Kowalkowski

2061
kowalkowski

Kowalkowski

Stan obecny

W 1992 roku w Polsce by艂o 2881 os贸b nosz膮cych to nazwisko (kobiety i m臋偶czy藕ni).

Przodkowie

Najstarsza wzmianka o nazwisku pochodzi z roku 1289. Trzy g艂贸wne, niezale偶ne linie wywodz膮 nazwisko od nazw miejscowo艣ci.

Herb Godziemba

Adam Boniecki „Herbarz Polski”:
Kowalkowscy, dawniej Kowalikowscy h. Godziemba w Prusach i w wojew贸dztwie sandomierskiem:

Henryk z Zelnowa, w ziemi che艂mi艅skiej, za艂o偶y艂 1289 r. w Pomezanii wie艣 Kowale (Cebelow), p贸藕niej nazwan膮 Kowalki. W 1349 r. dziedzicami Kowalek byli, Marcin i Bartosz, bracia, oraz ich szwagier Henryk. Dostali oni kilkadziesi膮t w艂贸k w Spicimierzu i Kamionce, gdzie powsta艂y z czasem wsie, Bartoszki i Bartki.

Miko艂aj v. Cobelaw otrzyma艂 dwie艣cie w艂贸k w ziemi Saskiej, na kt贸rych powsta艂o Mielno, G膮siorowo, Tymawa etc. Enoch z Kowalek, proboszcz katedralny warmi艅ski, w latach 1476-1503. Niclis Kowalikowski 1515 r. (K臋trz. Lud. Pols. w Prusach). Miko艂aj Kowalikowski, s臋dzia ziemski che艂mi艅ski, 1521 r. Jan Kowalikowski, z wojew贸dztwa pomorskiego, elektor Jana Kazimierza, Zygmunt, z tego偶 wojew贸dztwa, podpisa艂 obi贸r Jana III-go, a W艂adys艂aw z Lubra艅ca Kowalkowski, z wojew贸dztwem kaliskiem i Adam, z wojew贸dztwem pomorskiem, pisali si臋 na elekcy臋 Augusta II-go.

Adam otrzyma艂 1699 r. cz臋艣膰 w Bietowem, na Pomorzu, kadukiem po Kuli (R臋k. Oss. Sig. 262 f. 4). Maryanna z Borowskich, wdowa po Stanis艂awie, otrzyma艂a od Mokierskich, zab贸jc贸w m臋偶a, 500 floren贸w, 1716 roku (Gr. Skarszew. z 1718 roku).

Antoni, podstaro艣ci nowokorczy艅ski 1614 r. Jan, pisarz grodzki ch臋ci艅ski 1631 r. Pisali si臋 ci Kowalkowscy z Kowalkowa.

Herb Ostoja

Adam Boniecki „Herbarz Polski”:
Kowalkowscy v. Kowalikowscy h. Ostoja z Kowalikowic, w sandomierskiem:

Jan z Kowalikowic, 1384 r. komornik graniczny sandomierski, w latach 1380-1387 obecny w Opatowie. Jasiek z Kowalikowic v. z Kowalikowa h. Ostoja, 艣wiadczy w Wi艣licy w latach 1414-1421. Maciej, syn Bogdana z Kowalikowa, 1448 r. na uniwersytecie krakowskim.

Herb Przeginia

Adam Boniecki „Herbarz Polski”:
Kowalkowscy v. Kowalikowscy h. Przeginia:

Marcyan z Kowalikowa, 艣wiadek 1345 r. na przywileju erekcyjnym miasta Rypina. Ten偶e Marcisz z Kowalikowa 1345 r. w 艁臋czycy, w orszaku ksi臋cia W艂adys艂awa Dobrzy艅skiego i 艁臋czyckiego. Anna, wdowa po Michale z Kowalikowa, 1497 roku (M. 16 f. 114).

Dziedzicami Kowalikowa byli 1564 r., Malcher, Franciszek, Trojan, Maciej, Feliks, Kasper, Baltazar, Erazm i Andrzej Kowalkowscy, a Stanis艂aw dziedziczy艂 na cz臋艣ci Zasad (Paw.). Kasper Kowalkowski, syn Melchiora, sprzeda艂 1609 roku cz臋艣膰 Kowalikowa bratu Feliksowi (DW. 37 f. 167).

