Artystyczna koligacja ze zrujnowanymi dworami w tle

artystyczna koligacja

Mam 75 lat i my艣la艂em, 偶e poza lekkim uzale偶nieniem od brandy, nic mi ju偶 nie grozi. A jednak – wessa艂a mnie genealogia! Zaw艂adn臋艂a moj膮 wyobra藕ni膮 i dobija si臋 codziennie… o now膮 porcj臋 po偶ywienia.

Artystyczna koligacja

Historia ma dar kompozycji, 偶eby wszystko pasowa艂o do siebie nawet z odleg艂ych kra艅c贸w ludzkiego losu i… dla mnie, urodzonego na Kresach dw贸r w Waga艅cu okaza艂 si臋 magicznym czakramem Bacciarellich, kt贸ry przyci膮gn膮艂 mnie na Kujawy i spowodowa艂, 偶e na staro艣膰 tam si臋 osiedli艂em.

A wszystko zacz臋艂o si臋 od tego, kiedy to ojciec mojej 偶ony wr贸ci艂 w swoje rodzinne strony- zasta艂 maj膮tek, mimo, 偶e nie podlega艂 komunistycznym dekretom鈥 rozparcelowany.

artystyczna koligacjaZaproponowano mu wi臋c, 偶eby w zamian poszuka艂 sobie co艣 obszarowo odpowiedniego gdzie indziej. Przegl膮daj膮c spis zaproponowanych miejscowo艣ci – zwr贸ci艂 uwag臋 na Sierzchowo, po艂o偶one nieopodal Waga艅ca.聽Waganiec zna艂 jeszcze sprzed wojny, mia艂 bowiem okazj臋 przyje偶d偶a膰 do tamtejszego dworu jako powinowaty dziedzic贸w.

artystyczna koligacjaSiedziba Bacciarellich ju偶 nie istnieje, zosta艂a rozebrana. Po dworze w Waga艅cu nie pozosta艂 nawet 艣lad. W roku 1990 po偶ar strawi艂 wi臋藕b臋 dachow膮 i stropy budynku. Od tego czasu budowla stopniowo popada艂a w ruin臋. Po ostatniej inwentaryzacji konserwatora zabytk贸w w 2002r. dw贸r straci艂 status obiektu zabytkowego i zosta艂 rozebrany, a otaczaj膮cy go park uleg艂 dewastacji. I tak znikn膮艂 bezpowrotnie jeszcze jeden zabytek naszej historii i architektury.

artystyczna koligacjaNajstarsza ojca 偶ony siostra Helena Maria Kleofasa聽wysz艂a za m膮偶 za Stanis艂awa Sulim臋 Szaw艂owskiego, syna W艂adys艂awa.

artystyczna koligacjaartystyczna koligacjaNo i tak – przez kilkana艣cie lat mieszkaj膮c w tamtejszym dworze – te艣膰 gospodarowa艂 na piaszczystej, kujawskiej ziemi.

Zrujnowane dwory

artystyczna koligacjaartystyczna koligacjaSierzchowo. Dw贸r z po艂owy XIX w.鈥≒ierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1489 r. By艂a gniazdem rodowym Sierzchowskich herbu Na艂臋cz, kt贸rzy gospodarzyli tu do ko艅ca XVI w. Nast臋pnie w艂a艣cicielem wsi by艂 J贸zef Modli艅ski. Kolejnym posiadaczem tych d贸br by艂 Wyczechowski (1779 r.), nast臋pnie Antoni Szyd艂owski. Oko艂o 1850 r. wzniesiony zosta艂 obecny dw贸r, by膰 mo偶e na miejscu wcze艣niejszego budynku z 2. po艂owy XVIII w. Dalej jednym z w艂a艣cicieli by艂 wzmiankowany w 1882 r. M. Boniecki, nast臋pnie Niemiec nazwiskiem Boye od kt贸rego dobra te naby艂 w 1936 r. Bogdan Lici艅ski.

