Toporowski

Stan obecny

W 1992 roku w Polsce by┼éy 1353 osoby nosz─ůce to nazwisko (kobiety i m─Ö┼╝czy┼║ni).

Wzmianki

Najstarsze wzmianki s─ů wczesne. Adam Boniecki w ÔÇ×Herbarzu PolskimÔÇŁ podaje:
Jerzy Franciszek (Laskowski), student u Pijar├│w w Che┼émie 1678 r. Miko┼éaj (Laskowski) uzyska┼é glejt do sprawy z Toporowsk─ů 1666 r. (Sig. R─Ök. Oss. 139 f. 27).

Po Szymonie (Kopystyńskim) wnukowie, urodzeni z Anny Ilnickiej: Magdalena Popielowa, Bartłomiej i Piotr, zmarły 1842 r. w Tustanowicach, po którym, z Anny Toporowskiej, syn Paweł.

(Kruszelnicki) Z przydomkiem Zieniewicz: Aleksander, syn Bazylego i Katarzyny Toporowskiej, wnuk Macieja i Maryanny Tustanowskiej, prawnuk Ihnata, w ziemstwie przemyskiem, 1782 r..

Inne wzmianki:

W dniu 18 czerwca 1414 roku wspomniani wy┼╝ej bracia Sta┼äczyk i Andrzej Andrzejowice byli ┼Ťwiadkami w sprawie przys─ůdzenia mieszczanom wielu┼äskim, przez s─Ödziego Wiktora z Toporowa, po┼éowy wsi Kur├│w w powiecie wielu┼äskim, otrzymanej od Jakusza Kurowskiego (K. W├│jcikiewicz 1938-1939, s. 32).

1386 r. Wiktor z Mierzyc Toporczyk (herb Top├│r) staje si─Ö w┼éa┼Ťcicielem Zdrgania, od nazwiska kt├│rego wie┼Ť zmieni┼é─ů nazw─Ö na Topor├│w.

Sebastian Toporowski. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych y W. X. Litewskiego, województwo poznańskie, 28 czerwca 1697 r.

Protoplasta rodu

Za protoplast─Ö Rodu Toporowskich uwa┼╝any jest Wiktor z Toporowa. W 1386 roku przybywa do miejscowo┼Ťci Zdrganie nad Wart─ů ko┼éo Wielunia ÔÇô Wiktor z Mierzyc cz┼éonek rodu Toporczyk├│w pos┼éuguj─ůcy si─Ö piecz─Öci─ů z herbem Top├│r. Osiada w tej miejscowo┼Ťci i nazywa j─ů Toporowem. Toporczykowie nazywani r├│wnie┼╝ Star┼╝ami pos┼éugiwali si─Ö herbem Top├│r. Tak o ich pochodzeniu pisze historyk Janusz Kurtyka by┼éy prezes IPN:
ÔÇ×Istnia┼éa ongi┼Ť tzw. Kronika Topor├│w /Toporczyk├│w/, w kt├│rej autor rozpoczyna narracje ÔÇ× od pocz─ůtku prawie PolskiÔÇŁ. W dzie┼éku tym znajduje si─Ö opowie┼Ť─ç o pochodzeniu Toporczyk├│w od jednego z 12 wojewod├│w Lecha, Epos o Walterze z Ty┼äca i legenda herbowa. O kronice Topor├│w wspomina ju┼╝ kronikarz Gall Anonim i wspomina owych pierwszych rycerzy.

A wi─Öc w┼Ťr├│d owych 12 wojewod├│w Lecha, tego legendarnego Lecha, kt├│ry ongi┼Ť w─Ödrowa┼é z Czechem i Rusem, by┼é w┼éa┼Ťnie pierwszy Toporczyk, rycerz walcz─ůcy toporem. I to jest pierwsza legenda informuj─ůca o pocz─ůtku rodu Toporczyk├│w. Toporczycy mieli te┼╝ swoje zawo┼éanie rodowe i brzmia┼éo ono Star┼╝a i tak te┼╝ nazywano Toporczyk├│w w czasach przedpiastowskich. Star┼╝owie Toporczycy pos┼éugiwali si─Ö herbem Top├│r. W herbie Top├│r wyst─Öpuje top├│r bia┼éy na polu czerwonym.