Tomasz Kowalkowski, syn Melchiora z ziemi dobrzy艅skiej i Katarzyny z Radomina, pisarz grodzki nowokorczy艅ski 1590 r., nast臋pnie podstaro艣ci i s臋dzia grodzki korczy艅ski, w ko艅cu pisarz ziemski sandomierski, dziedzic Zbludowic, zmar艂y 1637 r., 偶onaty 1-o v. z Ann膮 Koryci艅sk膮, ur. 1571 r., zmar艂膮 1605 roku. Oboje pochowani w Busku. C贸rka jego, Barbara, za Janem Leszczy艅skim 1637 r. Drug膮 偶on膮 Tomasza, mia艂a by膰 Anna Bobolanka i z niej c贸rka Anna, za Janem Mokrskim.

Bart艂omiej, pisarz grodzki bobrownicki, potwierdzi艂 1611 r. uk艂ad; zawarty z Feliksem i Marcinem (DW. 39 f. 1602). Ludwik podpisa艂, z ziemi膮 dobrzy艅sk膮, elekcy臋 Jana Kazimierza. Samuel 1617 r. C贸rka jego Zofia, 偶ona 1-o v. Jana z Wojs艂awic Pieni膮偶ka, 2-o v. Zygmunta Ucha艅skiego, wdowa po tym ostatnim 1648 r. (Gr. Przem.). N. Kowalkowski, rotmistrz hussarski, zgin膮艂 pod Cecor膮 1620 roku.

Marcin, z ziemi膮 gosty艅sk膮, a synowie jego: Kazimierz, Aleksander i Franciszek, z ziemi膮 dobrzy艅sk膮, podpisali elekcy臋 kr贸la Micha艂a. 脫w Marcin, zwykle Marcyanem zwany, za艣lubi艂 Ann臋 艢widersk膮 i z niej mia艂 wymienionych trzech syn贸w, oraz c贸rk臋 Maryann臋, 偶on臋 Adama Bili艅skiego, na Bilinie i Soko艂owie, zmar艂膮 1665 r., kt贸rej bracia pomnik w Pu艂tusku wystawili.

Kazimierz, syn Marcyana, elektor Jana III-go, 1661 r. sekretarz kr贸lewski i pisarz kwarciany skarbu koronnego (M. 202 f. 4), 1676 r. podstoli dobrzy艅ski, zmar艂y 1697 r., 偶onaty by艂 z Zuzann膮 Baryczk贸wn膮, z kt贸r膮 zezna艂 zapis do偶ywocia 1681 r. (DW. 56 f. 558; Perp. Czers. 14 f. 124; M. 215 f. 78). W 1691 r. 偶ona jego wprowadzon膮 zosta艂a do Wygl臋d贸wka, odziedziczonego po Michale Baryczce (DW. 57 f. 1657). Kazimierz w 1670 r. zosta艂 zwolnionym od wyprawy wojennej (DW. 54 f. 1830 i 1844), w 1690 roku z sejmu naznaczony komisarzem, do spor贸w granicznych. Franciszek, tak偶e elektor Jana III-go, by艂 kanonikiem 艂uckim 1674 roku.

Aleksander, kapitan regimentu kr贸lewskiego, elektor Jana III-go, nast臋pnie major lejbgwardyi kr贸lewskiej, zosta艂 skarbnikiem dobrzy艅skim 1695 roku. W 1692 r. naby艂 od Pra偶mowskiego, za konsensem kr贸lewskim, prawa do Nieszawy, Korabiewic i 呕ukowa, st膮d si臋 pisa艂 starost膮 nieszawskim i korabiewskim. W 1693 r. cze艣膰 S艂u偶ewa sprzeda艂 kr贸lowi Janowi (Perp. Czers. 14 C f. 123 i M. 216 f. 337). 呕onaty 1-o v. z Ew膮 S艂u偶ewsk膮, 2-o v. z Katarzyn膮 Cieciszewsk膮, c贸rk膮 Jacka, podstolego liwskiego, z pierwszej 偶ony pozostawi艂 c贸rk臋 Maryann臋, 1721 r. wdow臋 po Jerzym Jarzynie, wojskim nowogrodzkim i po Michale Spinku. Z drug膮 偶on膮 sprzeda艂 1701 r. Brzezienko Brzezi艅skiemu (Perp. Czers. 19 f. 73; DW. 61 f. 286 i 70 f. 993).

