Konstytucja Kwietniowa

1459
konstytucja kwietniowa

Konstytucja Kwietniowa

Konstytucj膮 Kwietniow膮 nazywamy ustaw臋: Ustawa Konstytucyjna z 23 kwietnia 1935 r.

Konstytucja

I. Rzeczpospolita Polska

Art. 1
(1) Pa艅stwo Polskie jest wsp贸lnym dobrem wszystkich obywateli.
(2) Wskrzeszone walk膮 i ofiar膮 najlepszych swoich syn贸w ma by膰 przekazywane w spadku dziejowym z pokolenia w pokolenie.
(3) Ka偶de pokolenie obowi膮zane jest wysi艂kiem w艂asnym wzm贸c si艂臋 i powag臋 Pa艅stwa.
(4) Za spe艂nienie tego obowi膮zku odpowiada przed potomno艣ci膮 swoim honorem i swoim imieniem.

Art. 2
(1) Na czele Pa艅stwa stoi Prezydent Rzeczypospolitej.
(2) Na Nim spoczywa odpowiedzialno艣膰 wobec Boga i historii za losy Pa艅stwa.
(3) Jego obowi膮zkiem naczelnym jest troska o dobro Pa艅stwa, gotowo艣膰 obronn膮 i stanowisko w艣r贸d narod贸w 艣wiata.
(4) W jego osobie skupia si臋 jednolita i niepodzielna w艂adza pa艅stwowa.

Art. 3
(1) Organami Pa艅stwa, pozostaj膮cymi pod zwierzchnictwem Prezydenta Rzeczypospolitej, s膮: Rz膮d, Sejm, Senat, Si艂y Zbrojne, S膮dy, Kontrola Pa艅stwowa.
(2) Ich zadaniem naczelnym jest s艂u偶enie Rzeczypospolitej.

Art. 4
(1) W ramach Pa艅stwa i w oparciu o nie kszta艂tuje si臋 偶ycie spo艂ecze艅stwa.
(2) Pa艅stwo zapewnia mu swobodny rozw贸j, a gdy tego dobro powszechne wymaga, nadaje mu kierunek lub normuje jego warunki.
(3) Pa艅stwo powo艂a samorz膮d terytorialny i gospodarczy do udzia艂u w wykonywaniu zada艅 偶ycia zbiorowego.

Art. 5
(1) Tw贸rczo艣膰 jednostki jest d藕wigni膮 偶ycia zbiorowego.
(2) Pa艅stwo zapewnia obywatelom mo偶no艣膰 rozwoju ich warto艣ci osobistych oraz wolno艣膰 sumienie, s艂owa i zrzesze艅.
(3) Granic膮 tych wolno艣ci jest dobro powszechne.

Art. 6
Obywatele winni s膮 Pa艅stwu wierno艣膰 oraz rzetelne spe艂nianie nak艂adanych przez nie obowi膮zk贸w.

Art. 7
(1) Warto艣ci膮 wysi艂ku i zas艂ug obywatela na rzecz dobra powszechnego mierzone b臋d膮 jego uprawnienia do wp艂ywania na sprawy publiczne.
(2) Ani pochodzenie, ani wyznanie, ani p艂e膰, ani narodowo艣膰 nie mog膮 by膰 powodem ograniczenia tych uprawnie艅.

Art. 8
(1) Praca jest podstaw膮 rozwoju i pot臋gi Rzeczypospolitej.
(2) Pa艅stwo roztacza opiek臋 na d prac膮 i sprawuje nadz贸r nad jej warunkami.

Art. 9
Pa艅stwo d膮偶y do zespolenia wszystkich obywateli w harmonijnym wsp贸艂dzia艂aniu na rzecz dobra powszechnego.

Art. 10
(1) 呕adne dzia艂anie nie mo偶e stan膮膰 w sprzeczno艣ci z celami Pa艅stwa, wyra偶onymi w jego prawach.
(2) W razie oporu Pa艅stwo stosuje 艣rodki przymusu.

II. Prezydent Rzeczypospolitej

Art. 11
Prezydent Rzeczypospolitej, jako czynnik nadrz臋dny w Pa艅stwie, harmonizuje dzia艂ania naczelnych organ贸w pa艅stwowych.

Art. 12
Prezydent Rzeczypospolitej:
a) mianuje wed艂ug swego uznania Prezesa Rady Ministr贸w, a na jego wniosek mianuje Ministr贸w;
b) zwo艂uje i rozwi膮zuje Sejm i Senat;
c) zarz膮dza otwarcie, odroczenie i zamkni臋cie sesji Sejmu i Senatu;
d) jest Zwierzchnikiem Si艂 Zbrojnych;
e) reprezentuje Pa艅stwo na zewn膮trz, przyjmuje przedstawicieli pa艅stw obcych i wysy艂a przedstawicieli Pa艅stwa Polskiego;
f) stanowi o wojnie i pokoju;
g) zawiera i ratyfikuje umowy z innymi pa艅stwami;
h) obsadza urz臋dy pa艅stwowe, Jemu zastrze偶one.

Art. 13
(1) Prezydent Rzeczypospolitej korzysta z uprawnie艅 osobistych stanowi膮cych Jego prerogatywy.
(2) Do prerogatyw tych nale偶y:
a) wskazywanie jednego z kandydat贸w na Prezydenta Rzeczypospolitej i zarz膮dzanie g艂osowania powszechnego;
b) wyznaczenie na czas wojny nast臋pcy Prezydenta Rzeczypospolitej;
c) mianowanie i odwo艂ywanie Prezesa Rady Ministr贸w, Pierwszego Prezesa S膮du Najwy偶szego i Prezesa Najwy偶szej Izby Kontroli;
d) mianowanie i zwalnianie Naczelnego Wodza i Generalnego Inspektora Si艂 Zbrojnych;
e) powo艂ywanie s臋dzi贸w Trybuna艂u Stanu;
f) powo艂ywanie senator贸w piastuj膮cych mandat z wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej;
g) mianowanie i zwalnianie Szefa i urz臋dnik贸w Kancelarii Cywilnej;
h) rozwi膮zywanie Sejmu i Senatu przed up艂ywem kadencji;
i) oddawanie cz艂onk贸w Rz膮du pod s膮d Trybuna艂u Stanu;
j) stosowanie prawa 艂aski.

Art. 14
(1) Akty urz臋dowe Prezydenta Rzeczypospolitej wymagaj膮 do swej wa偶no艣ci podpisu Prezesa Rady Ministr贸w i w艂a艣ciwego Ministra.
(2) Akty urz臋dowe, wyp艂ywaj膮ce z prerogatyw Prezydenta Rzeczypospolitej, nie wymagaj膮 kontrasygnaty.

Art. 15
(1) Prezydent Rzeczypospolitej za swe akty urz臋dowe nie jest odpowiedzialny.
(2) Za czyny, niezwi膮zane ze sprawowaniem urz臋du, Prezydent Rzeczypospolitej nie mo偶e by膰 poci膮gni臋ty do odpowiedzialno艣ci w okresie urz臋dowania.

