Jan Cie┼äski – Tajny Biskup ze Z┼éoczowa┬áherbu Pomian

jan cienski

Po koniec grudnia mija 25 rocznica ┼Ťmierci Tajnego Biskupa ze Z┼éoczowa, w lipcu za┼Ť 2017 r. min─Ö┼éa┬á50 rocznica┬ájego konsekracji na biskupa tego wybitnego kap┼éana, kt├│rego los zwi─ůzany by┼é nierozerwalnie z Kresami.

Tajny Biskup ze Złoczowa herbu Pomian

Ks. biskup Jan Cie┼äski┬ázmar┼é w 1992 r. w wieku 87 lat w Z┼éoczowie, na Ukrainie. Pogrzeb odby┼é si─Ö w mie┼Ťcie, w kt├│rym zmar┼éy pe┼éni┼é pos┼éug─Ö duszpastersk─ů przez 54 lata. Uczestniczy┼éo w nim ponad 40 kap┼éan├│w z archidiecezji lwowskiej i diecezji kamie┼äskiej, a tak┼╝e, kilkunastu kap┼éan├│w obrz─ůdku greckokatolickiego i wyznania prawos┼éawnego. ┼╗a┼éobnej liturgii przewodniczy┼é metropolita lwowski abp Marian Jaworski, koncelebransami mszy ┼Ťw. byli: biskup ┼╝ytomierski Jan Purwi┼äski, biskup kamieniecko-podolski Jan Olsza┼äski i biskupi sufragani ze Lwowa: Rafa┼é Kiernicki i Marian Trofimiak. Oraz kilkutysi─Öczny t┼éum okolicznych mieszka┼äc├│w, ┼╝egnaj─ůcy swojego kap┼éana. Atmosfer─Ö ┼╝alu pog┼é─Öbia┼éo jeszcze dodatkowo stanowcze przemilczanie przez ks. arcybiskupa tego, ┼╝e zmar┼éy by┼é, jak to ujawniono zaraz po jego ┼Ťmierci ÔÇô biskupem, g┼éow─ů lwowskiego Ko┼Ťcio┼éa. Z trumny na polecenie ksi─Ödza metropolity usuni─Öto infu┼é─Ö ofiarowan─ů przez biskupa przemyskiego. W liturgii egzekwii nie wspominano r├│wnie┼╝ o jego godno┼Ťci, chocia┼╝ ÔÇô uczestnicz─ůcy w niej duchowni obrz─ůdku greko-katolickiego modlili si─Ö za – zmar┼éego brata biskupa.

jan cienski

Kresowiak

Ks. Jan Cie┼äski pochodzi┼é ze znanego na Kresach rodu, by┼é wnukiem fundatora Muzeum Przyrodniczego we Lwowie W┼éodzimierza Dzieduszyckiego, z kt├│rego c├│rk─ů Mari─ů o┼╝eni┼é si─Ö Tadeusz Cie┼äski, polityk, pose┼é na Sejm galicyjski, dzia┼éacz spo┼éeczny, kt├│ry by┼é nawet za dzia┼éalno┼Ť─ç polityczn─ů internowany przez Austriak├│w w Gminden, a nast─Öpnie w obozie w Bozen. P├│┼║niejszy senator II RP., ojciec ks. Jana by┼é przewodnicz─ůcym Komitetu Obywatelskiego we Lwowie, podczas pami─Ötnych walk o to miasto w 1918 roku. Zmar┼é w 1925 roku. Zosta┼é w drodze wyj─ůtku pochowany na Cmentarzu Orl─ůt Lwowskich w kwaterze dow├│dc├│w wojskowych, poleg┼éych podczas walk z Ukrai┼äcami. Brat Ks. Jana – r├│wnie┼╝ ksi─ůdz W┼éodzimierz Cie┼äski by┼é kapelanem II Korpusu Gen. Andersa.

Duchownymi byli r├│wnie┼╝ i inni jego bracia cioteczni. Jerzy Czartoryski, Pawe┼é Dzieduszycki, a tak┼╝e wyniesieni na o┼étarze przez Ojca ┼Üw. Jana Paw┼éa II w 1999 r. b┼éogos┼éawieni ksi─Ö┼╝a m─Öczennicy: rozstrzelany podczas Powstania Warszawskiego wraz z rannymi, kt├│rymi si─Ö opiekowa┼é dominikanin – o. Micha┼é Czartoryski i zamordowany w O┼Ťwi─Öcimiu – ks. W┼éodzimierz Szembek. Czas poka┼╝e czy do grona s┼éug bo┼╝ych nie zostanie r├│wnie┼╝ zaliczony ks. biskup Jan Cie┼äski. Co raz bowiem liczniej, przybywa ┼Ťwiadk├│w i pojawia si─Ö ┼Ťwiadectw Jego heroicznych cn├│t.

Powo┼éanie do stanu kap┼éa┼äskiego sp┼éyn─Ö┼éo na niego stosunkowo p├│┼║no. Wcze┼Ťniej, jak przysta┼éo na potomka rodziny ziemia┼äskiej Jan Cie┼äski uko┼äczy┼é Akademi─Ö Rolnicz─ů w Dublanach, po niej szko┼é─Ö oficersk─ů potem zapisa┼é si─Ö na prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie.

jan cienski

Jednak g┼éos Boga by┼é silniejszy: 26 czerwca 1938 r. po odbyciu pi─Öcioletnich studi├│w w seminarium, 33-letni Jan Cie┼äski otrzyma┼é we Lwowie z r─ůk Arcybiskupa-Metropolity lwowskiego ks. Boles┼éawa Twardowskiego ┼Ťwi─Öcenia kap┼éa┼äskie.