Niekt├│rzy badacze rodu Toporczyk├│w upatruj─ů w nazwie Star┼╝a nawi─ůzanie do s┼éowa stary, co zwany ju┼╝ u pogan mia┼éo oznacza─ç staro┼╝ytno┼Ť─ç tego rodu, tak jakby ├│w mityczny wojewoda Lecha, pierwszy Toporczyk zw any Star┼╝a, mia┼é wywodzi─ç si─Ö ze staro┼╝ytnego rodu. Czy to prawda ÔÇô nie wiadomo. Czy oznacza┼éo to, ┼╝e Star┼╝owie ju┼╝ w czasach przed nasz─ů er─ů, gdy S┼éowianie w─Ödrowali i przesuwali si─Ö ze wschodu jako lud indoeuropejski, wywodzili si─Ö od ksi─ů┼╝─ůt Indii lub innych? nie wiadomoÔÇŁ.

Z rodu Toporczyk├│w ÔÇô Star┼╝├│w pochodzi┼é s┼éawny Komes ÔÇô Palatyn Sieciech, kt├│ry w okresie panowania W┼éadys┼éawa Hermana sprawowa┼é faktycznie w┼éadz─Ö w Pa┼ästwie. Z Toporczyk├│w wywodz─ů si─Ö mi─Ödzy innymi tak znakomite rody jak: T─Öczy┼äscy, Ossoli┼äscy i wiele innych.

Ten┼╝e Wiktor od chwili zamieszkania w Toporowie pisze si─Ö jako Wiktor z Toporowa. W okresie od 13 maja 1409 roku do 11 lipca 1415 roku sprawuje urz─ůd Starosty Wielu┼äskiego, a w okresach od 1 pa┼╝dziernika 1408 roku do 14 kwietnia 1416 roku i od 28 lipca 1432 roku do 5 czerwca 1444 roku jest tak┼╝e s─Ödzi─ů Wielu┼äskim. Jak podaj─ů ┼╝r├│d┼éa historyczne w latach 1402 ÔÇô 1472 kasztelanowie sieradzcy byli r├│wnocze┼Ťnie starostami wielu┼äskimi, tak wiec Wiktor z Toporowa by┼é prawdopodobnie r├│wnie┼╝ kasztelanem sieradzkim.

Potomkowie Wiktora z Toporowa ÔÇô Toporowskiego w okresie od XV wieku podczas ekspansji na wsch├│d wraz z mo┼╝now┼éadztwem polskim przenosz─ů si─Ö na kresy wschodnie i osiedlaj─ů si─Ö w Toporowie w powiecie horodelskim. Mieszkaj─ů tam w okresie pobytu kr├│la Jana Kazimierza Wazy podczas wyprawy na Zbara┼╝ opisanej przez Henryka Sienkiewicz w Ogniem i Mieczem oraz filmie Jerzego Hofmana. Potomkowie Toporowskich z tego┼╝ Toporowa w cz─Ö┼Ťci pozostaj─ů na kresach wschodnich na Podolu i Wo┼éyniu w powiecie ┼╗ytomierskim i mieszkaj─ů jeszcze w XIX wieku- Toporowscy herbu Top├│r i herbu Star┼╝a. Cz─Ö┼Ť─ç rodu przenosi si─Ö na Lubelszczyzn─Ö oko┼éo 1660r i osiada w dobrach Hieronima Ossoli┼äskiego w Bystrzycy ko┼éo Zakrz├│wka licz─ůcych 30 ┼éan├│w ÔÇô 1500 m├│rg.