Art. 16
(1) Wyb贸r Prezydenta Rzeczypospolitej odbywa si臋 w spos贸b nast臋puj膮cy:
(2) Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej wybiera Zgromadzenie Elektor贸w.
(3) Ust臋puj膮cemu Prezydentowi Rzeczypospolitej s艂u偶y prawo wskazania innego kandydata.
(4) Je偶eli ust臋puj膮cy Prezydent Rzeczypospolitej z tego uprawnienia skorzysta, wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej dokonaj膮 obywatele w g艂osowaniu powszechnym z pomi臋dzy dw贸ch kandydat贸w: Zgromadzenia Elektor贸w i ust臋puj膮cego Prezydenta Rzeczypospolitej.
(5) Je偶eli ust臋puj膮cy Prezydent Rzeczypospolitej o艣wiadczy, 偶e nie zamierza skorzysta膰 z prawa wskazania kandydata albo w ci膮gu siedmiu dni od dokonanego przez Zgromadzenie Elektor贸w wyboru nie wska偶e innego kandydata i nie zarz膮dzi g艂osowania powszechnego, kandydat Zgromadzenia Elektor贸w uznany b臋dzie za obranego na Prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 17
(1) Zgromadzenie Elektor贸w sk艂ada si臋 z Marsza艂ka Senatu, jako przewodnicz膮cego, Marsza艂ka Sejmu, jako jego zast臋pcy, z Prezesa Rady Ministr贸w, Pierwszego Prezesa S膮du Najwy偶szego, Generalnego Inspektora Si艂 Zbrojnych oraz 75 elektor贸w, wybranych z po艣r贸d obywateli najgodniejszych w 2/3 przez Sejm i w 1/3 przez Senat.
(2) Mandaty elektor贸w wygasaj膮 z mocy samego prawa w dniu obj臋cia urz臋du przez nowo obranego Prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 18
(1) Zgromadzenie Elektor贸w zwo艂uje Prezydent Rzeczypospolitej najp贸藕niej na pi臋tnasty dzie艅 przed up艂ywem swego urz臋dowania.
(2) Na trzy dni przed terminem Zgromadzenia, Sejm i Senat zbior膮 si臋 ka偶dy z osobna, na zaproszenie swych Marsza艂k贸w, celem dokonania wyboru elektor贸w.
(3) Je偶eli Sejm i Senat s膮 rozwi膮zane, a wynik wybor贸w do Izb Ustawodawczych w nowym sk艂adzie nie jest jeszcze og艂oszony – wyboru elektor贸w dokonaj膮 pos艂owie i senatorowie, wchodz膮cy w sk艂ad poprzedniego Sejmu i Senatu.

Art. 19
(1) Prezydent Rzeczypospolitej sk艂ada przed obj臋ciem urz臋du przysi臋g臋 tre艣ci nast臋puj膮cej:
„艢wiadom odpowiedzialno艣ci wobec Boga i historii za losy Pa艅stwa, przysi臋gam Panu Bogu Wszechmog膮cemu, w Tr贸jcy 艢wi臋tej Jedynemu, na urz臋dzie Prezydenta Rzeczypospolitej: praw zwierzchnich Pa艅stwa broni膰, jego godno艣ci strzec, ustaw臋 konstytucyjn膮 stosowa膰, wzgl臋dem wszystkich obywateli r贸wn膮 kierowa膰 si臋 sprawiedliwo艣ci膮, z艂o i niebezpiecze艅stwo od Pa艅stwa odwraca膰, a trosk臋 o jego dobro za naczelny poczytywa膰 sobie obowi膮zek. Tak mi dopom贸偶 B贸g i 艢wi臋ta Syna Jego M臋ka. Amen.”
(2) Akt z艂o偶enia przysi臋gi stwierdzaj膮 podpisem: nowo obrany Prezydent Rzeczypospolitej oraz osoby urz臋dowe, obecne przy zaprzysi臋偶eniu.

Art. 20
(1) Okres urz臋dowania Prezydenta Rzeczypospolitej trwa lat siedem, licz膮c od dnia obj臋cia urz臋du.
(2) Okres ten przed艂u偶a si臋 o czas niezb臋dny do uko艅czenia post臋powania wyborczego w przypadku, gdy dla dokonania wyboru nowego Prezydenta Rzeczypospolitej b臋dzie zarz膮dzone g艂osowanie powszechne.

Art. 21
Je偶eli przed up艂ywem siedmioletniego okresu urz臋dowania nast膮pi zgon Prezydenta Rzeczypospolitej albo Prezydent zrzeknie si臋 urz臋du – Marsza艂ek Senatu zwo艂a niezw艂ocznie Zgromadzenie Elektor贸w celem wskazania przez nie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej, a w razie wskazania ze swej strony innego kandydata zarz膮dzi g艂osowanie powszechne.

Art. 22
(1) Je偶eli Prezydent Rzeczypospolitej nie mo偶e trwale sprawowa膰 urz臋du, Marsza艂ek Senatu zwo艂a po艂膮czone Izby Ustawodawcze celem rozstrzygni臋cia, czy Urz膮d Prezydenta Rzeczypospolitej nale偶y uzna膰 za opr贸偶niony.
(2) Uchwa艂a uznaj膮ca urz膮d za opr贸偶niony, zapada wi臋kszo艣ci膮 3/5 ustawowej liczby cz艂onk贸w Izb Po艂膮czonych.
(3) W wypadku powzi臋cia powy偶szej uchwa艂y, Marsza艂ek Senatu zwo艂a niezw艂ocznie Zgromadzenie Elektor贸w.

Art. 23
W czasie, gdy urz膮d Prezydenta Rzeczypospolitej jest opr贸偶niony, funkcje Prezydenta sprawuje zast臋pczo Marsza艂ek Senatu, a gdyby Senat by艂 rozwi膮zany – Marsza艂ek rozwi膮zanego Senatu; korzysta on w贸wczas ze wszystkich uprawnie艅 z urz臋dem Prezydenta Rzeczypospolitej zwi膮zanych.

Art. 24
(1) W razie wojny okres urz臋dowania Prezydenta Rzeczypospolitej przed艂u偶a si臋 do up艂ywu trzech miesi臋cy od zawarcia pokoju; Prezydent Rzeczypospolitej osobnym aktem, og艂oszonym w gazecie rz膮dowej, wyznaczy w贸wczas swego nast臋pc臋 na wypadek opr贸偶nienia si臋 urz臋du przed zawarciem pokoju.
(2) W razie obj臋cia przez nast臋pc臋 urz臋du Prezydenta Rzeczypospolitej, okres jego urz臋dowania trwa do up艂ywu trzech miesi臋cy od zawarcia pokoju.

III. Rz膮d

Art. 25
(1) Rz膮d kieruje sprawami Pa艅stwa, niezastrze偶onymi innym organom w艂adzy.
(2) Rz膮d sk艂ada si臋 z Prezesa Rady Ministr贸w i Ministr贸w.
(3) Prezes Rady Ministr贸w reprezentuje Rz膮d, kieruje jego pracami oraz ustala og贸lne zasady polityki pa艅stwowej.
(4) Ministrowie kieruj膮 poszczeg贸lnymi dzia艂ami administracji pa艅stwowej albo spe艂niaj膮 poruczone im zadania szczeg贸lne.
(5) Organizacj臋 Rz膮du, a w szczeg贸lno艣ci zakres dzia艂ania Prezesa Rady Ministr贸w, Rady Ministr贸w i Ministr贸w – okre艣li dekret Prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 26
Ministrowie dla rozstrzygania spraw wymagaj膮cych uchwa艂y wszystkich cz艂onk贸w Rz膮du tworz膮 Rad臋 Ministr贸w pod przewodnictwem Prezesa Rady Ministr贸w.

