Urz臋dowa genealogia wszystkich Polak贸w w 2019 roku?

blog

Czy urz臋dowa genealogia wszystkich Polak贸w jest mo偶liwa do stworzenia? Zasoby USC daj膮 podstaw臋 do stworzenia drzewa genealogicznego wszystkich Polak贸w. Badania genetyczne mog膮 uzupe艂ni膰 luki w archiwach. Fizycznie jest to mo偶liwe, ale鈥

Genealogia urz臋dowa

呕eby co艣 finansowa膰 urz臋dowo, ze 艣rodk贸w spo艂ecznych, musi to finansowane przedsi臋wzi臋cie mie膰 cel spo艂eczny. Raczej rzadko efekty bada艅 genealog贸w maj膮 du偶e znaczenie dla mas i to jest naturalne i mo偶e t艂umaczy膰 brak dofinansowa艅. Pomijaj膮c kwesti臋 finansow膮 skupi臋 si臋 na czterech aspektach przemawiaj膮cym za brakiem mo偶liwo艣ci stworzenia genealogii wszystkich Polak贸w i og贸lnonarodowego drzewa genealogicznego.

1 – Uwarunkowania wojenne

Kradzie偶 to偶samo艣ci by艂a cz臋sta w okresie II Wojny 艢wiatowej. To偶samo艣膰 zmieniano te偶 ze wzgl臋du na ochron臋 przed represjami – Ratuj膮c swoje rodziny 呕ydzi zmieniali to偶samo艣膰 na polsk膮, oddawali dzieci Polakom kt贸rzy zapewniali nawet wpisy w ksi臋gach metrykalnych. Polacy wyrabiali fa艂szywe dokumenty aby m贸c swobodnie przemieszcza膰 si臋 lub unika膰 prze艣ladowa艅. Po wojnie pod wp艂ywem nacisk贸w w艂adzy dokonano zmiany nazwisk wielu osobom pochodzenia innego ni偶 polskie. Dotkn臋艂o to najbardziej ludno艣膰 偶ydowsk膮 i 艣l膮sk膮. Wiele os贸b przez lata dokona艂o urz臋dowej zmiany nazwiska, czego nie odzwierciedlaj膮 藕r贸d艂a metrykalne i natrafiamy na bariery.

Osoby „repatriowane”, czyli przymusowo wysiedlane z Kres贸w, cz臋sto po tu艂aczce w wyniku ucieczki przed mordami, pozbawionych maj膮tku i wszelkich dokument贸w deklarowa艂y swoj膮 to偶samo艣膰 w prostych dokumentach pozbawionych zdj臋膰. Po przesiedleniu na tereny obecnej Polski przed s膮dem dokonywali potwierdzenia swojej to偶samo艣ci wraz z ustaleniem dat urodzenia. Zdarza艂y si臋 przypadki fa艂szowania danych.

Te przypadki dotycz膮 sytuacji, w kt贸rych s膮 dost臋pne dokumenty, 藕r贸d艂a informacji, jednak s膮 to 藕r贸d艂a informacji nieprawdziwej. Dzisiaj – nawet gdy przekazy rodzinne w tajemnicy ujawniaj膮 cz艂onkom rodziny prawd臋 – s膮 niedost臋pne urz臋dowo.

2 – Uwarunkowania osobiste

S膮 te偶 osoby, kt贸re po prostu nie 偶ycz膮 sobie „grzebania” w ich przesz艂o艣ci z wielu przyczyn. Im genealogia wszystkich Polak贸w przeszkadza艂aby.

Uwarunkowania osobiste najcz臋艣ciej sprawiaj膮, 偶e osoby kt贸rych one dotycz膮 nie chc膮 si臋ga膰 wstecz do swoich korzeni. Wr臋cz聽 staraj膮 si臋 od tych korzeni oderwa膰. Te osoby w zdecydowany spos贸b b臋d膮 sprzeciwia膰 si臋 wszelkim pr贸bom w艂膮czenia ich w jakiekolwiek drzewo genealogiczne. Przez kilkana艣cie lat prowadzenia tablicy og艂osze艅 na stronie Ornatowski.com wiele razy spotka艂em si臋 z 偶膮daniami usuni臋cia czyich艣 danych.