Adam, 艁ukasz, Micha艂 i Tomasz podpisali, z ziemi膮 dobrzy艅sk膮, elekcy臋 Augusta II-go. Kazimierz z 偶on膮, Barbar膮 z Olszewskich, w Przedeczu 1725 roku (Gr. Przed. 85 f. 73). Jan, podczaszyc malborski 1761 r. i Kajetan, w 1759 r. wyst臋puj膮 w sprawie spadku po Firlejach.

Kajetan, miecznik urz臋dowski i 偶ona jego, Katarzyna z Pieg艂owskich, otrzymali 1771 r. konsens kr贸lewski, na wykupienie Pokutyniec, w powiecie kamienieckim, od Sobolewskiego (Kancl. 49 IV f. 50). C贸rka ich Maryanna, za Augustynem Kickim 1788 r. (Lwows. Tab. Resig. 1 f. 205).

Franciszek i Kajetan Kowalkowscy, synowie Adama, legitymowali si臋 ze szlachectwa w Kr贸lestwie Polskiem, przed 1850 r.

Inne wzmianki

Adam Boniecki „Herbarz Polski”:
Zuzanna, c贸rka Mateusza, 偶ona Kazimierza Kowalkowskiego, podstolego dobrzy艅skiego 1692 r.

Adam, stolnik zakroczymski 1631 r., a podkomorzy 1650 r. 偶onaty z Maryann膮 z Kowalkowskich, zmar艂膮 w 1665 r., pochowan膮 w Pu艂tusku.

Szcz臋sny [G膮si艅ski] 偶onaty z Hann膮 Montowt贸wn膮, w pierwszej po艂owie XVI-go wieku, pozostawi艂 syn贸w: Andrzeja, Jana, Daniela i c贸rk臋 Ann臋 Kowalkowsk膮.

Jerzy, wojski nowogrodzki, zezna艂 oblig na Cie艅skiego 1728 r. Z Maryanny Kowalkowskiej, jego synowie: Adam i Jak贸b 1743 r.

Adama Walenty [K臋trzy艅ski], zamieszka艂y w Grabowie i Borku, zmar艂y 1814 r., 偶ona Rozalia Kowalkowska,

August [Kicki], Szambelan Stanis艂awa Augusta 1779 r., sekretarz kr贸lewski 1783 roku (DW. 99 f. 709), wsp贸lnie z 偶on膮, Maryann膮 z Kowalkowskich, naby艂 1786 r. starostwo krasnostawskie.

Andrzej [Koryci艅ski], drugi z kolei syn Miko艂aja z Ole艣nickiej, w艂a艣ciciel Udorza 1581 r. (Paw.), 偶onaty z Barbar膮 Dunin贸wn膮 z Ujazdu, mia艂 c贸rk臋 Ann臋, za Tomaszem Kowalkowskim, zmar艂膮 1606 r., pochowan膮 w Busku.

Sebastjan [艁a艣ciszewski], sekretarz kr贸lewski, elektor Jana Kazimierza z ziemi sochaczewskiej, stolnik sochaczewski, umar艂 w ko艅cu 1658 r., w 1695 r. otrzyma艂 konsens na wykup Korabiewic i Szczawina od Kowalkowskiego.

Jerzy

Linia ze Stargardu:
Jerzy, ur. 1630, 偶ona El偶bieta Koperszmit, ur. 1635, c贸rka Anna ur. 1655 r.


Urodzi艂em si臋 2.10.1950 r. w Gda艅sku jako trzecie dziecko w rodzinie J贸zefa i Jadwigi z domu Kurowskiej. W 1964 r. uko艅czy艂em Szko艂臋 Podstawow膮 nr 35, kt贸rej klasy 6 i 7 sw膮 siedzib臋 mia艂y w 贸wczesnym budynku IX LO w Gda艅sku 鈥 Oliwie przy ul. Ba偶y艅skiego (dzi艣 siedziba Rektoratu UG). W szkole podstawowej wst膮pi艂em do ZHP, w kt贸rym czynnie dzia艂a艂em jako instruktor do 1978 r. Po uko艅czeniu szko艂y podstawowej podj膮艂em nauk臋 w Pi臋cioletnim Technikum Budowlanym w Gda艅sku Wrzeszczu przy ul Grunwaldzkiej 237. Technikum, o specjalno艣ci og贸lnobudowlanej, uko艅czy艂em w 1969 r.