Art. 27
(1) Prezes Rady Ministr贸w, Rada Ministr贸w i Ministrowie maj膮 prawo wydawa膰 rozporz膮dzenia celem wykonania akt贸w ustawodawczych i z powo艂aniem si臋 na nie.
(2) Rozporz膮dzenia te nie mog膮 sta膰 w sprzeczno艣ci z aktami ustawodawczymi i b臋d膮 og艂aszane w Dzienniku Ustaw.

Art. 28
Prezes Rady Ministr贸w i Ministrowie s膮 odpowiedzialni politycznie przed Prezydentem Rzeczypospolitej i mog膮 by膰 przez Niego w ka偶dym czasie odwo艂ani.

Art. 29
(1) Sejm, w wykonaniu prawa kontroli parlamentarnej nad dzia艂alno艣ci膮 Rz膮du, mo偶e za偶膮da膰 ust膮pienia Rz膮du lub Ministra.
(2) Wniosek taki mo偶e by膰 zg艂oszony tylko podczas sesji zwyczajnej, a g艂osowanie nad nim nie mo偶e si臋 odby膰 na posiedzeniu, podczas kt贸rego zosta艂 zg艂oszony.
(3) Je偶eli za wnioskiem wypowie si臋 Sejm zwyk艂膮 wi臋kszo艣ci膮 g艂os贸w, a Prezydent Rzeczypospolitej w ci膮gu trzech dni nie odwo艂a Rz膮du lub Ministra, ani te偶 Izb Ustawodawczych nie rozwi膮偶e – wniosek b臋dzie rozpatrzony przez Senat na najbli偶szym posiedzeniu.
(4) Je偶eli Senat wypowie si臋 za wnioskiem, uchwalonym przez Sejm, Prezydent Rzeczypospolitej odwo艂a Rz膮d lub Ministra, chyba 偶e rozwi膮偶e Sejm i Senat.

Art. 30
(1) Niezale偶nie od odpowiedzialno艣ci politycznej przed Prezydentem Rzeczypospolitej i parlamentarnej przed Sejmem, Prezes Rady Ministr贸w i Ministrowie ponosz膮 odpowiedzialno艣膰 konstytucyjn膮 przed Trybuna艂em Stanu za umy艣lne naruszenie Konstytucji lub innego aktu ustawodawczego, dokonane w zwi膮zku z urz臋dowaniem.
(2) Prawo poci膮gania Prezesa Rady Ministr贸w lub Ministra do odpowiedzialno艣ci konstytucyjnej s艂u偶y Prezydentowi Rzeczypospolitej, a tak偶e Sejmowi i Senatowi w Izbach Po艂膮czonych.
(3) Uchwa艂a Izb Po艂膮czonych, oddaj膮ca Prezesa Rady Ministr贸w lub Ministra pod s膮d Trybuna艂u Stanu, zapada wi臋kszo艣ci膮 3/5 g艂os贸w przy obecno艣ci co najmniej po艂owy ustawowej liczby cz艂onk贸w Izb Po艂膮czonych.

IV. Sejm

Art. 31
(1) Sejm sprawuje funkcje ustawodawcze i kontrol臋 nad dzia艂alno艣ci膮 Rz膮du; nadto do Sejmu nale偶y ustalanie bud偶etu i nak艂adanie ci臋偶ar贸w na obywateli.
(2) Kontrola nad dzia艂alno艣ci膮 Rz膮du wyra偶a si臋 w prawie Sejmu:
a) 偶膮dania ust膮pienia Rz膮du lub Ministra;
b) poci膮gania wesp贸艂 z Senatem Prezesa Rady Ministr贸w lub Ministra do odpowiedzialno艣ci konstytucyjnej;
c) interpelowania Rz膮du;
d) zatwierdzania corocznie zamkni臋膰 rachunk贸w pa艅stwowych i udzielania Rz膮dowi absolutorium;
e) udzia艂u w wykonywaniu kontroli nad d艂ugami Pa艅stwa.
(3) Funkcje rz膮dzenia Pa艅stwem nie nale偶膮 do Sejmu.

Art. 32
(1) Sejm sk艂ada si臋 z pos艂贸w, wybranych w g艂osowaniu powszechnym, tajnym, r贸wnym i bezpo艣rednim.
(2) Kadencja Sejmu trwa lat pi臋膰, licz膮c od dnia zwo艂ania.
(3) Rozwi膮zanie Sejmu przed up艂ywem kadencji wymaga wskazania powodu.
(4) Nowe wybory zarz膮dza Prezydent Rzeczypospolitej w ci膮gu trzydziestu dni od rozwi膮zania Sejmu.
(5) G艂osowanie odb臋dzie si臋 nie p贸藕niej ni偶 sze艣膰dziesi膮tego dnia po zarz膮dzeniu wybor贸w.
(6) W g艂osowaniu nie bior膮 udzia艂u wojskowi, nale偶膮cy do zmobilizowanej cz臋艣ci wojska lub marynarki wojennej.

Art. 33
(1) Prawo wybierania ma ka偶dy obywatel bez r贸偶nicy p艂ci, kt贸ry przed dniem
zarz膮dzenia wybor贸w uko艅czy艂 lat 24 oraz korzysta w pe艂ni z praw cywilnych i obywatelskich.
(2) Prawo wybieralno艣ci ma ka偶dy obywatel, maj膮cy prawo wybierania, je偶eli uko艅czy艂 lat 30.
(3) Ordynacja wyborcza do Sejmu ustali podzia艂 Pa艅stwa na okr臋gi wyborcze, okre艣li liczb臋 pos艂贸w, unormuje post臋powanie wyborcze tudzie偶 oznaczy kategorie os贸b pozbawionych praw wybierania i wybieralno艣ci z braku dostatecznych przymiot贸w moralnych lub umys艂owych.

Art. 34
(1) Sejm wybiera ze swego grona Marsza艂ka na okres kadencji.
(2) Do czasu ukonstytuowania si臋 nast臋pnego Sejmu, Marsza艂ek zachowuje uprawnienia, s艂u偶膮ce mu przy wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 35
(1) Sejm b臋dzie zwo艂any na pierwsze posiedzenie w nowej kadencji nie p贸藕niej ni偶 trzydziestego dnia po og艂oszeniu wyniku wybor贸w do Izb Ustawodawczych.
(2) Sesja zwyczajna Sejmu b臋dzie otwarta corocznie najp贸藕niej w listopadzie i nie mo偶e by膰 zamkni臋ta przed up艂ywem czterech miesi臋cy, chyba 偶e bud偶et b臋dzie uchwalony w terminie wcze艣niejszym.
(3) Sesja zwyczajna mo偶e by膰 odroczona na dni trzydzie艣ci.
(4) Odroczenie na okres d艂u偶szy lub ponowienie odroczenia wymaga zgody Sejmu.
(5) Okres przerwy, spowodowanej odroczeniem sesji, nie wlicza si臋 do biegu termin贸w, przepisanych Konstytucj膮 dla czynno艣ci Sejmu.