Taka postawa jest zrozumia艂a – staramy si臋 by膰 lepszymi w oczach innych, i – gdy tak nam wydaje si臋 – ujawnienie powi膮za艅 rodzinnych mog艂oby postawi膰 nas w gorszym 艣wietle, ukrywamy te informacje.

Powojenne bigamie gdy uznano wsp贸艂ma艂偶onka za zaginionego/zmar艂ego, dzieci pozama艂偶e艅skie, nie艣lubne, r贸wnie偶 w wyniku wojennych gwa艂t贸w, rodziny lub dzieci porzucone, k艂贸tnie rodzinne – to tylko niekt贸re przypadki sprawiaj膮ce b贸l i ch臋膰 odci臋cia si臋 od bolesnej przesz艂o艣ci. Z drobniejszych powod贸w – zmiana wstydliwego nazwiska, ch臋膰 ukrycia zwi膮zk贸w z osobami o w膮tpliwej reputacji (oprawcy, kryminali艣ci) to przyk艂ady uwarunkowa艅 osobistych.

Podsumowuj膮c – jedn膮 z barier stworzenia genealogii wszystkich Polak贸w jest po prostu niech臋膰 wielu Polak贸w do odkrywania ich prywatnych powi膮za艅.

3 – Brak 藕r贸de艂 do stworzenia genealogii

W przypadku ludno艣ci nap艂ywowej oraz wyzna艅 innych ni偶 rzymsko-katolickie cz臋sto nie ma 藕r贸de艂 archiwalnych 艣wiadcz膮cych o ich przesz艂o艣ci. Podobnie wielu Polak贸w po zniszczeniach wojennych i przesuni臋ciu granic utraci艂o trwale archiwalia ich przodk贸w. Na szcz臋艣cie ten problem w mniejszym stopniu dotyka Polak贸w tradycyjnie zwi膮zanych z Ko艣cio艂em i praktykuj膮cych. Ci – podobnie jak ich przodkowie – zostawiaj膮 po sobie trwa艂e 艣lady w ksi臋gach parafialnych oraz maj膮 tradycj臋 zachowywania pami膮tek rodzinnych.

Innym problemem braku 藕r贸de艂 jest ateizacja spo艂ecze艅stwa i wy艂膮cznie urz臋dowe rejestrowanie ludno艣ci bez powi膮zania z ksi臋gami parafialnymi. To akurat nie stanowi przeszkody w zbudowaniu urz臋dowej genealogii ale taka genealogia by艂aby „p艂ytka”, obejmowa艂aby bardzo ma艂膮 liczb臋 pokole艅. W efekcie nie uda艂oby si臋 stworzy膰 drzewa genealogicznego obejmuj膮cego wi臋ksz膮 liczb臋 os贸b a pozosta艂yby tylko dwu-trzypoziomowe powi膮zania dziadek-rodzic-dziecko bez powi膮za艅 pomi臋dzy rodzinami.

Bez informacji o g艂臋bokich powi膮zaniach na podstawie ksi膮g metrykalnych trudno m贸wi膰 o drzewie genealogicznym wszystkich Polak贸w.

4 – Uwarunkowania historyczne i polityczne

W tle naszych rozwa偶a艅 przewijaj膮 si臋 tematy zbior贸w IPN, „wtopienia si臋” po wojnie w 艣rodowisko Polak贸w os贸b innych nacji. Po II Wojnie 艢wiatowej Zwi膮zek Radziecki „pozostawi艂” po sobie w naszym spo艂ecze艅stwie niemal 40.000 Rosjan kt贸rzy mieli wprowadza膰 i nadzorowa膰 komunizm w Polsce.