Nast臋pnie podj膮艂em prac臋 zawodow膮 w WPRWiK w Gda艅sku, w trakcie kt贸rej podj膮艂em studia wieczorowe na Politechnice Gda艅skiej. Uko艅czy艂em je w 1977 r. z tytu艂em in偶. urz膮dze艅 komunalnych. W 1975 roku zawar艂em zwi膮zek ma艂偶e艅ski z El偶biet膮 Gusowsk膮, absolwentk膮 UG. Mamy dwoje dzieci – Tomasza i Ma艂gorzat臋 oraz wnuka Mateusza. Po kilku zmianach miejsca zatrudnienia w 1992 r. podj膮艂em prac臋 w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Spo艂ecznego w Gda艅sku, gdzie pracuj臋 do dzi艣. Jestem cz艂onkiem Stowarzyszenia Autor贸w Polskich Oddzia艂 w Gda艅sku oraz Zrzeszenia Kaszubsko 鈥 Pomorskiego Oddzia艂 w Gda艅sku.

Historia zawsze by艂a moim hobby, kt贸re przerodzi艂o si臋 w prace nad genealogi膮 rodzin Kowalkowskich i Kurowskich (nazwisko panie艅skie mojej mamy) oraz Gusowskich i Mi艂ek (rodzice mojej 偶ony). I cho膰 do dzi艣 szukam wszelkich informacji na temat tych rodzin, to zainteresowanie histori膮 rodzin przerodzi艂o si臋 w ch臋膰 poznania historii miejsc z nimi zwi膮zanych. I tak zacz臋艂a si臋 moja praca nad monografiami pomorskich wsi, zwi膮zanych z moj膮 rodzin膮. O wynikach mojej pracy mo偶ecie przekona膰 si臋 poni偶ej. Jednocze艣nie informuj臋, 偶e wszystkie dane o ww. rodzinach s膮 zgromadzone w programie komputerowym Brother鈥檚 Keeper.

Kowalkowski jest autorem ksi膮偶ek m.in. o miejscowo艣ciach Kociewia. Profesjonalnie i – co rzadkie w pozycjach typu historyczno-kronikarskiego – w ciekawy spos贸b opisuje w kolejnych monografiach miejsca, gdzie 偶yli jego przodkowie. Oby wi臋cej os贸b w ten spos贸b odkrywa艂o swoje korzenie.

Opracowania genealogiczne wydane drukiem

Opracowania genealogiczne dotycz膮ce czterech zosta艂y opublikowane i rozes艂ane do najwa偶niejszych bibliotek w Polsce, gdzie zosta艂y umieszczone w katalogach.

1. 鈥淩odzina Kowalkowskich鈥. Najstarsze, udokumentowane ksi臋gami metrykalnymi zapisy dotycz膮ce protoplast贸w rodziny Kowalkowskich pochodz膮 z 1769 roku, kiedy to wsi Malenin w parafii Mi艂ob膮dz, powiat tczewski, urodzi艂a si臋 Kunegunda, c贸rka Micha艂a Kowalkowskiego 鈥 protoplasty rodu. Opracowanie wymienia potomk贸w tego偶 Micha艂a a偶 do dnia dzisiejszego (9 pokole艅), a tam gdzie by艂o to mo偶liwe, zamieszczone s膮 ich 偶yciorysy. Potomkowie Micha艂a zamieszkali m.in. w Chmielnie, Gor臋czynie, Brodnicy G贸rnej, Kr臋gu, Starogardzie Gda艅skim, Kartuzach, Ko艣cierzynie i Gda艅sku. Po raz pierwszy opracowanie historii rodziny ukaza艂o si臋 w 1997 r. Dzi艣 kolejne II (niepublikowane) wydanie liczy ono 120 stron i zawiera informacj臋 o oko艂o 300 potomkach Micha艂a. Ja jestem praprapraprawnukiem Micha艂a Kowalkowskiego.