Art. 36
(1) Prezydent Rzeczypospolitej wed艂ug swego uznania mo偶e w ka偶dym czasie zarz膮dzi膰 otwarcie sesji nadzwyczajnej Sejmu, a uczyni to w ci膮gu dni trzydziestu na wniosek co najmniej po艂owy ustawowej liczby pos艂贸w.
(2) Podczas sesji nadzwyczajnej przedmiotem obrad Sejmu mog膮 by膰 wy艂膮cznie sprawy, wymienione w zarz膮dzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej albo we wniosku o otwarcie takiej sesji, zg艂oszonym przez pos艂贸w, oraz sprawy, kt贸rych za艂atwienia na najbli偶szej sesji wymagaj膮 ustawy lub regulaminu, albo kt贸re Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Prezesa Rady Ministr贸w lub Marsza艂ka Sejmu uzna za nag艂e.

Art. 37
Uchwa艂y sejmu zapadaj膮 zwyk艂膮 wi臋kszo艣ci膮 g艂os贸w przy obecno艣ci co najmniej 1/3 ustawowej liczby pos艂贸w, je偶eli Konstytucja inaczej nie stanowi.

Art. 38
(1) Posiedzenia Sejmu s膮 jawne.
(2) Sejm mo偶e uchwali膰 tajno艣膰 obrad.
(3) Protok贸艂 i stenogram, wydawany z polecenia Marsza艂ka, s膮 wy艂膮cznym stwierdzeniem przebiegu obrad Sejmu.
(4) Nikogo nie mo偶na poci膮ga膰 do odpowiedzialno艣ci za og艂aszanie i rozpowszechnianie sprawozda艅 z jawnych obrad Sejmu, je偶eli odtwarzaj膮 one w pe艂ni i 艣ci艣le przebieg tych obrad.

Art. 39
(1) Pos艂owie sk艂adaj膮 przed obj臋ciem mandatu 艣lubowanie tre艣ci nast臋puj膮cej:
„艢wiadom obowi膮zku wierno艣ci wobec Pa艅stwa Polskiego, 艣lubuj臋 uroczy艣cie i zar臋czam honorem, jako pose艂 na Sejm Rzeczypospolitej, w pracy na rzecz dobra Pa艅stwa nie ustawa膰, a trosk臋 o jego godno艣膰, zwarto艣膰 i moc za pierwsze mie膰 sobie przykazanie.”
(2) Odmowa 艣lubowania lub 艣lubowanie z zastrze偶eniem r贸wnoznaczne jest z nieprzyj臋ciem mandatu.

Art. 40
Pos艂owie otrzymuj膮 diety i maj膮 prawo do bezp艂atnego korzystania z pa艅stwowych 艣rodk贸w komunikacji w granicach Pa艅stwa.

Art. 41
(1) Pos艂owie korzystaj膮 tylko z takich r臋kojmi nietykalno艣ci, jakich wymaga ich uczestnictwo w pracach Sejmu.
(2) Za tre艣膰 wyg艂oszonych w Sejmie przem贸wie艅 lub zg艂oszonych wniosk贸w i interpelacji oraz za niew艂a艣ciwe zachowanie si臋 podczas obrad – pos艂owie odpowiadaj膮 tylko przed Sejmem.
(3) Jednak偶e za wyst膮pienia sprzeczne z obowi膮zkiem wierno艣ci wobec Pa艅stwa Polskiego albo zawieraj膮ce znamiona przest臋pstwa 艣ciganego z urz臋du – pose艂 mo偶e by膰 uchwa艂膮 Sejmu albo na 偶膮danie Marsza艂ka Sejmu lub Ministra Sprawiedliwo艣ci oddany pod s膮d Trybuna艂u Stanu i orzeczeniem tego Trybuna艂u pozbawiony mandatu poselskiego.
(4) Za naruszenie praw osoby trzeciej podczas obrad Sejmu pose艂 mo偶e by膰 poci膮gni臋ty do odpowiedzialno艣ci s膮dowej tylko za zezwoleniem Sejmu.

Art. 42
(1) Pos艂owie odpowiadaj膮 za dzia艂alno艣膰 nie zwi膮zan膮 z uczestnictwem w pracach Sejmu na r贸wni z innymi obywatelami.
(2) Jednak偶e karne post臋powanie s膮dowe lub administracyjne a tak偶e post臋powanie dyscyplinarne, wszcz臋te przeciw pos艂owi przed lub po uzyskaniu mandatu, nale偶y na 偶膮danie Sejmu zawiesi膰 do wyga艣ni臋cia mandatu.
(3) Przedawnienie nie biegnie w czasie zawieszenia post臋powania karnego lub dyscyplinarnego.
(4) Pose艂, zatrzymany w czasie trwania sesji nie z nakazu S膮du b臋dzie na 偶膮danie Marsza艂ka Sejmu niezw艂ocznie wypuszczony na wolno艣膰.

Art. 43
(1) Pose艂 nie mo偶e sprawowa膰 mandatu senatorskiego.
(2) Ustawa oznacza urz臋dy i stanowiska, kt贸rych przyj臋cie poci膮ga za sob膮 utrat臋 mandatu poselskiego.
(3) Pos艂owi nie wolno wykonywa膰 czynno艣ci, nie daj膮cych si臋 pogodzi膰 ze sprawowaniem mandatu, pod skutkami okre艣lonymi w ustawie.

Art. 44
(1) Pos艂owi nie wolno na swoje, ani na obce imi臋, ani te偶 w imieniu przedsi臋biorstw, sp贸艂ek lub towarzystw na zysk obliczonych, nabywa膰 d贸br pa艅stwowych ani uzyskiwa膰 ich dzier偶aw, podejmowa膰 si臋 dostaw i rob贸t rz膮dowych, ani otrzymywa膰 od Rz膮du koncesji lub innych korzy艣ci osobistych.
(2) Za naruszenie powy偶szych zakaz贸w pose艂 b臋dzie na 偶膮danie Marsza艂ka Sejmu lub Prezesa Najwy偶szej Izby Kontroli oddany pod s膮d Trybuna艂u Stanu i orzeczeniem tego trybuna艂u pozbawiony mandatu poselskiego i korzy艣ci osobistych, od Rz膮du otrzymanych.
(3) Marsza艂ek Sejmu mo偶e na podstawie uchwa艂y Komisji Regulaminowej, powzi臋tej wi臋kszo艣ci膮 3/5 g艂os贸w, udzieli膰 pos艂owi w poszczeg贸lnym przypadku zezwolenia na wej艣cie z Rz膮dem w stosunek prawny, je偶eli stosunek ten nie jest sprzeczny z dobrymi obyczajami.