Toporowscy h. Star┼╝a
Nr 76. Wyw├│d rodowito┼Ťci szlacheckiej urodzonych Toporowskich.
Roku 1802, dnia 21 pa┼║dziernika.
Przed nami, Stanis┼éawom Grafem Worcellem, Marsza┼ékiem Guberni Wo┼éy┼äskiej, kawalerem order├│w Or┼éa Bia┼éego i ┼Üw. Stanis┼éawa i Deputatami z powiat├│w tej┼╝e Guberni do wywodu szlachectwa wybranymi, urodzony im─ç pan Antoni Toporowski powiatu ┼╗ytomierskiego ziemianin, w dow├│d szlachetnej swej i Ur. Dominika Toporowskiego brata swego rodzonego rodowito┼Ťci z┼éo┼╝y┼é dokumenty nast─Öpuj─ůce jako to :

ÔÇô roku 1788 dnia 11 sierpnia w Czudnowie dany od Ur. Wielomiejskiego Ur. Antoniemu Toporowskiemu z s┼éu┼╝by wojennej Abszyt;
ÔÇô roku 1798 dnia 5 sierpnia z archiwum S─ůdu Ziemskiego ┼╗ytomierskiego o zapisaniu w Skaskach Szlacheckich Ur. Antoniego Toporowskiego wsi Mokranszczyzny temu┼╝ dane ┼Üwiadectwo;
ÔÇô roku i miesi─ůca tych┼╝e dnia 10 od Magistratu miasta ┼╗ytomierza Ur. Antoniemu Toporowskiemu jako w ┼╝adne skaski miejskie miasta ┼╗ytomierza nie wchodzi┼é i w ksi─Ögi miejskie ┼╝ytomierskie zapisanym nie jest dane Za┼Ťwiadczenie;
ÔÇô roku i miesi─ůca tych┼╝e dnia 11 w ┼╗ytomierzu datowane a roku 1799 dnia 20 czerwca w Ziemstwie ┼╗ytomierskim oblatowane od 12 obywateli Guberni Wo┼éy┼äskiej Ur. Antoniemu i Dominikowi Toporowskim braci mi─Ödzy sob─ů rodzonymi Wojciecha synom a J├│zefa wnukom o niew─ůtpliwej szlacheckiej ich rodowito┼Ťci upewniaj─ůce ┼Üwiadectwo.

Z kt├│rych z┼éo┼╝onych dokument├│w poniewa┼╝ okazuje si─Ö, ┼╝e Ur. Antoni i Dominik Toporowscy bracia mi─Ödzy sob─ů rodzeni s─ů niegdy┼Ť Ur. Wojciecha synami, a J├│zefa Toporowskich wnukami, niemniej, ┼╝e przodkowie ich ci─ůgle klejnotem szlachectwa szczyc─ůc si─Ö, herbu Star┼╝a a mianowicie ÔÇ×w ┼╝├│┼étym polu top├│r bia┼éy w lewo tarczy obr├│cony, na he┼émie taki┼╝ top├│r ale nie wprost stoj─ůcy lecz ostrzem nachylony ko┼äcem niby w koron─Ö utkwionyÔÇŁ imienia i familii swej w┼éa┼Ťciwego u┼╝ywali.

Przeto my, Guberski Marsza┼éek i Deputaci do wywodu szlachectwa wybrani, stosownie si─Ö maj─ůc do przepis├│w mi┼éo┼Ťciwie w r. 1785 naj┼éaskawiej szlachcie darowanego przywileju, w spe┼énienie prawide┼é tego┼╝ dowody urodzonych Antoniego i Dominika braci mi─Ödzy sob─ů rodzonych za dostateczne uznawszy, imiona ich i Ur. Gabriela i Szymona syn├│w Antoniego jako przez ojca przyznanych w cz─Ö┼Ť─ç pierwsz─ů Ksi─Ögi Aktualnej Szlachty Guberni Wo┼éy┼äskiej umie┼Ťci─ç i o tym upewniaj─ůcy patent wyda─ç rozkazali.