Gospodarstwo by艂o w贸wczas w wysokiej kulturze rolnej, posiada艂o m艂yn, tartak, cegielni臋 i w艂asny wodoci膮g. Po wybuchu wojny maj膮tek znajdowa艂 si臋 w r臋kach niemieckich, kierowa艂 nim zarz膮dca, tzw. „treuhander”. Niemcy wyremontowali budynki i wznie艣li tu stalowy wiatrak, kt贸ry p贸藕niej przeniesiono do Raci膮偶ka. Po wojnie maj膮tek znacjonalizowano, a reszt贸wk臋 wraz z 42 ha ziemi otrzyma艂 J贸zef Grodecki z Warszawy. Mieszka艂 tu do lat 50. XX w., a po sprzeda偶y ziemi przeni贸s艂 si臋 do Ciechocinka. W 1955 r. w dworku utworzono szko艂臋 podstawow膮, nast臋pnie mieszkania, a obecnie stoi opuszczony i popada w ruin臋.
http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/1300/Sierzchowo/

Nie pozna艂em szczeg贸艂贸w dramatu – wyp臋dzenia Lici艅skich z maj膮tku, ale najprawdopodobniej zosta艂 on ca艂kowicie rozparcelowany.聽W艂a艣cicielom oczywi艣cie komuna nie pozwoli艂a w dworze dalej mieszka膰, podobno wyjechali na Wybrze偶e, a ziemi臋 rozdano pomi臋dzy dotychczasowych fornali, zostawiaj膮c dla potrzeb wojska szmat pola, przeznaczony na lotnisko.

Wojsko z morg贸w – wyrwanych Lici艅skim zrezygnowa艂o i pojawi艂 si臋 do zagospodarowania, niez艂y w jednym kawa艂ku kompleks rolny.聽Jak ju偶 pisa艂em wcze艣niej – Urz膮d Ziemski przekaza艂 go, w rozliczeniu na w艂asno艣膰 mojemu te艣ciowi, kt贸ry by艂 in偶ynierem chemikiem rolnym.

Zamieszka艂 w dw贸ch pokojach dworu i zacz膮艂 gospodarowa膰, my艣l膮c 偶e rolnictwo jest nisz膮, w kt贸rej przed dyktatur膮 ciemniak贸w mo偶na si臋 schowa膰. Przeliczy艂 si臋 bardzo! Okoliczni ch艂opi traktowali go, jak dziedzica, w艂adza napi臋tnowa艂a go mianem ku艂aka. Ch艂opi, mimo uw艂aszczenia, okradali go ze zbior贸w, a w艂adza… s臋dziwego ju偶 wtedy in偶yniera (ur. w 1887 r.) – wsadza艂a do obozu koncentracyjnego, dla tych, kt贸rzy zalegali z „planem” przymusowych dostaw w Mil臋cinie. Koszmar funkcjonowania we dworze, po艣r贸d ciemnego, niech臋tnego, awansowanego z parobk贸w ch艂opstwa by艂 uci膮偶liwy, ale 艂agodzi艂o go zamieszkiwanie we dworze, mo偶liwo艣膰 korzystania pi臋knego parku. 呕niwa – jak mawia艂 te艣膰 – zaczyna艂y si臋 wtedy w lipcu, a ko艅czy艂y w listopadzie, kiedy to wym艂贸cono ju偶 zbo偶e nagromadzone w stertach na polu.

Do obr贸bki 43 ha, te艣膰 mia艂 dwie pary koni. W zabudowaniach gospodarskich hodowano, na potrzeby przymusowych dostaw 偶ywy inwentarz, krowy鈥 W po艂owie lat 50-tych do Sierzchowa przyby艂a z Aleksandrowa Kujawskiego – ekipa m艂odzie偶y ZMP i zarekwirowa艂a, z pie艣ni膮 na ustach: 15 hektar贸w pola! Prawem kaduka, racji bolszewickiej historii! Co艣 tam na tej ziemi,opr贸cz propagandy uprawiali, zwr贸cono j膮 bez s艂owa wyja艣nienia, po dw贸ch latach – kompletnie zachwaszczon膮.

Nast臋pnie, gminny kolektyw wypar艂 te艣cia z g艂贸wnego budynku do skrzyd艂a oficyny.聽Ze 艣wietlicy zrobiono szko艂臋, potem szko艂臋… wybudowano przed samym frontem dworu.聽W ko艅cu, zbli偶aj膮cy si臋 do 90-tki te艣膰 z dworu w Sierzchowie si臋 wyprowadzi艂, przenosz膮c si臋 do Ciechocinka.聽Ziemia stopniowo zosta艂a sprzedawana.聽Ostatnim jej nabywc膮 okaza艂 si臋 by膰 syn kobiety kt贸ra s艂u偶y艂a we dworze jeszcze u dawnych dziedzi贸w.