Art. 45
(1) Prezes Rady Ministr贸w, Ministrowie i delegowani przez nich urz臋dnicy maj膮 prawo bra膰 udzia艂 w posiedzeniach Sejmu i przemawia膰 poza kolejno艣ci膮 m贸wc贸w.
(2) Pos艂owie mog膮 zwraca膰 si臋 do Prezesa Rady Ministr贸w i Ministr贸w z interpelacjami w sprawach, dotycz膮cych ich zakresu dzia艂ania, w spos贸b okre艣lony regulaminem.
(3) Prezes Rady Ministr贸w lub interpelowany Minister obowi膮zany jest udzieli膰 odpowiedzi w ci膮gu czterdziestu pi臋ciu dni albo poda膰 powody, uzasadniaj膮ce odmow臋 udzielenie wyja艣nie艅.

V. Senat

Art. 46
(1) Senat, jako druga Izba Ustawodawcza, rozpatruje bud偶et i projekty ustaw, uchwalone przez Sejm, oraz uczestniczy w wykonywaniu kontroli nad d艂ugami Pa艅stwa.
(2) Nadto Senat na r贸wni z Sejmem, cho膰 bez prawa pocz膮tkowania, bierze udzia艂 w rozstrzyganiu nast臋puj膮cych spraw:
a) o wniosku 偶膮daj膮cym ust膮pienie Rz膮du lub Ministra;
b) o ustawach zwr贸conych Izbom Ustawodawczym przez Prezydenta Rzeczypospolitej do ponownego rozpatrzenia;
c) o zmianie Konstytucji;
d) o uchyleniu zarz膮dze艅, wprowadzaj膮cych stan wyj膮tkowy.

Art. 47
(1) Senat sk艂ada si臋 z senator贸w, powo艂anych w 1/3 przez Prezydenta Rzeczypospolitej, a w 2/3 w drodze wybor贸w.
(2) Kadencja Senatu rozpoczyna si臋 i ko艅czy jednocze艣nie z kadencj膮 Sejmu.
(3) Ordynacja wyborcza do Senatu okre艣li liczb臋 senator贸w oraz spos贸b powo艂ywania tudzie偶 oznaczy kategorie os贸b, kt贸rym s艂u偶y膰 b臋dzie prawo wybierania i wybieralno艣ci.

Art. 48
Art. 34-45, dotycz膮ce Sejmu, stosuje si臋 odpowiednio do Senatu.

VI. Ustawodawstwo

Art. 49
(1) Aktami prawnymi s膮:
a) ustawy,
b) dekrety Prezydenta Rzeczypospolitej.
(2) 呕aden akt ustawodawczy nie mo偶e sta膰 w sprzeczno艣ci z Konstytucj膮.

Art. 50
(1) Prawo inicjatywy ustawodawczej s艂u偶y Rz膮dowi i Sejmowi.
(2) Inicjatywa ustawodawcza w sprawach bud偶etu, kontyngentu rekruta i ratyfikacji um贸w mi臋dzynarodowych nale偶y wy艂膮cznie do Rz膮du.
(3) Sejm nie mo偶e bez zgody Rz膮du uchwali膰 ustawy, poci膮gaj膮cej za sob膮 wydatki ze Skarbu Pa艅stwa, dla kt贸rych niema pokrycia w bud偶ecie.

Art. 51

Zaci膮gni臋cie po偶yczki pa艅stwowej, zbycie lub obci膮偶enie nieruchomego maj膮tku pa艅stwowego, oszacowanego na kwot臋 ponad 100.000 z艂otych, na艂o偶enie podatk贸w lub op艂at publicznych, ustanowienie ce艂 lub monopoli, ustalenie systemu monetarnego, jak r贸wnie偶 przyj臋cie gwarancji finansowej przez Skarb Pa艅stwa – mo偶e nast膮pi膰 tylko na mocy aktu ustawodawczego.

Art. 52
(1) Umowy z innymi pa艅stwami: handlowe, celne, obci膮偶aj膮ce stale Skarb Pa艅stwa, zawieraj膮ce zobowi膮zania na艂o偶enia nowych ci臋偶ar贸w na obywateli albo powoduj膮ce zmian臋 granic Pa艅stwa – wymagaj膮 przed ratyfikacj膮 zgody Izb Ustawodawczych, wyra偶onej w ustawie.
(2) Prezydent Rzeczypospolitej w przypadkach nie cierpi膮cych zw艂oki mo偶e przed ratyfikacj膮, na wniosek Rady Ministr贸w, wprowadzi膰 tymczasowo w 偶ycie wszystkie lub niekt贸re postanowienia, zawarte w umowach handlowych lub celnych.

Art. 53
(1) Ka偶dy projekt ustawy, przez Sejm uchwalony, b臋dzie przekazany Senatowi do rozpatrzenia.
(2) Uchwa艂臋 Senatu, odrzucaj膮c膮 projekt lub wprowadzaj膮c膮 w nim zmiany, uwa偶a si臋 za przyj臋t膮, je偶eli Sejm nie odrzuci jej wi臋kszo艣ci膮 3/5 g艂os贸w.

Art. 54
(1) Prezydent Rzeczypospolitej stwierdzi podpisem moc ustawy konstytucyjnie uchwalonej oraz zarz膮dzi jej og艂oszenie w Dzienniku Ustaw.
(2) Prezydent Rzeczypospolitej mo偶e w ci膮gu trzydziestu dni od otrzymania projektu ustawy zwr贸ci膰 go Sejmowi z 偶膮daniem ponownego rozpatrzenia, kt贸re mo偶e nast膮pi膰 nie wcze艣niej ni偶 na najbli偶szej sesji zwyczajnej.
(3) Je偶eli Izby Ustawodawcze wi臋kszo艣ci膮 ustawowej liczby pos艂贸w i senator贸w uchwal膮 ponownie projekt bez zmian, Prezydent Rzeczypospolitej, stwierdziwszy podpisem moc ustawy, zarz膮dzi jej og艂oszenie.

Art. 55
(1) Ustawa mo偶e upowa偶ni膰 Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania dekret贸w w czasie i zakresie, przez ni膮 oznaczonym; upowa偶nieniem tym nie mo偶e by膰 obj臋ta zmiana Konstytucji.
(2) Prezydent Rzeczypospolitej ma prawo w czasie, gdy Sejm jest rozwi膮zany, wydawa膰 w razie konieczno艣ci pa艅stwowej dekrety w zakresie ustawodawstwa pa艅stwowego z wyj膮tkiem:
a) zmiany Konstytucji,
b) ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu,
c) bud偶etu,
d) nak艂adania podatk贸w i ustanawiania monopoli,
e) systemu monetarnego,
f) zaci膮gania po偶yczek pa艅stwowych,
g) zbywania i obci膮偶ania nieruchomego maj膮tku pa艅stwowego, oszacowanego na kwot臋 ponad 100.000 z艂otych.
(3) Dekrety oparte na przepisach artyku艂u niniejszego, b臋d膮 wydawane na wniosek Rady Ministr贸w i mog膮 by膰 zmieniane lub uchylane tylko aktem ustawodawczym.