Opr├│cz powy┼╝ej opisanego wywodu rodowito┼Ťci po dodatkowym sprawdzeniu wpisu do oryginalnych ksi─ůg szlachty uda┼éo si─Ö ustali─ç, ┼╝e:

Szlachcice Toporowscy:
Antoni syn Wojciecha ÔÇô lat 37, ┼╝onaty na Katarzynie c├│rce J├│zefa ÔÇô lat 31;
Synowie:
ÔÇô Gabriel ÔÇô lat 8;
ÔÇô Szymon ÔÇô lat wiek nie zaznaczony;
ÔÇô C├│rka Franciszka ÔÇô lat 12.
Dominik syn Wojciecha ÔÇô lat wiek nie zaznaczony;
Zamieszkuj─ů w powiecie ┼╗ytomierskim guberni Wo┼éy┼äskiej.
Toporowscy h. Top├│r.

Uwaga. Wiek wylegitymowanej osoby) podane powy┼╝ej trzeba oblicza─ç nie od daty legitymacji 1802 tylko od daty rewizji ludno┼Ťci czyli od roku 1795-96

Toporowscy h. Top├│r
Nr 3459. Wyw├│d rodowito┼Ťci szlacheckiej urodzonych Toporowskich.
Roku 1802, dnia 31 grudnia.
Przed nami, Stanis┼éawom Grafem Worcellem, Marsza┼ékiem Guberni Wo┼éy┼äskiej, kawalerem order├│w Or┼éa Bia┼éego i ┼Üw. Stanis┼éawa i Deputatami z powiat├│w tej┼╝e Guberni do wywodu szlachectwa wybranymi, urodzony pan Stefan Toporowski powiatu ┼╗ytomierskiego obywatel, w dow├│d szlachetnej swej i Ur. Bazylego i Teodora Toporowskiech braci swych rodzonych rodowito┼Ťci z┼éo┼╝y┼é dokumenty nast─Öpuj─ůce jako to :

ÔÇô roku 1802 miesi─ůca listopada dnia 20 w ┼╗ytomierzu datowane od 12 osiad┼éych w Guberni Wo┼éy┼äskiej ziemian Ur. Bazylemu, Teodorowi i Janowi Toporowskim braci mi─Ödzy sob─ů rodzonymi zmar┼éego szlachcica Jana i ┼╝ony jego Katarzyny z Kulmanowskich ma┼é┼╝onk├│w Toporowskich synom a Jerzego i Anny z Adamowskich ma┼é┼╝onk├│w Toporowskich wnukom o niew─ůtpliwej szlacheckiej ich rodowito┼Ťci upewniaj─ůce ┼Ťwiadectwo z zaznaczeniem, ┼╝e przodkowie ich ci─ůgle klejnotem szlachectwa szczyc─ůc si─Ö, herbu Top├│r. Z dodatkowym o┼Ťwiadczeniem przez marsza┼éka szlachty powiatu ┼╗ytomierskiego Marcina Bukar─Ö o braku zapisania braci Toporowskich w liczbie os├│b podanych.

Z kt├│rych z┼éo┼╝onych dokument├│w poniewa┼╝ okazuje si─Ö, ┼╝e Bazyli, Teodor i Stefan Toporowscy braci mi─Ödzy sob─ů rodzeni s─ů niegdy┼Ť ur. Jana i Katarzyny z Kulmanowskich ma┼é┼╝onk├│w Toporowskich synami a Jerzego i Anny z Adamowskich wnukami niemniej, ┼╝e przodkowie ich ci─ůgle klejnotem szlachectwa szczyc─ůc si─Ö, herbu Top├│r a mianowicie ÔÇ×Top├│r bia┼éy powinien by─ç w czerwonym polu, ostrzem w lew─ů tarczy obr├│cony. Na he┼émie taki┼╝ top├│r, tylko ┼╝e ostrzem troch─Ö nachylony ku ziemi, jakby ko┼äcem utkwiony w koronieÔÇŁ imienia i familii swej w┼éa┼Ťciwego u┼╝ywali.