Moi rodzice dobrze Go znali, cz─Östo bowiem przyje┼╝d┼╝a┼é do Pieniak, maj─ůtku po┼éo┼╝onego nad Seretem, w kt├│rym si─Ö urodzi┼é, a kt├│ry by┼é wtedy w posiadaniu brata ksi─Ödza – Stanis┼éawa.

jan cienski

W administracji gospodarstwa pracowa┼é m├│j ojciec, mama natomiast kierowa┼éa tamtejsz─ů szko┼é─ů powszechn─ů. W wyniku nasilenia si─Ö akt├│w ukrai┼äskiego terroru moi rodzice schronili si─Ö w Z┼éoczowie. Tam zbli┼╝yli si─Ö jeszcze bardziej do ks. Jana Cie┼äskiego,
kt├│ry by┼é z pocz─ůtku wikarym, a p├│┼║niej zosta┼é proboszczem tamtejszej parafii pod wezwaniem Wniebowzi─Öcia N. Marii Panny i kt├│remu przysz┼éo realizowa─ç zadania wyznaczone przez Boga w czasach szczeg├│lnie trudnych.

jan cienski

Wojna

Czas Apokalipsy, kt├│ry wtedy nast─ůpi┼é wype┼éniony by┼é niewyobra┼╝alnym okrucie┼ästwem!, eksterminacj─ů ludno┼Ťci polskiej, ┼╝ydowskiej kt├│rej dopuszcza┼éy si─Ö dwa totalitaryzmy – bolszewicki, hitlerowski, oraz zbrodniami ludob├│jstwa pope┼énianego przez nacjonalist├│w ukrai┼äskich. Obecno┼Ť─ç tego, okazuj─ůcego niespotykany hart i bezgraniczne po┼Ťwi─Öcenie Kap┼éana w miejscach i czasie kiedy by┼é najbardziej potrzebny, po┼Ťwiadczaj─ů liczni ┼Ťwiadkowie i autorzy wspomnie┼ä z tamtego okresu.

Sowieci po wybuchu wojny z Niemcami, a przed ucieczk─ů ze Z┼éoczowa, wymordowali wszystkich wi─Ö┼║ni├│w, znajduj─ůcych si─Ö w tym czasie w zamku z┼éoczowskim. Skoro Niemcy zaj─Öli Z┼éocz├│w, sp─Ödzili miejscowych ┼╗yd├│w i kazali im rozkopa─ç ┼Ťwie┼╝e jeszcze masowe groby, znajduj─ůce si─Ö na dziedzi┼äcu zamkowym, w kt├│rych le┼╝eli pomordowani. Ks. Cie┼äski zosta┼é tam w├│wczas wezwany, by odprawi─ç mod┼éy nad wydobytymi z mogi┼éy zw┼éokami. Dzia┼éo si─Ö to w obecno┼Ťci ludno┼Ťci okolicznej, kt├│ra poznawa┼éa swoich bliskich w┼Ťr├│d pomordowanych. I ks. Janowi uda┼éo si─Ö rozpozna─ç „po butach” jego koleg─Ö, ksi─Ödza z Bia┼éego Kamienia. Skoro zosta┼éy odprawione egzekwie, a ludzie opu┼Ťcili miejsce ka┼║ni, Niemcy kazali ustawi─ç si─Ö ┼╗ydom ÔÇô grabarzom nad rozkopanymi do┼éami – i wszystkich wystrzelali.” To by┼éa przestrze┼ä historyczna i geograficzna dzia┼éalno┼Ťci ksi─Ödza Jana. By┼é tam, gdzie najbardziej go potrzebowano. Przychodzi┼é z pomoc─ů materialna i duchow─ů.

28 lutego 1944 r. w Hucie Pieniackiej pope┼éniono zbrodni─Ö ludob├│jstwa! Ks. Cie┼äski zaopiekowa┼é si─Ö ┼╝yj─ůcymi ofiarami ukrai┼äskich czystek etnicznych pope┼énionych przy udziale SS Galizjen. Tych, kt├│rzy zostali ranni rozmieszcza┼é w szpitalach, tych, kt├│rzy utracili bliskich pociesza┼é. Pomordowanych, chowanych w zbiorowych mogi┼éach ┼╝egna┼é ┼╝a┼éobn─ů liturgi─ů.

