Genealogiczny mit o powi膮zaniach rodzinnych z Krzysztofem Kamilem Baczy艅skim

genealogiczny mit

Romantyczna rodzinna legenda opowiada艂a o powi膮zaniach rodzinnych z Krzysztofem Kamilem Baczy艅skim. Wed艂ug legendy Krzysztof聽by艂 wnukiem siostry m臋偶a, siostry prababki Wandy – Karoliny, synem jej c贸rki Stefani. Legenda okaza艂a si臋 mitem.

Moje genealogiczne zbiory

W ci膮gu kilku lat zainteresowania histori膮 naszych rodzin powsta艂 zbi贸r ponad 2 tys. nazwisk – z kt贸rymi my, to znaczy moja 偶ona i ja – na przestrzeni prawie 800 lat byli艣my w jaki艣 spos贸b po艂膮czeni.

By艂o to mo偶liwe dzi臋ki zaanga偶owaniu si臋 w genealogiczne poszukiwania innych, krewnych. Szczeg贸lnie Karola – praprawnuka brata mojego pradziadka ze strony ojca, a ze strony mojej mamy, kluczowe by艂o odkrycie pokrewie艅stwa ze – znanym, krakowskim genealogiem Piotrem. To oni precyzyjnie mieli wywiedzione w Geni i MyHeritage – kto kogo zrodzi艂, czyim by艂 wnukiem. Kto by艂 bratem, a kto wujem?

Wszystko by艂o tam staranie udokumentowane aktami, metrykami, jak r贸wnie偶 – w wielu przypadkach ilustrowane fotografiami, czy publikacjami ze starych gazet.
Obecnie, przy moim skromnym udziale wygl膮da to tak, 偶e ja mam wprawdzie 3 razy wi臋cej krewnych ni偶 偶ona, ale za to ona liczy – dwukrotnie wi臋cej przodk贸w ni偶 ja.聽Czeka mnie wi臋c jeszcze sporo pracy i okry膰, 偶eby jej zbiorowi protoplast贸w dor贸wna膰.
Pos艂uguj膮c si臋 wy艂膮cznie Internetem, korzystam z osi膮gni臋膰 innych i to jest te偶 w genealogii wspania艂e.

Wielu bowiem, cz臋sto m艂odych pasjonat贸w dzieli si臋 owocami swojego poszukiwawczego trudu – nie oczekuj膮c nic w zamian. Przychodz膮 z pomoc膮 w znalezieniu odpowiedniego dokumentu, albo podpowiadaj膮 gdzie go mo偶na znale藕膰.聽Tak te偶 by艂o, kiedy strapiony biedzi艂em si臋 z odcyfrowaniem aktu chrztu, kt贸ry w moim przekonaniu mia艂 by膰 wa偶nym argumentem w obalaniu pewnego mitu, a tych przecie偶 w opowie艣ciach rodzinnych nie brakuje. Otrzyma艂em od nieznajomej osoby na Facebook wsparcie, w postaci przet艂umaczenia tego aktu.

Genealogiczny mit o powi膮zaniach rodzinnych z Krzysztofem Kamilem Baczy艅skim

Akt chrztu odnosi艂 si臋 on do romantycznej legendy opowiadaj膮cej o powi膮zaniach rodzinnych z Krzysztofem Kamilem Baczy艅skim, kt贸ry wed艂ug niej – by艂 wnukiem siostry m臋偶a, siostry prababki Wandy – Karoliny. Synem jej c贸rki Stefani.

genealogiczny mitgenealogiczny mitKrzysztof Kamil Baczy艅ski z matk膮 Stefani膮

XIX wieczna opowie艣膰 o mi艂o艣ci bogatej c贸rki fabrykanta do – rzemie艣lnika moj偶eszowego wyznania wydawa艂a si臋 mi za pi臋kn膮, 偶eby by艂a prawdziw膮.聽M贸wi艂a ona – o siostrze m臋偶a, siostry prababki – Karolinie Hirszman, kt贸ra, wed艂ug niej mia艂a – wyj艣膰 za m膮偶 za Maksa Ziele艅czyka.

genealogiczny mitOjcem owej Karoliny mia艂 by膰 – August Fryderyk Hirszman,聽syn Ludwiga,聽pochodz膮cy z rodziny wyznania ewangelickiego przyby艂ej pod koniec XVIII w z Niemiec do Polski – fabrykant

genealogiczny mitFryderyk Hirszman

genealogiczny mitLudwig Hirszman

W 1843 r. nabyli Hirszmanowie dobra soko艂owskie, zak艂adaj膮c tam dwa lata p贸藕niej najwi臋ksz膮 w Kr贸lestwie Polskim cukrowni臋 i osad臋 fabryczn膮 w Prze藕dziatce.