Przeto my, Guberski Marsza┼éek i Deputaci do wywodu szlachectwa wybrani, stosownie si─Ö maj─ůc do przepis├│w mi┼éo┼Ťciwie w r. 1785 naj┼éaskawiej szlachcie darowanego przywileju, w spe┼énienie prawide┼é tego┼╝ dowody urodzonych Bazyliego, Teodora i Stefana Toporowsskich braci mi─Ödzy sob─ů rodzonych syn├│w Jana Toporowskiego za dostateczne uznawszy, imiona ich w cz─Ö┼Ť─ç pierwsz─ů Ksi─Ögi Aktualnej Szlachty Guberni Wo┼éy┼äskiej umie┼Ťci─ç i o tym upewniaj─ůcy patent wyda─ç rozkazali.

Opr├│cz powy┼╝ej opisanego wywodu rodowito┼Ťci po dodatkowym sprawdzeniu wpisu do oryginalnych ksi─ůg szlachty uda┼éo si─Ö ustali─ç, ┼╝e:

Szlachcice Toporowcy:
Bazyli ÔÇô lat 56, wdowiec;
Teodor ÔÇô lat 52, wdowiec;
Stefan ÔÇô lat 50, kawalwer;
Zamieszkuj─ů w powiecie ┼╗ytomierskim guberni Wo┼éy┼äskiej w miejscowo┼Ťci Januszpol, obecna nazwa Iwanopol.

Uwaga. Wiek wylegitymowanej osoby podany powy┼╝ej trzeba oblicza─ç nie od daty legitymacji 1802 tylko od daty rewizji ludno┼Ťci czyli od roku 1795-96

Toporowscy p. Piskorowicz
Toporowski Piskorowicz Micha┼é, Antoni, Ignacy, Pawe┼é i Bazyli. Przem. S─ůd ziemski r. 1782. Poczet szlachty galicyjskiej i bukowi┼äskiej.
1697; 1782 pw.; Toporowa horodelski (Kt., Szg., Br).

Procesy legitymacyjne
Pod koniec XVIII wieku rozpocz─Ö┼éy si─Ö pr├│by administracji rosyjskiej przekszta┼écania staro┼╝ytnej szlachty Rzeczypospolitej w jeden z istniej─ůcym w├│wczas w Imperium Rosyjskim stan. Proces urz─Ödowych pr├│b i walki o swoje przywileje stanu szlacheckiego trwa┼é niemal siedemdziesi─Öciu lat i zosta┼é zako┼äczony w brutalny spos├│b po powstaniu Styczniowym. Z punktu widzenia masowo┼Ťci najwa┼╝niejszy w tej walce by┼é przedzia┼é w okresie od drugiego podzia┼éu Rzeczypospolitej do ko┼äca 1830-tych lat, kiedy problem zachowywania stanu zmusi┼é do udzia┼éu w r├│┼╝nych formach walki za nim (zbieranie dokument├│w, odwo┼éania si─Ö do instytucji pa┼ästwowych i wyzwanie ich dzia┼éania, itp.) setki tysi─Öcy ludzi a w tej liczbie i powy┼╝ej wspomniane rodziny Toporowskich.
W tym okresie powsta┼éy te dwa powy┼╝ej opisane wywody rodowito┼Ťci szlacheckiej urodzonych Toporowskich, kt├│re odnotowali pochodzenie szlacheckie. Najwa┼╝niejszym udowodnieniem szlacheckiego pochodzenia Toporowskich jest ┼Ťwiadectwo, wyst─Öpuje w dw├│ch wywodach, od dwunastu os├│b ÔÇô dokument, kt├│ry by┼é jako dow├│d szlacheckiego pochodzenia bardzo popularny na prze┼éomie wiek├│w XVIII a XIX i wymagany przez rz─ůd rosyjski. Informacji o rodzinie, kt├│r─ů fiksowa┼é ten dokument (imiona cz┼éonk├│w rodziny i ich przodk├│w, ich pochodzenia terytorialnego, nazw─Ö herbu, etc.) pochodzi┼éa, jak mo┼╝na przypuszcza─ç, od samych zainteresowanych os├│b, chocia┼╝ w takich ┼Ťwiadectwach jest, zwyk┼ée, twierdzono, ┼╝e ziemianom, urz─Ödnikom i wojskowym, kt├│re ich podpisali, osobi┼Ťcie znana by┼éa odpowiednia rodzina i jej przodkowie.