Po zako┼äczeniu dzia┼éa┼ä wojennych pos┼éug─Ö kap┼éa┼äsk─ů pe┼éni┼é w nawet bardzo od Z┼éoczowa odleg┼éej okolicy. By┼é jednym z nielicznych w ZSRR ksi─Ödzem katolickim, kt├│rego w┼éadze sowieckie jako┼Ť tolerowa┼éy. A to za spraw─ů… niezwyk┼éego zbiegu okoliczno┼Ťci, kt├│ry zaci─ů┼╝y┼é nad ca┼éym jego dalszym ┼╝yciem. Ksi─ůdz bowiem uratowa┼é od niechybnej ┼Ťmierci, a nast─Öpnie przez pewien czas ukrywa┼é oficera Armii Czerwonej. P├│┼║niej okaza┼éo si─Ö, ┼╝e by┼é to bardzo wp┼éywowy funkcjonariusz NKWD. On to w podzi─Öce za uratowanie ┼╝ycia – otoczy┼é ksi─Ödza Jana opiek─ů, kt├│ra chroni┼éa wprawdzie go przed wywiezieniem do ┼éagru, ale nie chroni┼éa przed licznymi szykanami komunistycznych gorliwc├│w. By┼éo to i tak bardzo du┼╝o. Ksi─ůdz Cie┼äski postanowi┼é wi─Öc zosta─ç przy ko┼Ťciele Wniebowzi─Öcia N. Marii Panny w Z┼éoczowie. Jego parafianie wyje┼╝d┼╝ali, On trwa┼é z tymi, kt├│rzy pozostawali, powoduj─ůc si─Ö r├│┼╝nymi wzgl─Ödami. Ukrai┼äskim wsp├│┼éma┼é┼╝onkiem, obaw─ů utraty dorobku ca┼éego ┼╝ycia, a tak┼╝e z tymi, kt├│rych Sowieci nie chcieli po prostu do Polski wypu┼Ťci─ç. Z biegiem lat przybywa┼éo nowych parafian – ju┼╝ Ukrai┼äc├│w .Ksi─ůdz chrzci┼é ,naucza┼é, dawa┼é ┼Ťluby, odprowadza┼é na cmentarz. Ko┼Ťci├│┼é w Z┼éoczowie ┼╝y┼é, rozwija┼é si─Ö. 50 lat temu, 30 lipca 1967 roku, w prywatnej kaplicy prymas├│w Polski w Gnie┼║nie Ks. Kardyna┼é Stefan Wyszy┼äski w imieniu Stolicy Apostolskiej konsekrowa┼é ks. Jana Cie┼äskiego na biskupa pomocniczego diecezji lwowskiej.

Biskup

Uczestnikami tej uroczysto┼Ťci, zachowanej w jak najdalej id─ůcej dyskrecji byli biskupi sufragani gnie┼║nie┼äscy Lucjan Bernacki i Jan Czerniak, oraz ks. pra┼éat W┼éadys┼éaw Padacz. Nim do tego dosz┼éo, Prymas Tysi─ůclecia ks. kardyna┼é Stefan Wyszy┼äski – zabiega┼é o przywilej: tajnej konsekracji kap┼éana ┼╝yj─ůcego w ZSRR na biskupa jeszcze u papie┼╝a Piusa XII. Dopiero w 1962 decyzj─Ö w tej sprawie podj─ů┼é Jan XXIII. Katolicy polscy, ┼╝yj─ůcy w ZSRR poza Litw─ů i ┼üotw─ů dotkliwie odczuwali brak biskup├│w. Na Ukrainie nie by┼éo ┼╝adnego biskupa. Za swego Ordynariusza tamtejsi kap┼éani uwa┼╝ali Prymasa Polski i jego imi─Ö wymieniali w Kanonie. Ks. prymas wiedzia┼é, ┼╝e na nominacj─Ö ks. Jana nie zgodzi si─Ö rz─ůd ZSRR st─ůd – podniesienie Ks. Cie┼äskiego do godno┼Ťci biskupa – zachowane zosta┼éo w najg┼é─Öbszej tajemnicy. Obawiano si─Ö bowiem, ┼╝e w przypadku ujawnienia jego nazwiska – zostanie uwi─Öziony, zes┼éany na Syberi─Ö, tote┼╝ konsekracja nast─ůpi┼éa w czasie, kiedy ks. Cie┼äski przyby┼é do Polski pod pretekstem odwiedzin mieszkaj─ůcego w Krakowie brata Stanis┼éawa. O tym, ┼╝e na Ukrainie ┼╝yje i dzia┼éa tajny biskup ks. prymas powiadomi┼é papie┼╝a Paw┼éa VI rok p├│┼║niej, nie podaj─ůc jednak i w tej korespondencji z 10 pa┼║dziernika 1968 r. jego nazwiska. ks. kard. Stefan Wyszy┼äski s┼éowami, cytuj─Ö za P. Raina „W warunkach ┼Ťcis┼éej dyskrecji poinformowa┼éem przyby┼éego z ZSRR Nominata, kap┼éana Jana C. o decyzji Stolicy Apostolskiej. Kandydat wysuwa┼é wiele trudno┼Ťci i obaw, gdy┼╝ jest cz┼éowiekiem sumiennym, wielkiej kultury duchowej, a nad to wiele ju┼╝ ucierpia┼é „pro Nomine Jesu”. Obawia┼é si─Ö te┼╝, ┼╝e Jego konsekracja nie da si─Ö utrzyma─ç w tajemnicy i wtedy praca Jego duszpasterska i podr├│┼╝e po terenie ca┼éej ZSRR b─Öd─ů udaremnione. Prosi┼éem Go, aby zaufa┼é Duchowi ┼Üw., by wyrazi┼é zgod─Ö na konsekracj─Ö, co po d┼éugim namy┼Ťle uczyni┼é, podkre┼Ťlaj─ůcÔÇŁ je┼Ťli taka jest wola Stolicy Apostolskiej. Na pro┼Ťb─Ö bp. Cie┼äskiego, prymas okre┼Ťli┼é kanoniczny charakter jego jurysdykcji: „biskup sufragan Sedi datus- VacanteMetropolitana Leopoliensi ritus latini”.