Nowo偶ytna jego historia, oraz obecny wygl膮d i stan dworu w Sierzchowie jest wyrzutem i wyzwaniem rzuconym tamtejszemu samorz膮dowi, ludziom tam mieszkaj膮cym, a tak偶e Pa艅stwu Polskiemu.

Za otrzymane ze sprzeda偶y ziemi pieni膮dze naby艂 te艣膰 w Ciechocinku pensjonat „Gda艅sk” przy ul. Konopnickiej.

artystyczna koligacjaStamt膮d jednak w艂adza ludowa go wyw艂aszczy艂a, przeprowadzaj膮c go z rodzin膮 do bloku, w kt贸rym mieszkali milicjanci. Pensjonat zosta艂 wraz z innymi obiektami w tamtym rejonie uzdrowiska zburzony, 偶eby stworzy膰 przestrze艅 rozbudowy sanatorium MSWiA, obecny Orion.

J贸zef Grodecki mar艂 w wieku 98 lat. Po jego 艣mierci, przez par臋 lat osobi艣cie gospodarowa艂em na, po艂o偶onym zaraz za dworskim parkiem w Sierzchowie, polu.

Zupe艂nie niedawno, poprzez Internet zosta艂em odnaleziony przez wnuczk臋 siostry te艣cia dla kt贸rej, moja 偶ona jest jedyn膮, 偶yj膮c膮 obecnie jej cioteczn膮 ciotk膮,聽przez co zadzierzgn臋艂a si臋 ni膰 powi膮za艅 rodzinnych z W艂adys艂awem Szaw艂owskim h. Sulima i urodzon膮 w 1826 r. a zmar艂膮 23 marca 1922 roku Mari膮 Bacciarelli, c贸rk膮 J贸zefa i J贸zefy z Piekarskich Bacciarelli, siostry Agnieszki Zawadzkiej, Aleksandra Bacciarellego, Konstancji Myszy艅skiej, Jana Bacciarellego, W艂adys艂awa Bacciarellego, Scholastyki Wycza艂kowskiej, Stanis艂awa i Kazimierza Bacciarellich – prawnuczk膮 wybitnego artysty malarza Marcelego Bacciarellego.

artystyczna koligacjaMarcello Baciarelli 1731-1818.

Malarstwa uczy艂 si臋 w Rzymie gdzie si臋 urodzi艂 w pracowni Marca Benefiala. W Dre藕nie po艣lubi艂 Fryderyk臋 Richter, znan膮 miniaturzyst臋.

artystyczna koligacjaUciekaj膮c przed Fryderykiem II wraz z Augustem III przyby艂 27 pa藕dziernika 1756 roku do Warszawy. Wkr贸tce zosta艂 najs艂ynniejszym portrecist膮 Stanis艂awa Augusta Poniatowskiego. Potem wyjecha艂 do Wiednia. Do Polski wr贸ci艂 w 1766 roku,聽a w 1768 uzyska艂 indygenat i sta艂 si臋 szlachcicem polskim. Mia艂 trzy c贸rki: Mari臋, El偶biet臋 i Ann臋, z kt贸rych dwie ostatnie zmar艂y jeszcze w dzieci艅stwie. Mia艂 te偶 dw贸ch syn贸w: Fryderyka urodzonego w 1756 r i Franciszka w 1764.

Franciszek za艣 mia艂 czterech syn贸w: Marcelego, Teodora, Karola, J贸zefa oraz jedyn膮 c贸rk臋.

Urodzony w 1792 r. J贸zef o偶eni艂 si臋 z J贸zef膮 Piekarsk膮, a ich c贸rka Maria wysz艂a za m膮偶 za W艂adys艂awa Sulim臋 Szaw艂owskiego – 艣wiekra ciotki Heleny Kleofasy i w ten spos贸b po艂膮czy艂a nas z rodem Bacciarellich.

artystyczna koligacjaW艂adys艂aw Sulima Szaw艂owski

artystyczna koligacja