2. 鈥淩odzina Kurowskich鈥. Przodek rodziny wywodzi si臋 z parafii Bar艂o偶no w powiecie starogardzkim, a pierwszy udokumentowany zapis pochodzi z 1777 r., kiedy to urodzi艂 si臋 Jan Kurowski syn Grzegorza Kurowskiego. Rodzina Kurowskich mieszka艂a w Bar艂o偶nie przez oko艂o 100, nast臋pnie, zmieniaj膮c miejsce zamieszkania, w ci膮gu 30 lat doszli do Kolincza, a stamt膮d w 1921 r. przeprowadzili si臋 do Starogardu. Tam moja matka Jadwiga Kurowska (prapraprawnuczka Grzegorza) zawar艂a zwi膮zek ma艂偶e艅ski z moim ojcem J贸zefem Kowalkowskim.

3. 鈥淩odzina Guzowskich-Gusowskich鈥. Podawane dwa nazwiska wynikaj膮 z faktu, 偶e cz艂onkowie rodziny pisz膮 swe nazwisko z liter膮 鈥渮鈥 lub 鈥渟鈥, w zale偶no艣ci jak w przesz艂o艣ci zapisali ich nazwisko niemieccy urz臋dnicy. Jest to rodzina ojca mojej 偶ony, kt贸rej przodek Jan Guzowski urodzi艂 si臋 oko艂o 1826 r. i mieszka艂 we wsi Blizawy pow. 艢wiecie. Rodzina przez wszystkie nast臋pne pokolenia mieszka艂a na Kociewiu.

4. 鈥淩odzina Mi艂ek鈥. Rodzina matki mojej 偶ony. Wiadomo, 偶e protoplasta rodu Franciszek Mi艂ek w 1871 r. mieszka艂 w Lipinkach (ko艂o Warlubia), gdzie urodzi艂 si臋 jego syn Antoni Mi艂ek, pradziadek El偶biety, mojej 偶ony.

5. 鈥淜owalkowscy, klerycy, zakonnicy i ksi臋偶a鈥. Opracowanie to powsta艂o podczas pisania historii rodziny Kowalkowskich, kiedy to okaza艂o si臋, 偶e w rodzinie by艂o lub jest 12 os贸b duchownych. Dalsze prace pozwoli艂y na ustalenie kolejnych os贸b duchownych o nazwisku Kowalkowski, nie zwi膮zanych jednak z rodzin膮.

Ksi膮偶ki wydane drukiem

Po opublikowaniu ww. opracowa艅 powsta艂y ksi膮偶ki wydane drukiem: 鈥淩ytel. W stulecie parafii鈥, 鈥淢i艂ob膮dz. Historia miejscowo艣ci i parafii鈥, 鈥淧szcz贸艂ki. Historia wsi i okolic do 1920 roku鈥, 鈥淗istoria wsi i parafii Kr膮g鈥, 鈥淏rze藕no Wielkie. Z dziej贸w wsi鈥, 鈥淶 dziej贸w wsi i parafii Bar艂o偶no鈥.

1. 鈥淩ytel. W stulecie parafii鈥. Rytel 1999. Stron 88 (w tym liczne zdj臋cia czarno-bia艂e z lat 1897- 1910) plus 8 stron zdj臋膰 kolorowych. Druk Reklamex Bydgoszcz. Rytel, jest wsi膮 w gminie Czersk, powiat Chojnice, woj. pomorskie. Ksi膮偶ka w kolejnych rozdzia艂ach opisuje histori臋 wsi od pradziej贸w do 1999 r., histori臋 parafii Rytel. Ponadto prezentuje biografie proboszcz贸w, wykaz wikariuszy i organist贸w, biografie budowniczego ko艣cio艂a, statystyk臋 parafialn膮, list臋 darczy艅c贸w i martyrologi臋 mieszka艅c贸w wsi.

2. 鈥淢i艂ob膮dz. Historia miejscowo艣ci i parafii 1250-2000鈥. Mi艂ob膮dz 2000. Stron 240 (w tym zdj臋cia czarno-bia艂e) plus 8 stron zdj臋膰 kolorowych. Wydawnictwo POMORSSAP Gda艅sk. Mi艂ob膮dz, jest wsi膮 w gminie i powiecie tczewskim w woj. pomorskim. Ksi膮偶ka opisuje histori臋 wsi Mi艂ob膮dz, parafii oraz wsi w jej sk艂ad wchodz膮cych, tj. Dalwin, D膮br贸wka Tczewska, L膮dy, 艁ukocin, Malenin, Mie艣cin, Szp臋gawa, Zaj膮czkowo Tczewskie. Przedstawiona jest tak偶e historia szkolnictwa w parafii. Zaprezentowane s膮 biografie proboszcz贸w, duchownych wywodz膮cych si臋 z parafii i os贸b dla niej znacz膮cych.