Papie┼╝owi przekaza┼é ustnie, jak nazywa si─Ö nowo mianowany biskup ksi─ůdz pra┼éat Boles┼éaw Filipiak, ├│wczesny audytor Roty Rzymskiej, kt├│ry w spos├│b r├│wnie bardzo potajemny kontaktowa┼é si─Ö z ks. prymasem. Ks. Jan Cie┼äski powr├│ci┼é z odwiedzin rodziny w Polsce bez insygni├│w arcypasterza Ko┼Ťcio┼éa Katolickiego. Powr├│ci┼é do Z┼éoczowa, do bardzo skromnych warunk├│w mieszkaniowych, lecz teraz jego jurysdykcja umocowana zosta┼éa prawem wy┼Ťwi─Öcania nowych ksi─Ö┼╝y.

Jak jego aktywno┼Ť─ç by┼éa odbierana przez w┼éadze sowieckiej Ukrainy najlepiej ilustruje fragment jednej z licznych publikacji prasowych zamieszczonej w „Lwowskiej Prawdzie” pod tytu┼éem „Graf Tiemnacho carstwa” – autorstwa niejakiego E. Domitrienka

Uroczyste d┼║wi─Öki organ├│w nape┼éniaj─ů ko┼Ťci├│┼é, og┼éaszaj─ůc pocz─ůtek niedzielnej mszy. Na ambon─Ö wchodzi proboszcz rzymsko-katolickiego ko┼Ťcio┼éa w Z┼éoczowie Jan Cie┼äski. Dzi┼Ť tak samo jak przed laty g┼éosi chwa┼é─Ö rzymskiego papie┼╝a. Grafem temnacho carstwa nazwali ludzie tego ksi─Ödza. A opinia ludzi ma swoje przyczyny. ─ćwier─ç wieku temu imi─Ö hrabi├│w Cie┼äskich cieszy┼éo si─Ö szacunkiem w┼Ťr├│d arystokracji bur┼╝uazyjnej Polski i Zachodniej Ukrainy.Ale nie dzia┼éalno┼Ťci─ů dla szcz─Ö┼Ťcia ludzi ws┼éawili si─Ö Cie┼äscy, tylko swoimi rodowymi zamkami i olbrzymimi latyfundiami… Przez d┼éugie lata pola, lasy, rzeki, gorzelnie, m┼éyny, a tak┼╝e spracowane r─Öce najemnych robotnik├│w przynosi┼éy Cie┼äskim ogromne dochody. Rewolucyjne przemiany w ┼╝yciu Zachodniej Ukrainy zmusi┼éy cz┼éonk├│w hrabiowskiej rodziny do zmiany rodzaju zaj─Öcia. W ten spos├│b hrabia Jan zosta┼é skromnym ksi─Ödzem Ko┼Ťcio┼éa katolickiego. Ale dostawszy dyplom magistra teologii by┼éy hrabia nie zmieni┼é swoich politycznych zapatrywa┼ä, na zawsze zostaj─ůc wrogiem w┼éadzy radzieckiej… Ludziom radzieckim dobrze wiadomo, ┼╝e papie┼╝e rzymscy nigdy nie oznaczali si─Ö pozytywnym stosunkiem do pierwszego w ┼Ťwiecie pa┼ästwa robotnik├│w i ch┼éop├│w… Unicestwienie komunizmu oto, o czym dniem i noc─ů marzyli i marz─ů hipokryci z Watykanu. Zgodnie z tym celem dostawali instrukcj─Ö Jezuici, Bernardyni, Dominikanie i inni duchowni, ogromna armia misjonarzy „naj┼Ťwi─Ötszego tronu papieskiego”. Wiar─ů i prawd─ů s┼éu┼╝y┼éa rzymskiemu papie┼╝owi rodzina Cie┼äskich. Rozgromienie nacjonalistycznych Niemiec przerwa┼éo rado┼Ť─ç s┼éug Watykanu. Cz─Ö┼Ť─ç z nich zdaj─ůc sobie spraw─Ö z osobistej odpowiedzialno┼Ťci za dokonane czyny uciek┼éa. Drudzy, a w tej liczbie Jan Cie┼äski zostali „spe┼énia─ç sw├│j obowi─ůzek” ÔÇô pr├│buj─ůc ochroni─ç wp┼éyw ko┼Ťcio┼éa katolickiego na Ukrainie. I ksi─ůdz Cie┼äski pr├│buje… W pocie czo┼éa chce zas┼éu┼╝y─ç na specjaln─ů ┼éask─Ö papie┼╝a. Utrzymuj─ůc rozbiegane stado parafian„.

jan cienski

Posługa

Rosn─ůcy autorytet tego wybitnego kap┼éana wzbudza┼é zaciek┼éy gniew komunistycznych funkcjonariuszy. Jego wsp├│┼épracownicy byli prze┼Ťladowani, aresztowani, wywo┼╝eni do ┼éagr├│w. A on sam by┼é szykanowany. Ks. Jan Cie┼äski opiekuje si─Ö r├│wnie┼╝ duchownymi unickimi. Pomaga ksi─Ö┼╝om, kt├│rzy po ┼Ťmierci Stalina wracaj─ů z Syberii. Ko┼Ťci├│┼é Greko-Katolicki by┼é w tym czasie szczeg├│lnie zaciekle t─Öpiony na Zachodniej Ukrainie, tych ksi─Ö┼╝y, kt├│rzy nie przeszli na prawos┼éawie – skazywano na wieloletnie wi─Özienie. Tak─ů cierniow─ů drog─Ö przeszli miedzy innymi ksi─Ö┼╝a Eugeniusz Kosztyszyn, Stefan Pasiecznik, Wasyl Boganiuk i wielu, wielu innych skazanych za „przest─Öpstwa przeciwko narodowi radzieckiemu”. Dla tych um─Öczonych, za wierno┼Ť─ç Chrystusowi kap┼éan├│w, ksi─ůdz Jan by┼é nie tylko tajnym zwierzchnikiem, ale przede wszystkim wzorem do na┼Ťladowania. Dzi─Öki temu, ┼╝e tajemnica o jego pos┼éudze biskupiej ujawniona zosta┼éa dopiero po jego ┼Ťmierci ÔÇô m├│g┼é wcze┼Ťniej wy┼Ťwieca─ç r├│wnie┼╝ ksi─Ö┼╝y obrz─ůdku grekokatolickiego. To by┼éa szczeg├│lna misja, kt├│ra pozwoli┼éa przetrwa─ç w warunkach podziemia temu Ko┼Ťcio┼éowi. Posta─ç Ksi─Ödza Biskupa Cie┼äskiego by┼éa po jego ┼Ťmierci otaczana na Zachodniej Ukrainie coraz wi─Ökszym kultem. Jego kanoniczny nast─Öpca na parafii ksi─ůdz Leszek Pa┼äkowski zorganizowa┼é w 10 rocznic─Ö ┼Ťmierci utajnionego biskupa podnios┼é─ů uroczysto┼Ť─ç po┼Ťwi─Öcenia nowego dzwonu o imieniu Jan.