Od pewnego czasu jednak podejrzewa艂em, 偶e Karolin臋 do ich rodziny dodano tylko pod wp艂ywem odkrycia jej nazwiska w – akcie 艣lubu rodzic贸w poety:

„Odby艂o si臋 to w Warszawie w parafii Wszystkich 艢wi臋tych 27.10 (09.11) 1911 roku o godz.19.00. Og艂asza si臋, 偶e w obecno艣ci 艣wiadk贸w Stanis艂awa Dmochowskiego 鈥 kasjera i Bronis艂awa Borowskiego 鈥 ksi臋gowego, obaj pe艂noletni, zamieszka艂ych w Warszawie, zawarto tego dnia w tutejszym ko艣ciele zwi膮zek ma艂偶e艅ski mi臋dzy Stanis艂awem Augustynem Baczy艅skim, 21 letnim kawalerem, literatem urodzonym we Lwowie, synem 偶yj膮cych Zygmunta i J贸zefy, urodzonej / z domu? Kowalskiej, ma艂偶onk贸w Baczy艅skich, zamieszka艂ych w Warszawie przy ul. Wsp贸lnej 1489 w parafii 艢w. Barbary a Stefani膮 Ziele艅czyk, 21 letni膮 pann膮, ur. w Warszawie, c贸rk膮 偶yj膮cych Maksa i Karoliny urodzonej / z domu Hirschman, ma艂偶onk贸w Ziele艅czyk, zamieszka艂ych w Warszawie przy ul. Siennej 1473(74) tutejszej parafii. Ma艂偶e艅stwo to poprzedzone by艂o og艂oszonymi tylko jeden raz zapowiedziami w parafii 艢w. Barbary i tutejszej dn. 23 pa藕dziernika (05.11) bie偶膮cego roku. (1911). Para zwolniona by艂a z og艂oszenia dodatkowych 2 zapowiedzi INDUKT na mocy pozwolenia udzielonego jej przez Warszawskiego Arcybiskupa metropolity z dn. 25.10 (07.11) pod numerem 6012. Nowo偶e艅cy og艂osili/przyznali, 偶e 偶adna umowa przedma艂偶e艅ska nie zosta艂a wcze艣niej miedzy nimi zawarta. 艢lub ko艣cielny udzielony zosta艂 m艂odej parze przez ksi臋dza kanonika Juliana Bia艂y, wikarego tutejszej parafii 艢w. Barbary. 脫w akt/dokument zosta艂 odczytany w obecno艣ci nowo偶e艅c贸w i 艣wiadk贸w i przez w/w osoby podpisany.
Stanis艂aw Dmochowski Stefania Ziele艅czyk Bronis艂aw Borowski Stanis艂aw Augustyn Baczy艅ski.”

Przypuszczam, 偶e w tym przypadku kierowano si臋 bardziej sympati膮 do wybitnego poety, ikony pokolenia „Kolumb贸w”, ni偶 przekonywuj膮cymi argumentami.聽Nie bardzo bowiem wzi臋to pod uwag臋 tego, 偶e Maksa od Karoliny dzieli艂o wszystko, nie tylko religia, ale przede wszystkim pozycja spo艂eczna.

Zosta艂 jednak w moim drzewie umieszczony, jako m膮偶 c贸rki zmar艂ego w 1861 roku Augusta Fryderyka.聽Ta koligacja od roku nie dawa艂a mi spokoju. Nie mia艂em jednak wystarczaj膮cych powod贸w 偶eby j膮 zakwestionowa膰. Okrycie jednak w Genetece dokumentu, kt贸ry z opisu by艂 aktem chrztu siostry matki poety – Sabiny Ziele艅czyk wzmog艂o moj膮 podejrzliwo艣膰.