Art. 56

Dekrety dotycz膮ce organizacji Rz膮du, zwierzchnictwa Si艂 Zbrojnych oraz organizacji administracji rz膮dowej, mog膮 by膰 wydawane w ka偶dym czasie, a zmieniane lub uchylane tylko przez takie偶 dekrety Prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 57
(1) Dekrety Prezydenta Rzeczypospolitej maj膮 moc ustawy i b臋d膮 z powo艂aniem si臋 na podstaw臋 konstytucyjn膮 og艂aszane w Dzienniku Ustaw.
(2) Ilekro膰 Konstytucja lub ustawy dla unormowania poszczeg贸lnej dziedziny z zakresu ustawodawstwa wymagaj膮 ustawy, dziedzina ta mo偶e by膰 unormowana r贸wnie偶 dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej, wydanym w warunkach, Konstytucj膮 oznaczonych.

VII. Bud偶et

Art. 58
(1) Ustawa ustala corocznie bud偶et Pa艅stwa.
(2) Rz膮d sk艂ada Sejmowi na sesji projekt bud偶etu nie p贸藕niej ni偶 na cztery miesi膮ce przed rozpocz臋ciem roku bud偶etowego.
(3) Na rozpatrzenie bud偶etu pozostawia si臋 Sejmowi dziewi臋膰dziesi膮t dni od z艂o偶enia projektu przez Rz膮d, Senatowi – dwadzie艣cia dni od up艂ywu terminu, przepisanego dla Sejmu.
(4) Na rozpatrzenie zmian, zaproponowanych przez Senat, pozostawia si臋 Sejmowi dziesi臋膰 dni od up艂ywu terminu, przepisanego dla Senatu.
(5) Prezydent Rzeczypospolitej zarz膮dzi og艂oszenie bud偶etu:
a) w brzmieniu, nadanym mu przez Izby Ustawodawcze, je偶eli Sejm i Senat w przepisanych terminach bud偶et rozpatrzy艂y,
b) w brzmieniu, nadanym mu przez Sejm, je偶eli Senat w przepisanym terminie bud偶etu nie rozpatrzy艂,
c) w brzmieniu, nadanym mu przez Senat, je偶eli Sejm w przepisanym terminie bud偶etu lub zmian Senatu nie rozpatrzy艂,
d) w brzmieniu projektu rz膮dowego, je偶eli ani Sejm, ani Senat w przepisanych terminach bud偶etu nie rozpatrzy艂y.

Art. 59
(1) Wydatki nie zaprojektowane w bud偶ecie, nie mog膮 by膰 uchwalone, a zaprojektowane nie mog膮 by膰 podwy偶szone bez zgody Rz膮du.
(2) Rz膮d nie mo偶e czyni膰 wydatk贸w bez upowa偶nienia ustawowego, chyba 偶e zachodzi konieczno艣膰 pa艅stwowa; w tym przypadku Rz膮d, na podstawie uchwa艂y Rady Ministr贸w, dokona niezb臋dnego wydatku, przesy艂aj膮c do Sejmu w terminie siedmiodniowym od powzi臋cia uchwa艂y projekt ustawy o przyznaniu kredyt贸w dodatkowych. Uchwa艂a Rady Ministr贸w b臋dzie jednocze艣nie og艂oszona w gazecie rz膮dowej i podana do wiadomo艣ci Najwy偶szej Izbie Kontroli.

Art. 60
(1) Pa艅stwo nie mo偶e pozostawa膰 bez bud偶etu.
(2) Je偶eli z powodu rozwi膮zania Izb Ustawodawczych bud偶et lub przynajmniej prowizorium bud偶etowe do dnia, w kt贸rym rozpoczyna si臋 nowy okres bud偶etowy, nie jest uchwalony, – Rz膮d ma prawo pobiera膰 dochody i czyni膰 wydatki w granicach zesz艂orocznego bud偶etu, a偶 do czasu uchwalenia prowizorium bud偶etowego lub bud偶etu, kt贸ry Rz膮d z艂o偶y nowo obranemu Sejmowi na pierwszym posiedzeniu.
(3) Zasad臋 powy偶sz膮 stosuje si臋 odpowiednio w przypadku, gdy Sejm z艂o偶ony mu projekt bud偶etu w ca艂o艣ci odrzuci, z tym, 偶e Rz膮d w ci膮gu dni siedmiu od odrzucenia prze艣le do Sejmu nowy projekt bud偶etu lub prowizorium bud偶etowego i 偶e wydatki, czynione przez Rz膮d wed艂ug zesz艂orocznego bud偶etu, nie mog膮 by膰 wy偶sze w poszczeg贸lnych pozycjach od zaprojektowanych w bud偶ecie odrzuconym.

VIII. Si艂y Zbrojne

Art. 61
(1) Si艂y Zbrojne stoj膮 na stra偶y bezpiecze艅stwa i praw zwierzchniczych Rzeczypospolitej.
(2) Wszyscy obywatele s膮 obowi膮zani do s艂u偶by wojskowej i 艣wiadcze艅 na rzecz obrony Pa艅stwa.

Art. 62
(1) Prezydent Rzeczypospolitej zarz膮dza corocznie pob贸r rekruta w granicach ustalonego kontyngentu.
(2) Zmiana kontyngentu wymaga aktu ustawodawczego.

Art. 63
(1) Prezydent Rzeczypospolitej wydaje dekrety w zakresie zwierzchnictwa Si艂 Zbrojnych, a w szczeg贸lno艣ci okre艣li dekretem organizacj臋 naczelnych w艂adz wojskowych, oznaczaj膮c w nim spos贸b kontrasygnowania akt贸w, wydanych przez siebie, jako Zwierzchnika Si艂 Zbrojnych.
(2) Prezydent Rzeczypospolitej postanawia o u偶yciu si艂 zbrojnych do obrony Pa艅stwa.
(3) W razie mianowania Naczelnego Wodza prawo dysponowania si艂ami zbrojnymi przechodzi na niego.
(4) Za akty zwi膮zane z dow贸dztwem, Naczelny W贸dz odpowiada przed Prezydentem Rzeczypospolitej, jako Zwierzchnikiem Si艂 Zbrojnych.

IX. Wymiar Sprawiedliwo艣ci

Art. 64
(1) S膮dy wymierzaj膮 sprawiedliwo艣膰 w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.
(2) Przez wymiar sprawiedliwo艣ci s膮dy strzeg膮 艂adu prawnego w Pa艅stwie i kszta艂tuj膮 poczucie prawne spo艂ecze艅stwa.
(3) S臋dziowie s膮 w sprawowaniu swego urz臋du s臋dziowskiego niezawi艣li.
(4) Orzeczenia s膮dowe nie mog膮 by膰 zmieniane ani uchylane przez inne organa w艂adzy.
(5) S膮dy nie maj膮 prawa bada膰 wa偶no艣ci akt贸w ustawodawczych nale偶ycie og艂oszonych.

Art. 65
(1) S臋dzi贸w mianuje Prezydent Rzeczypospolitej, je偶eli ustawy inaczej nie stanowi膮.
(2) Organizacj臋 s膮d贸w tudzie偶 odr臋bne stanowisko s臋dzi贸w, ich prawa i obowi膮zki oraz uposa偶enie – okre艣laj膮 ustawy.