jan cienski

ks. Leszek Pankowski

Dzwon ufundowany zosta┼é ze zbi├│rki pieni─Ö┼╝nej przeprowadzonej w┼Ťr├│d Ukrai┼äc├│w i Polak├│w. Wykonany zosta┼é w Polsce. I od tej pory, dzwon ÔÇťJan Cie┼äskiÔÇŁ wzywa ludzi do ko┼Ťcio┼éa, do Boga! Przemawia do naszych wschodnich s─ůsiad├│w mow─ů, kt├│ra dla wierz─ůcych jest zrozumia┼éa, szlachetnym d┼║wi─Ökiem przypomina o modlitwie.

Złoczów

Miasto, kt├│re teraz nierozerwalnie kojarzone jest z jego postaci─ů powsta┼éo w XVI wieku, zbudowane wok├│┼é warownej rezydencji wzniesionego przez ojca kr├│la Jana III Sobieskiego Jakuba zamku. By┼éa to typowa dla kresowej prowincji miejscowo┼Ť─ç w kt├│rej zamieszkiwali w przewadze Ormianie, ┼╗ydzi. Mia┼é Z┼éocz├│w r├│wnie┼╝ w swojej historii s┼éynnego cadyka. Tutaj ┼╝y┼é i naucza┼é w XVIII w. niejaki Jehiel Michael. Potem zas┼éyn─ů┼é Z┼éocz├│w w ca┼éej Galicji i Lodomerii jako miejsce w kt├│rym drukowano, bardzo popularne w┼Ťr├│d gimnazjalist├│w – „bryki” szkolne, zaciekle t─Öpione przez CK profesor├│w. Obecnie miasto liczy 24 tys. mieszka┼äc├│w. Le┼╝y na szlaku przecinaj─ůcych si─Ö arterii komunikacyjnych, oddalone o 70 km od Lwowa, 50 km od Tarnopola. By┼ébym sk┼éama┼é, jakbym napisa┼é, ┼╝e jest to miejscowo┼Ť─ç ┼éadna, schludnie utrzymana, zach─Öcaj─ůca do d┼éu┼╝szego w niej zatrzymania si─Ö. Widocznie, magnetyzm tego miasta, nie jest uzale┼╝niony od obecnej jego urody. A jednak Z┼éocz├│w ogniskuje wyobra┼║ni─Ö wielu, jego by┼éych mieszka┼äc├│w. W Krakowie, w Bielsku-Bia┼éej, w Gliwicach, w Londynie, w Grodkowie, we Wroc┼éawiu i w O┼éawie, z kt├│r─ů to, nawet zawar┼é Z┼éocz├│w umow─Ö o wsp├│┼épracy partnerskiej – dzia┼éaj─ů cz┼éonkowie „┼Üwiatowego Stowarzyszenia Rodzin i Przyjaci├│┼é Ziemi Z┼éoczowskiej”. Diaspora z┼éoczowska organizuje festiwale kultury polskiej, obchody jubileuszu Gimnazjum im. Kr├│la Jana Sobieskiego, wydaje ksi─ů┼╝ki o tematyce z┼éoczowskiej i kresowej, wsp├│┼épracuje z miejscowymi w┼éadzami, przychodzi z pomoc─ů biednym i potrzebuj─ůcym, wspiera istniej─ůc─ů tam od 1998 r. Sobotnia Szko┼é─Ö Polsk─ů Jego imienia. Temu wszystkiemu przy┼Ťwieca posta─ç patrona wi─Ökszo┼Ťci akcji ÔÇô niez┼éomnego kap┼éana, ksi─Ödza biskupa Jana Cie┼äskiego.