3. 鈥淧szcz贸艂ki. Historia wsi i okolic do 1920 roku鈥. Gda艅sk 2001. Stron 48 w tym 4 strony zdj臋膰 kolorowych. Wydawnictwo POMORSSAP Gda艅sk. Pszcz贸艂ki s膮 wsi膮 gminn膮 w powiecie Gda艅skim, woj. pomorskie. Ksi膮偶ka przedstawia zarys historii wsi Pszcz贸艂ki, Kolnik, Ko藕liny, Krzywe Ko艂o, Ostrowite, R臋bielcz, Skowarcz, Ulkowy, 呕elis艂awki do 1920 roku oraz kr贸tkie informacje o szko艂ach do tego roku.

4. 鈥淗istoria wsi i parafii Kr膮g鈥. Pelplin 2002. Stron 180 w tym 12 stron zdj臋膰 kolorowych i wiele czarno-bia艂ych. Wydawnictwo 鈥淏ernardinum鈥 Pelplin. Kr膮g le偶y w gminie Starogard w powiecie starogardzkim w wojew贸dztwie pomorskim. Ksi膮偶ka opisuje histori臋 wsi i parafii Kr膮g oraz wsi do parafii nale偶膮cych tj. B膮czek, Bukowiec Kr贸lewski i Semlinek. Prezentuje biografie proboszcz贸w, 偶yciorysy duchownych wywodz膮cych si臋 z parafii oraz znaczniejszych os贸b z niej si臋 wywodz膮cych.

5. 鈥淏rze藕no Wielkie. Z dziej贸w wsi鈥. Pelplin 2002. Stron 190 w tym 14 stron zdj臋膰 kolorowych oraz wiele czarno-bia艂ych. Wydawnictwo 鈥淏ernardinum鈥 Pelplin. Brze藕no Wielkie le偶y w gminie Starogard w powiecie starogardzkim w wojew贸dztwie pomorskim. Ksi膮偶ka opisuje histori臋 wsi, prezentuje organizacje spo艂eczne w niej dzia艂aj膮ce, cmentarz, krzy偶e i kapliczki. Przedstawia tak偶e histori臋 szko艂y i biografi臋 jej patrona Bernarda Janowicza. Prezentuje biografie znaczniejszych os贸b z niej si臋 wywodz膮cych. Na ostatnich stronach przedstawiony jest kr贸tki rys historyczny wsi s膮siaduj膮cych z Brze藕nem tj. Brzu艣ce, Klon贸wka, Radostowo, Rajkowy, Rywa艂d, Swaro偶yn, Szp臋gawsk, Wa膰mierz.

6. 鈥淶 dziej贸w wsi i parafii Bar艂o偶no oraz wsi do niej nale偶膮cych鈥 Gda艅sk 2003. Stron 307 w tym 12 stron zdj臋膰 kolorowych oraz wiele stron zdj臋膰 czarno-bia艂ych i map. Wydawnictwo MYYK Starogard Gda艅ski. Bar艂o偶no jest wsi膮 w gminie Sk贸rcz w powiecie starogardzkim, woj. pomorskie, cho膰 kilka wsi wchodz膮cych w sk艂ad parafii le偶y w powiecie tczewskim. Ksi膮偶ka opisuje histori臋 wsi i parafii Bar艂o偶no oraz histori臋 wsi w jej sk艂ad wchodz膮cych tj. G膮siorki (wraz z Pi艂膮), Kierwa艂d, Lipia G贸ra, Mirotki i Miryce. Opisuje histori臋 organizacji 艣wieckich i ko艣cielnych dzia艂aj膮cych w Bar艂o偶nie. Prezentuje biografie proboszcz贸w i wikariuszy, opisuje tak偶e krzy偶e i kapliczki, Przedstawione jest tak偶e szkolnictwo w parafii i historia szk贸艂 w ka偶dej z wsi. Zaprezentowane s膮 tak偶e biografie, duchownych wywodz膮cych si臋 z parafii i os贸b dla niej znacz膮cych, a tak偶e martyrologia I i II wojny 艣wiatowej.

Krzysztof Franciszek Kowalkowski