Art. 66
(1) S臋dzia mo偶e by膰 z艂o偶ony z urz臋du, zawieszony w urz臋dowaniu, przeniesiony na inne miejsce lub w stan spoczynku wbrew swojej woli jedynie moc膮 orzeczenia s膮dowego i tylko w przypadkach ustaw膮 przewidzianych.
(2) Zasada ta nie dotyczy przypadku, gdy przeniesienie s臋dziego na inne miejsce urz臋dowania lub w stan spoczynku jest wywo艂ane zmian膮 w organizacji s膮d贸w, postanowion膮 przez akt ustawodawczy.

Art. 67
S臋dzia nie mo偶e by膰 poci膮gni臋ty do odpowiedzialno艣ci karnej bez zezwolenia w艂a艣ciwego s膮du dyscyplinarnego ani zatrzymany bez nakazu s膮du, chyba 偶e zosta艂 schwytany na gor膮cym uczynku.

Art. 68
(1) 呕adna ustawa nie mo偶e zamyka膰 obywatelowi drogi s膮dowej dla dochodzenia krzywdy lub szkody.
(2) Por臋cza si臋 wolno艣膰 osobist膮, nietykalno艣膰 mieszkania i tajemnic臋 korespondencji.
(3) Ustawy okre艣l膮 warunki, w jakich mo偶e by膰 dokonana rewizja osobista lub domowa albo naruszona tajemnica korespondencji.
(4) Nikt nie mo偶e by膰 pozbawiony s膮du, kt贸remu z prawa podlega, ani karany za czyn, nie zabroniony przez prawo przed jego pope艂nieniem, ani te偶 zatrzymany bez nakazu s膮du d艂u偶ej ni偶 czterdzie艣ci osiem godzin.
(5) S膮dy wyj膮tkowe s膮 dopuszczalne tylko w przypadkach, przewidzianych w ustawie.
(6) Ustawy przeprowadz膮 zasad臋, 偶e sprawy, w kt贸rych kar臋 orzek艂a w艂adza administracyjna, b臋d膮 na 偶膮danie strony przekazane na drog臋 post臋powania s膮dowego.

Art. 69
(1) Prezydent Rzeczypospolitej w艂adny jest aktem 艂aski darowa膰 lub z艂agodzi膰 skazanemu kar臋, wymierzon膮 orzeczeniem prawomocnym, tudzie偶 uchyli膰 skutki skazania.
(2) Amnestia wymaga aktu ustawodawczego.

Art. 70
(1) Powo艂uje si臋:
a) S膮d Najwy偶szy do spraw s膮dowych cywilnych i karnych,
b) Najwy偶szy Trybuna艂 Administracyjny do orzekania o legalno艣ci akt贸w administracyjnych, oraz
c) Trybuna艂 Kompetencyjny do rozstrzygania spor贸w o w艂a艣ciwo艣膰 mi臋dzy s膮dami a innymi organami w艂adzy.
(2) Odr臋bn膮 organizacj臋 s膮d贸w wojskowych, ich w艂a艣ciwo艣膰, tok post臋powania oraz prawa i obowi膮zki cz艂onk贸w tych s膮d贸w okre艣laj膮 ustawy.

Art. 71
(1) Do orzekania w sprawach ministr贸w, senator贸w i pos艂贸w, poci膮gni臋tych do odpowiedzialno艣ci konstytucyjnej, powo艂uje si臋 Trybuna艂 Stanu, z艂o偶ony z Pierwszego Prezesa S膮du Najwy偶szego, jako przewodnicz膮cego, oraz sze艣ciu s臋dzi贸w.
(2) S臋dzi贸w Trybuna艂u Stanu i ich zast臋pc贸w powo艂uje na okres trzyletni Prezydent Rzeczypospolitej z po艣r贸d s臋dzi贸w s膮d贸w powszechnych, przedstawionych w liczbie podw贸jnej w po艂owie przez Sejm, a w po艂owie przez Senat, z r贸wnomiernym uwzgl臋dnieniem kandydat贸w ka偶dej z Izb Ustawodawczych.

X. Administracja pa艅stwowa

Art. 72
(1) Administracja pa艅stwowa jest s艂u偶b膮 publiczn膮.
(2) Administracj臋 pa艅stwow膮 sprawuje:
a) administracja rz膮dowa,
b) samorz膮d terytorialny,
c) samorz膮d gospodarczy.

Art. 73
(1) Dla cel贸w administracji og贸lnej Pa艅stwo b臋dzie podzielone pod wzgl臋dem terytorialnym na obszary administracyjne, a mianowicie wojew贸dztwa, powiaty oraz gminy miejskie i wiejskie.
(2) Podzia艂 na wojew贸dztwa wymaga aktu ustawodawczego.
(3) Gminy miejskie mog膮 w warunkach oznaczonych ustaw膮, tworzy膰 powiat lub wojew贸dztwo grodzkie.

Art. 74
Organizacj臋 administracji rz膮dowej, a w szczeg贸lno艣ci zakres dzia艂ania jej organ贸w – okre艣li dekret Prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 75
(1) Stosownie do podzia艂u Pa艅stwa na obszary administracyjne powo艂uje si臋 do urzeczywistnienia zada艅 administracji pa艅stwowej w zakresie potrzeb miejscowych samorz膮d wojew贸dzki, powiatowy i gminny.
(2) Samorz膮dy maj膮 prawo w zakresie, ustaw膮 oznaczonym, wydawa膰 dla swego obszaru normy obowi膮zuj膮ce pod warunkiem zatwierdzenia tych norm przez powo艂an膮 do tego w艂adz臋 nadzorcz膮.
(3) Samorz膮dy mog膮 by膰 艂膮czone w zwi膮zki dla wykonywania zada艅 szczeg贸lnych.
(4) Ustawa mo偶e nada膰 zwi膮zkom osobowo艣膰 publiczno – prawn膮.
(5) Nadz贸r nad dzia艂alno艣ci膮 samorz膮du sprawuje Rz膮d przez swoje organa lub przez organa samorz膮du wy偶szego stopnia.

Art. 76
(1) Dla poszczeg贸lnych dziedzin 偶ycia gospodarczego powo艂uje si臋 samorz膮d gospodarczy, obejmuj膮cy izby rolnicze, przemys艂owo-handlowe, rzemie艣lnicze, pracy, wolnych zawod贸w oraz inne zrzeszenia publiczno – prawne.
(2) Ustawy mog膮 艂膮czy膰 izby w zwi膮zki i nadawa膰 im osobowo艣膰 publiczno – prawn膮.
(3) Do rozwa偶enia zagadnie艅, dotycz膮cych ca艂okszta艂tu gospodarczego, opiniowania o projektach ustaw gospodarczych, tudzie偶 harmonizowania poczyna艅 w poszczeg贸lnych ga艂臋ziach gospodarstwa narodowego – mo偶e by膰 ustaw膮 powo艂ana Naczelna Izba Gospodarcza.
(4) Nadz贸r nad dzia艂alno艣ci膮 samorz膮du gospodarczego sprawuje Rz膮d przez powo艂ane do tego organa.