Jednym z najpowa┼╝niejszych zada┼ä, kt├│re stawiali sobie do wykonania kolejni Jego kanoniczni nast─Öpcy: by┼éo utworzenie w odzyskanym dla wsp├│lnoty religijnej w Z┼éoczowie budynku kolegium popijarskiego Domu Katolickiego. Przedsi─Öwzi─Öcie tyle┼╝ donios┼ée co kosztowne! Wcze┼Ťniej mie┼Ťci┼éa si─Ö w barokowych murach, z kt├│rych, jeszcze cesarzowa Austrii Maria Teresa wyp─Ödzi┼éa oo. Pijar├│w – fabryka odzie┼╝owa. S─ůsiaduj─ůce z ko┼Ťcio┼éem wn─Ötrza kolegium by┼éy bardzo zdewastowane, a remont przebiega┼é pod nadzorem s┼éu┼╝b konserwatora zabytk├│w. Zamierzenia ks. Leszka Pa┼äkowskiego zrealizowa┼é z rozmachem i niebywa┼é─ů sprawno┼Ťci─ů ks. Micha┼é Ho┼édowicz.

jan cienski

Jest ju┼╝ odrestaurowana elewacja, wyremontowano i udost─Öpniono na kancelari─Ö parafialn─ů, mieszkanie ks. proboszcza i ks. wikariuszy, pokoje go┼Ťcinne – pomieszczenia na parterze. Ks. Micha┼é, kt├│ry z wykszta┼écenia jest r├│wnie┼╝ uprawnionym budowla┼äcem umiej─Ötnie nadzoruje prace i pozyskuje ┼Ťrodki na ich realizacj─Ö Ko┼Ťci├│┼é w Z┼éoczowie si─Ö umacnia, przybywa wiernych, dla kt├│rych jest On or─Ödownikiem spraw wnoszonych przez nich do Boga! Bo przecie┼╝ wierz─ů w to g┼é─Öboko, ┼╝e stoi po prawicy Ojca.

Postaci─ů – dzia┼éaj─ůcego w jak najg┼é─Öbszej konspiracji cichociemnego Pana Boga – by┼éem zafascynowany od dzieci┼ästwa. Przede wszystkim przez to przez to, ┼╝e mi w 1943 r. zaraz po urodzeniu udzieli┼é chrztu i nada┼é imiona patron├│w Stanis┼éawa, Jana, Adama. Nast─Öpnie przez to, ┼╝e w ci─ůgu dziesi─Öcioleci kontakt├│w ze Stanis┼éawem Cie┼äskim, by┼éym pracodawc─ů mojego ojca – zawsze najwa┼╝niejsz─ů informacj─ů by┼éo, co u jego m┼éodszego brata, ksi─Ödza Jana w Z┼éoczowie s┼éycha─ç? Wiadomo┼Ťci o jego heroicznym trwaniu na posterunku krzepi┼éy nie tylko, rozsian─ů w wyniku wyp─Ödzenia po ca┼éej Polsce z┼éoczowsk─ů diaspor─Ö, ale wszystkich Kresowian. Podtrzymywa┼éy, tl─ůce si─Ö nie┼Ťmia┼éo iskierki nadziei, ┼╝e chyba nie do ko┼äca i nie nieodwo┼éalnie wszystko jest stracone, je┼Ťli ksi─ůdz Jan tam jest.

W 1988 r. „Tygodnik Powszechny” zamie┼Ťci┼é kr├│tk─ů wzmiank─Ö o nim z okazji jubileuszu 50-lecia jego kap┼éa┼ästwa. Potem w rubryce „ko┼Ťci├│┼é na ┼Ťwiecie” ukaza┼éa si─Ö jeszcze informacja o przydzieleniu mu do pomocy ks. Ludwika Marko.

Pierwszy raz do rodzinnego miasta pojecha┼éem w 1999 r. i od razu przyrzek┼éem sobie, ┼╝e musz─Ö o nim ┼Ťwiatu rozg┼éosi─ç, wtedy to powsta┼é „Tajny Biskup ze Z┼éoczowa”, kt├│rego publikacj─ů w Internecie rozpocz─ů┼éem swoj─ů kresow─ů publicystyk─Ö.

Przez d┼éugie lata by┼é to najobszerniejszy artyku┼é o jego dzia┼éalno┼Ťci, zosta┼é nawet umieszczony na oficjalnej stronie Archidiecezji Lwowskiej, potem ukaza┼éy si─Ö inne teksty, innych autor├│w, praca magisterska na KUl w Lublinie. „┼Üwi─Öty w za du┼╝ych butach” w TP, nast─Öpnie poruszaj─ůca ksi─ů┼╝ka pod redakcj─ů ks. prof. J├│zefa Wo┼écza┼äskiego „Wytrwa─ç I Przetrwa─ç Jak B├│g Daje” ┼Üwiadkowie Ko┼Ťcio┼éa rzymskokatolickiego na Ukrainie Sowieckiej 1917-1991.┬áJednocze┼Ťnie, rozpocz─ů┼é si─Ö wst─Öpny proces zbierania ┼Ťwiadectw heroiczno┼Ťci ks. Jana Cie┼äskiego dla rozpocz─Öcia procedury wyniesienia go, poprzez beatyfikacj─Ö, na o┼étarze.

jan cienski

jan cienski

Wielokrotnie p├│┼║niej, podr├│┼╝uj─ůc z jego bratankiem Tadeuszem Cie┼äskim po Ukrainie spotykali┼Ťmy ludzi, kt├│rzy byli prze┼Ťwiadczeni o jego ┼Ťwi─Öto┼Ťci. Opowiadali o tym, jak by┼é szykanowany, jak z pozoru bardzo zgry┼║liwy, emanowa┼é wielkim ciep┼éem i dobroci─ů.

jan cienski

Tadeusz Cie┼äski w rozmowie z parafiank─ů stryja

Mieli┼Ťmy kilkakrotnie okazj─Ö rozmowy z siostr─ů, kt├│ra nale┼╝a┼éa do tych si├│str Sercanek, kt├│re na 3 miesi─ůce przed jego ┼Ťmierci─ů zosta┼éy do Z┼éoczowa do jego piel─Ögnacji skierowane z Krakowa.