genealogiczny mit„Dzia艂o si臋 to 20 kwietnia (trzeciego maja) 1905 r. w Warszawie w parafii Wszystkich 艢wi臋tych [?] o 6 wieczorem. O艣wiadczamy, 偶e w obecno艣ci 艣wiadk贸w Bronis艂awa Borkowskiego, ksi臋gowego, i Stanis艂awa Dmochowskiego, handlowca, pe艂noletnich, zamieszka艂ych w Warszawie, odby艂 si臋 w tym miesi膮cu na podstawie zezwolenia Warszawskiej Rzymsko-Katolickiej Kancelarii Duchownej z dnia 14 (27) kwietnia pod numerem 1765, obrz膮dek Chrztu 艢wi臋tego Sabiny Ziele艅czyk, lat 23, urodzonej w Warszawie, c贸rki Maksymiliana i Karoliny z domu Hirszman, kt贸rej na Chrzcie 艢wi臋tym dano na imi臋 Sabina, pozostawiaj膮c jej tak偶e jej nazwisko Ziele艅czyk. Jej rodzicami chrzestnymi byli Bronis艂aw Borowski [tu ju偶 bez k w nazwisku] i Maria Konrad. Akt ten obecnym przeczytany zosta艂 i podpisany przez nas i przez nich.”

Dokument ten podawa艂 w w膮tpliwo艣膰, udzielonym mi wcze艣niej w rodzinie Hirszman贸w zapewnieniom, 偶e warszawski kapelusznik Maks d膮偶膮c do 艣lubu z Karolin膮 – porzuci艂 dotychczasowe, moj偶eszowe wyznanie i wzi膮艂 z ni膮 艣lub w ko艣ciele katolickim. Przecie偶, jakby tak by艂o – to ich c贸rka nie musia艂a by dopiero w 1905 roku przyjmowa膰 chrzest w ko艣ciele katolickim.

Owej, mitycznej Karoliny nie ma te偶 wymienionej w wzmiance prasowej z 1861 r. informuj膮cej o tym, kto po zmar艂ym Augu艣cie Frederyku Hirszmanie dziedziczy艂, komu przypad艂y udzia艂y w sp贸艂ce cukrowniczej.

S膮 tam, opr贸cz wdowy po nim wymienione jego dzieci, synowie: Ludwik (p贸藕niejszy m膮偶 siostry prababki), Stanis艂aw, Adam聽i c贸rka – Maria. O Karolinie – ani s艂owa!

genealogiczny mitAdam Hirszman i jego siostra Maria

Tak samo, nie ma jej te偶 na fotografii prezentuj膮cej rodzin臋 Hirszman贸w.

genealogiczny mitW genealogii dowody odnajduje sie nie tylko w przepastnych archiwach, ale r贸wnie偶 i na cmentarzach.

Maks i Karolina z Hirszman贸w Ziele艅czykowie pochowani s膮 na cmentarzu 偶ydowskim w przy ul. Okopowej w Warszawie.

genealogiczny mitMacewa grobu rodzic贸w Stefani Baczy艅skiej
– Maksa i Karoliny z Hirszman贸w Ziele艅czyk贸w

Miejscem za艣 ostatniego spoczynku Hirszman贸w jest cmentarz katolicki.

bukowinskiMoja dociekliwo艣膰 zosta艂a nagrodzona, kiedy od do艣wiadczonego genealoga, kt贸ry notabene jest te偶 moim kuzynem 66 stopnia, z kt贸rym podzieli艂em si臋 swoimi w膮tpliwo艣ciami, otrzyma艂em list:

„Nie mam potwierdzenia dla przypisania Karolinie takich rodzic贸w. Wydaje mi si臋, 偶e masz racj臋. R贸wnie偶 w bazie Minakowskiego nie ma takiej relacji do jej pochodzenia.聽鈥≒odejrzewam, 偶e Karolina Hirszman mog艂a pochodzi膰 z rodziny 偶ydowskiej. Na cmentarzu przy ul. Okopowej jest du偶o nagrobk贸w z nazwiskami Hirszman, Hirschman.聽鈥≒oniewa偶 brak potwierdzenia na tak膮 koligacj臋, chyba powinno si臋 od艂膮czy膰 j膮 od tej rodziny?
Sabina by艂a chrzczona w 1905, gdy mia艂a 23 lata. Prawdopodobnie z powodu 艣lubu, kt贸ry bra艂a w tym samym roku. Ich syn Zbigniew urodzi艂 si臋 w 1906, ale zosta艂 ochrzczony dopiero 2 lata p贸藕niej (1908).
Podobna sytuacja dotyczy Stefani Ziele艅czyk, kt贸ra zosta艂a ochrzczona w 1911 – a w tym roku bra艂a 艣lub.”