XI. Kontrola pa艅stwowa

Art. 77
(1) Do kontroli pod wzgl臋dem finansowym gospodarki Pa艅stwa oraz zwi膮zk贸w publiczno – prawnych, badania zamkni臋膰 rachunk贸w Pa艅stwa, przedstawiania Sejmowi corocznie wniosk贸w o absolutorium dla Rz膮du – powo艂uje si臋 Najwy偶sz膮 Izb臋 Kontroli, opart膮 na zasadzie kolegialno艣ci i niezawis艂o艣ci cz艂onk贸w jej kolegium.
(2) Najwy偶sza Izba Kontroli jest niezale偶na od Rz膮du.
(3) Prezydent Rzeczypospolitej mianuje i odwo艂uje Prezesa Najwy偶szej Izby Kontroli, a na jego wniosek i z jego kontrasygnat膮 mianuje i odwo艂uje cz艂onk贸w jej kolegium.
(4) Prezes Najwy偶szej Izby Kontroli jest za sprawowanie swego urz臋du odpowiedzialny wed艂ug zasad ustalonych dla odpowiedzialno艣ci ministr贸w.

XII. Stan zagro偶enia Pa艅stwa

Art. 78
(1) W razie zagro偶enia Pa艅stwa z zewn膮trz, jak r贸wnie偶 w razie rozruch贸w wewn臋trznych lub rozleg艂ych knowa艅 o charakterze zdrady stanu, zagra偶aj膮cych ustrojowi lub bezpiecze艅stwu Pa艅stwa albo bezpiecze艅stwu obywateli – Rada Ministr贸w za zezwoleniem Prezydenta Rzeczypospolitej zarz膮dzi stan wyj膮tkowy na obszarze ca艂ego Pa艅stwa lub cz臋艣ci zagro偶onej.
(2) Zarz膮dzenie takie b臋dzie przes艂ane do Sejmu w ci膮gu siedmiu dni od og艂oszenia.
(3) Je偶eli Sejm jest rozwi膮zany, zarz膮dzenie o og艂oszeniu stanu wyj膮tkowego b臋dzie z艂o偶one nowo obranemu Sejmowi na pierwszym posiedzeniu.
(4) Sejm mo偶e za偶膮da膰 uchylenia zarz膮dzenia.
(5) Wniosek taki nie mo偶e by膰 g艂osowany na posiedzeniu, podczas kt贸rego zosta艂 zg艂oszony.
(6) Je偶eli Senat wypowie si臋 za uchwa艂膮 Sejmu, Rz膮d niezw艂ocznie uchyli zarz膮dzenie.
(7) Og艂oszenie stanu wyj膮tkowego daje Rz膮dowi prawo zawieszania na czas trwania tego stanu swob贸d obywatelskich oraz mo偶no艣膰 korzystania z uprawnie艅 szczeg贸lnych, przewidzianych ustaw膮 o stanie wyj膮tkowym.

Art. 79
(1) W razie konieczno艣ci u偶ycia si艂 zbrojnych do obrony Pa艅stwa Prezydent Rzeczypospolitej zarz膮dzi stan wojenny na obszarze ca艂ego Pa艅stwa lub jego cz臋艣ci.
(2) Podczas trwania stanu wojennego Prezydent Rzeczypospolitej ma prawo bez upowa偶nienia Izb Ustawodawczych wydawa膰 dekrety w zakresie ustawodawstwa pa艅stwowego z wyj膮tkiem zmiany Konstytucji, przed艂u偶y膰 kadencj臋 Izb Ustawodawczych do czasu zawarcia pokoju oraz otwiera膰, odracza膰 i zamyka膰 sesje Sejmu i Senatu w terminach, dostosowanych do potrzeb obrony Pa艅stwa, jak r贸wnie偶 powo艂ywa膰 do rozstrzygania spraw, wchodz膮cych w zakres dzia艂ania Izb Ustawodawczych, Sejm i Senat w zmniejszonym sk艂adzie, wy艂onionym przez te Izby.
(3) W czasie trwania stanu wojennego Rz膮d korzysta z uprawnie艅 przewidzianych ustaw膮 o stanie wyj膮tkowym, a nadto z uprawnie艅, szczeg贸lnych, okre艣lonych ustaw膮 o stanie wojennym.

XIII. Zmiana konstytucji

Art. 80
(1) Zmiana konstytucji mo偶e by膰 dokonana z inicjatywy Prezydenta Rzeczypospolitej, Rz膮du lub 1/4 ustawowej liczby pos艂贸w.
(2) Wniosek, postawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej, mo偶e by膰 g艂osowany tylko w ca艂o艣ci i bez zmian lub ze zmianami, na kt贸re Rz膮d imieniem Prezydenta Rzeczypospolitej wyrazi zgod臋.
(3) Ustawa zmieniaj膮ca Konstytucj臋 z inicjatywy Prezydenta Rzeczypospolitej, wymaga zgodnych uchwa艂 Sejmu i Senatu, powzi臋tych zwyk艂膮 wi臋kszo艣ci膮 g艂os贸w; z inicjatywy za艣 Rz膮du lub Sejmu – zgodnych uchwa艂, powzi臋tych wi臋kszo艣ci膮 ustawowej liczby pos艂贸w i senator贸w.
(4) Prezydent Rzeczypospolitej mo偶e w ci膮gu trzydziestu dni od otrzymania projektu ustawy, zmieniaj膮cego Konstytucj臋 zwr贸ci膰 go Sejmowi z 偶膮daniem ponownego rozpatrzenia, kt贸re mo偶e nast膮pi膰 nie wcze艣niej ni偶 na nast臋pnej kadencji.
(5) Je偶eli Izby Ustawodawcze uchwal膮 ponownie projekt bez zmian, Prezydent Rzeczypospolitej, stwierdziwszy podpisem moc ustawy, zarz膮dzi jej og艂oszenie, chyba 偶e rozwi膮偶e Sejm i Senat.

XIV. Przepisy ko艅cowe

Art. 81
(1) Niniejsza ustawa konstytucyjna wchodzi w 偶ycie z dniem og艂oszenia.
(2) Jednocze艣nie uchyla si臋 ustaw臋 z dnia 17 marca 1921 r. (Dz.U.R.P. Nr 44 poz. 267) wraz ze zmianami, wprowadzonymi ustaw膮 z dnia 2 sierpnia 1926 r. (Dz.U.R.P. Nr 78 poz. 442) z wyj膮tkiem art.99, 109-118 i 120.
(3) Ustawa konstytucyjna z dnia 15 lipca 1920 r., zawieraj膮ca statut organiczny Wojew贸dztwa 艢l膮skiego (Dz.U.R.P. Nr 73 poz. 497) wraz ze zmianami wprowadzonymi ustawami z dnia 8 marca 1921 r. (Dz.U.R.P. Nr 26 poz.146), z dnia 30 lipca 1921 (Dz.U.R.P. Nr 69 poz.449), z dnia 18 pa藕dziernika 1921 r. (Dz.U.R.P. Nr 85 poz.608), oraz z dnia 18 marca 1925 r. (Dz.U.R.P. Nr 36 poz.240) zachowuje sw膮 moc, z tym 偶e art. 44 ustawy z dnia 15 lipca 1920 r. (Dz.U.R.P. Nr 73 poz.497) nadaje si臋 brzmienie:
„Zmiana niniejszej ustawy konstytucyjnej wymaga ustawy pa艅stwowej”, i 偶e uchyla si臋 art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1921 r. (Dz.U.R.P. Nr 26 poz. 146).