jan cienski

Ks. Jan Cieński był pogodnym człowiekiem

Osobiste ┼Ťwiadectwa pe┼éne s─ů opowie┼Ťci wa┼╝nych i mniej wa┼╝nych, a nawet anegdot na przyk┼éad, o tym, jak komunistyczna w┼éadza w celu… uniemo┼╝liwienia ksi─Ödzu rozdawania Komunii ┼Üw. poleci┼éa – tamtejszemu odpowiednikowi „Sanepidu” – przeprowadzi─ç post─Öpowanie maj─ůce dowie┼Ť─ç, i┼╝ komunikanty stanowi─ů zagro┼╝enie epidemiologiczne dla… jak┼╝e sterylnych warunk├│w bytu w kraju rad. Wychodz─ůcy ze sk├│ry, gorliwy urz─Ödnik sanitarny w ko┼äcu o┼Ťwiadczy┼é, i┼╝ hostia zarekwirowana ksi─Ödzu do badania jest – najczystszym produktem ┼╝ywno┼Ťciowym jaki zna w ZSRR.

Ksi─ůdz biskup Jan Cie┼äski nie mia┼é te┼╝ lekko zaraz po ┼Ťmierci, mimo i┼╝ jego pogrzeb przerodzi┼é si─Ö w prawdziwie ekumeniczn─ů manifestacj─Ö oddawanego mu szacunku o czym powiedzia┼é jego bratanek Tadeusz.

Ks. Biskup Jan Cie┼äski by┼é m┼éodszym bratem mojego ojca, czyli moim stryjem. Kiedy pierwszy raz by┼éem na Ukrainie w 1995, razem z moim synem Janem pojechali┼Ťmy do Z┼éoczowa, gdzie tak┼╝e zaszli┼Ťmy na cmentarz, odwiedzi─ç gr├│b stryja Jasia. Ku mojemu du┼╝emu zdziwieniu zobaczy┼éem ┼╝e jego gr├│b by┼é zwyk┼éym kopczykiem ziemi z zatkni─Ötym w nim krzy┼╝em. Kiedy zacz─ů┼éem dochodzi─ç przyczyny, dowiedzia┼éem si─Ö, ┼╝e w┼éadze ko┼Ťcielne, czyli ├│wczesny biskup lwowski Jaworski nie chcia┼é pogodzi─ç si─Ö z faktem ┼╝e przed nim by┼é na tamtych terenach inny biskup i poddawa┼é w w─ůtpliwo┼Ť─ç twierdzenia o sakrze biskupiej ksi─Ödza Jana.
W rok p├│┼║niej przenios┼éem si─Ö do Wroc┼éawia z Kanady, gdzie od wielu lat mieszka┼éem. Postanowi┼éem wtedy zaj─ů─ç si─Ö spraw─ů grobowca stryja Jana. Napisa┼éem wi─Öc do sekretariatu ks. Prymasa Glempa, domagaj─ůc si─Ö w imieniu rodziny i wiernych ze Z┼éoczowa, by zosta┼éy usuni─Öte przeszkody w postawieniu odpowiedniego grobowca, na kt├│rym oczywi┼Ťcie umieszczony by by┼é wyraz „biskup”, na co jak napisa┼éem nie chcia┼é si─Ö zgodzi─ç biskup Jaworski.
Po jakim┼Ť czasie otrzyma┼éem odpowied┼║ od sekretarza Prymasa, ks. Dziuby, w kt├│rej pisze on, ┼╝e nie ma ┼╝adnej dokumentacji stwierdzaj─ůcej ┼╝e ks. Cie┼äski „i inne osoby” otrzyma┼éy sakr─Ö biskupi─ů. Mocno oburzony, napisa┼éem ju┼╝ bezpo┼Ťrednio do ks. Prymasa, ┼╝e nic mi nie wiadomo o „innych osobach” i przedstawi┼éem mu wiele fakt├│w znanych nie tylko w naszej rodzinie, ale tak┼╝e w┼Ťr├│d innych kap┼éan├│w, ┼╝e m├│j stryj bez ┼╝adnej w─ůtpliwo┼Ťci sakr─Ö otrzyma┼é. Zaznaczy┼éem te┼╝, ┼╝e poniewa┼╝ wiadomo i┼╝ ks. Cie┼äski wy┼Ťwi─Öca┼é kap┼éan├│w, wi─Öc nie mo┼╝e by─ç ┼╝adnej w─ůtpliwo┼Ťci ┼╝e by┼é biskupem.┬áW nied┼éugim czasie otrzyma┼éem od ks. Dziuby kr├│tk─ů notk─Ö, w kt├│rej pisa┼é, ┼╝e „jest moralna pewno┼Ť─ç”, ┼╝e ks. Cie┼äski otrzyma┼é sakr─Ö biskupi─ů.┬áRozumiem, ┼╝e ta korespondencja otworzy┼éa drog─Ö do postawienia grobowca na cmentarzu z┼éoczowskim.