To s膮 przyczyny dla kt贸rych by膰 mo偶e jeszcze przez wiele pokole艅 b臋d膮 silne sprzeciwy dla podejmowania bada艅 genealogicznych mog膮cych ujawni膰 fakty genealogiczne bardzo niewygodne dla wielu os贸b. Mam wra偶enie 偶e s膮 si艂y kt贸re patrz膮 dalekosi臋偶nie i upatruj膮 ochrony w艂asnych interes贸w w tym, 偶e za kilkana艣cie-kilkadziesi膮t lat 偶aden genealog nie przebije si臋 przez „ochron臋 danych osobowych” dokument贸w urz臋dowych. Laicyzacja sprawia 偶e wi臋kszo艣ci os贸b nie b臋dzie w ksi臋gach parafialnych a dane cyfrowe podlegaj膮 usuni臋ciu po up艂ywie ich wa偶no艣ci a nie archiwizowaniu. Za kilkadziesi膮t lat b臋dzie gigantyczna dziura informacyjna i wi臋kszo艣膰 Polak贸w nie b臋dzie w stanie odnale藕膰 nawet dziadka – archiwa strac膮 znaczenie bo nie b臋dzie mo偶na znale藕膰 z nimi 偶adnego powi膮zania. Tak to czarno widz臋…

Rafa艂 Prinke napisa艂 „Poradnik genealoga amatora” w roku 1988 i przez 4 lata odmawiano mu druku. Krajowa Agencja Wydawnicza w Poznaniu poinformowa艂a „Absolutnie! Takich rzeczy nie wolno!” Dopiero w roku 1992 ksi膮偶k臋 wyda艂o wydawnictwo polonijne Polonia w Warszawie, czemu sprzyja艂 ruch zmian w Polsce. Aparat pa艅stwowy zdominowany przez osoby nap艂ywowe „wtopione” w 艣rodowisko polskie (Rosjanie, 呕ydzi) dba艂 o to, aby nie rozwija艂a si臋 genealogia kt贸ra z jednej strony mog艂a ujawni膰 ich prawdziwe pochodzenie a z drugiej strony mog艂a pokaza膰 偶e wspania艂e domy, dwory i pa艂ace kt贸re zasiedlali nale偶a艂y do kogo艣 innego. Tak, genealogia by艂a niebezpieczna dla w艂adzy bo ukazywa艂a jak „nowi Polacy” pod szyldem socjalizmu weszli w buty (i pa艂ace) polskiej szlachty zagarniaj膮c ich mienie.

Mi臋dzy innymi jeszcze 偶yj膮cy Rosjanie wstawieni przez Zwi膮zek Radziecki do polskiego aparatu w艂adzy wraz z ich potomkami b臋d膮 walczy膰 o to, aby w 偶aden spos贸b nie ujawnia膰 ich przesz艂o艣ci. Poniewa偶 stanowi膮 cz臋艣膰 aparatu w艂adzy, ich op贸r mo偶e by膰 decyduj膮cy.

Czy powstanie urz臋dowa genealogia wszystkich Polak贸w?

Zatem, jakkolwiek istnieje teoretycznie mo偶liwo艣膰 stworzenia urz臋dowej genealogii wszystkich Polak贸w na podstawie danych USC i ksi膮g parafialnych, to nie wydaje si臋, aby osoby zainteresowane genealogi膮 mog艂y pokona膰 op贸r przeciwnik贸w. Nie wydaje si臋 to mo偶liwe ani obecnie ani w przysz艂o艣ci. Rok 2019 nie przyniesie w tym zakresie zmiany…

Poszukiwaczom swoich korzeni, poszukiwaczom w艂asnych przodk贸w pozostaje podj膮膰 lub kontynuowa膰 samodzielne poszukiwania. Mam tylko nadziej臋, 偶e w 2019 roku wszyscy odkryj膮 zalety nowych mo偶liwo艣ci serwisu Przodek i stanie si臋 on du偶膮 pomoc膮 w poszukiwaniach.