Opowiada┼éa mi siostra Sercanka, kt├│ra opiekowa┼éa si─Ö ks. Biskupem w czasie ostatnich miesi─Öcy jego ┼╝ycia o perypetiach zwi─ůzanych z jego pogrzebem. Ot├│┼╝ kiedy ks. Biskup zmar┼é, ona pojecha┼éa do Przemy┼Ťla poprosi─ç tamtejszego biskupa o wypo┼╝yczenie tiary, kt├│r─ů chcia┼éa za┼éo┼╝y─ç na g┼éow─Ö zw┼éok wystawionych w ko┼Ťciele z┼éoczowskim. Kiedy jednak ks. Bp (a mo┼╝e ju┼╝ kardyna┼é) Jaworski dowiedzia┼é si─Ö o tym, ostro j─ů skrytykowa┼é za podj─Öcie takiego kroku bez pytania go o pozwolenie i nakaza┼é jej natychmiast t─Ö tiar─Ö usun─ů─ç z g┼éowy zmar┼éego. Siostra tego polecenia nie wykona┼éa. Jaki┼Ť czas p├│┼║niej widzia┼éem video z tego pogrzebu i zwr├│ci┼éem uwag─Ö na t─Ö tiar─Ö. Bez w─ůtpienia by┼é to jedyny raz, kiedy na jego g┼éowie spocz─Ö┼éa ta oznaka godno┼Ťci biskupiej.

Na koniec m├│g┼ébym doda─ç jak wiele k┼éopot├│w mia┼é m├│j kuzyn W┼éodzimierz Pruszy┼äski z Wroc┼éawia, siostrzeniec biskupa Cie┼äskiego, kiedy stara┼é sie w ostatnich latach ci─Ö┼╝ko ju┼╝ chorego wuja-biskupa za┼éatwi─ç mu jak─ů┼Ť opiek─Ö. Ko┼éata┼é do licznych przedstawicieli w┼éadz ko┼Ťcielnych z pro┼Ťb─ů o zorganizowanie kogo┼Ť kto m├│g┼éby zaj─ů─ç si─Ö nim, ale natrafia┼é na og├│lny brak zainteresowania tematem. Dopiero na kilka miesi─Öcy przed jego zgonem, przyjecha┼éy do Z┼éoczowa siostrzyczki Sercanki z Krakowa.

Obecnie, po latach, okoliczno┼Ťci i sam przebieg jego konsekracji na biskupa wy┼éaniaj─ů si─Ö nie tylko ze wspomnie┼ä, ale te┼╝ i dokument├│w. Wynika z nich, ┼╝e wcze┼Ťniej podj─Öto pr├│b─Ö powierzenia Zachodniej Ukrainy mianowanemu na ten urz─ůd ks. biskupowi Wojciechowi Olszowskiemu, kt├│rego jednak, jak si─Ö tylko Sowieci zorientowali, ┼╝e jest nominowany – natychmiast deportowano do Polski. Dlatego dalsze dzia┼éania przebiega┼éy w atmosferze naj┼Ťci┼Ťlejszej tajemnicy. Maj─ůc upowa┼╝nienie papie┼╝a Jana XXIII do dokonania aktu konsekracji prymas ks. Kard. Stefan Wyszy┼äski wskaza┼é na ks. Jana Cie┼äskiego, kap┼éana, kt├│rego cechy osobowo┼Ťci, si┼éa charakteru, walory moralne ÔÇô szczeg├│lnie do tej funkcji predestynowa┼éy. Jednak, a┼╝ przez pi─Ö─ç kolejnych lat szukano sposobu wy┼Ťwiecenia go na biskupa.

jan cienski

Bo┼╝y projekt zniszczenia imperium szatana osi─ůgn─ů┼é sw├│j cel. Ukraina w 1991 r. uzyska┼éa, jak to oni tam nazywaj─ů „samostanowienie”, a pie┼Ť┼ä „Szcze ne wmer┼éa Ukraijna” sta┼éa si─Ö hymnem pa┼ästwowym. Wprawdzie wi─Ökszo┼Ť─ç wsp├│┼éczesnych ks. Biskupowi Janowi Cie┼äskiemu jego prze┼Ťladowc├│w – znalaz┼éa si─Ö znowu w kr─Ögach decydent├│w samorz─ůdowych i pa┼ästwowych, ale teraz to oni w ko┼Ťciele zajmuj─ů pierwsze ┼éawki, gor─ůco manifestuj─ůc swoj─ů religijno┼Ť─ç.

Zwyci─Östwo

Z┼éoczowski ko┼Ťci├│┼é, kt├│ry przez 50 lat by┼é w rzeczywisto┼Ťci twierdz─ů oblegan─ů przez bezbo┼╝nych materialist├│w spod znaku sierpa i m┼éota ÔÇô przetrwa┼é jednak zwyci─Ösko.
Wiele lat po ┼Ťmierci swojego arcypasterza prowadzi nowoczesne duszpasterstwo, parafia ma bardzo ciekaw─ů i ┼╝yw─ů stron─Ö internetow─ů z cotygodniow─ů transmisj─ů Mszy ┼Üw., rozwija r├│┼╝norodne formy oddzia┼éywania, zw┼éaszcza w┼Ťr├│d dzieci i m┼éodzie┼╝y, przychodzi z pomoc─ů potrzebuj─ůcym. Poza w doskona┼éym stanie utrzymanym ko┼Ťcio┼éem pod wezwaniem Wniebowzi─Öcia Naj┼Ťwi─Ötszej Maryi Panny, tamtejsza wsp├│lnota dysponuje, przywr├│conym do dawnej ┼Ťwietno┼Ťci Kolegium Pijarskim, w kt├│rym mieszcz─ů si─Ö sale katechetyczne, kancelaria parafialna, mieszkaj─ů ksi─Ö┼╝a, jest nawet rekreacyjny basen k─ůpielowy. Tego wszystkiego by nie by┼éo, ┼╝eby nie natchniony up├│r Tajnego Biskupa ze Z┼éoczowa ks. Jana Cie┼äskiego!