Motywy kt├│re doprowadzi┼éy Toporowskich do kontakt├│w z odpowiednimi osobami w zakresie wydania za┼Ťwiadczenia, zwi─ůzane by┼éy z pierwsz─ů pr├│b─ů administracji rosyjskiej dostosowania stanu szlachty, zgodnie z obowi─ůzuj─ůcym prawem cesarskim. Punktem wyj┼Ťcia tych dziej├│w sta┼é si─Ö spis szlachty podczas rewizji ludno┼Ťci przeprowadzonej 1795 roku. W tym miejscu trzeba zaznaczy─ç, ┼╝e dane (wiek wylegitymowanej osoby) podane powy┼╝ej trzeba oblicza─ç nie od daty legitymacji 1802 tylko od daty rewizji ludno┼Ťci czyli od roku 1795-96, bo trwa┼éa par─Ö lat.

Po rozbiorach Polski zaborcy d─ů┼╝yli do ograniczenia liczebno┼Ťci szlachty polskiej, domagano si─Ö dostarczenia dokument├│w potwierdzaj─ůcych szlachectwo. Polityka ta dotkn─Ö┼éa szczeg├│lnie szlacht─Ö za┼Ťciankow─ů , kt├│ra zwykle nie mog┼éa dostarczy─ç wymaganych dokument├│w, lub nie by┼éo jej sta─ç na kosztowne post─Öpowanie administracyjne. Szlachcice zagrodowi stawali si─Ö wi─Öc mieszczanami lub nawet ch┼éopami. W ten spos├│b liczebno┼Ť─ç szlachty za┼Ťciankowej z aktualnymi dokumentami w ko┼äcu XIX wieku ograniczona zosta┼éa nawet o 90 procent.

Sprawdzenie wywod├│w rodowito┼Ťci pisanych co rocznie pomi─Ödzy lat 1802-1832 nie doprowadzi┼éo do ustalenia dodatkowych wiadomo┼Ťci o rodzinach Toporowskich wylegitymowanych w 1802 roku. Toporowscy nie pragn─Öli z niewiadomych dla nas przyczyn wzmocni─ç dodatkowymi dokumentami pierwszy wyw├│d, jak robili to inne rodziny, mo┼╝e z powodu tego, ┼╝e byli zbyt patriotycznie nastawieni, ale o tym poni┼╝ej.

W zaborze rosyjskim przeprowadzono weryfikacje praw szlacheckich po powstaniu listopadowym 1831 roku. Tych, kt├│rzy nie mogli poszczyci─ç si─Ö odpowiednim maj─ůtkiem zaliczono do kategorii odnodworc├│w po powstaniu styczniowym odnodworc├│w w┼é─ůczono do wsp├│lnot wiejskich na prawach ch┼éop├│w oraz gra┼╝dan ÔÇô wolnej, ale nie uprzywilejowanej ludno┼Ťci wiejskiej i miejskiej mieszczan. Z tego i korzystali Toporowsy na Wo┼éyniu poniewa┼╝ nie b─Öd─ůc rodzin─ů zamo┼╝n─ů nie kontynuowali zatwierdzenie praw szlacheckich dworianstwa przez Senat Rosyjski, ta procedura by┼éa zbyt kosztowna dla drobnej szlachty. St─ůd brak istotnych ÔÇô starszych dokument├│w Toporowskich.

Legitymacja s┼éu┼╝y┼éa Toporowskim na Wo┼éyniu ponad 35 lat. Dzi─Öki jej mogli korzysta─ç ze wszystkich przywilej├│w, kt├│re mia┼éo dworza┼ästwo Imperium Rosyjskiego, na przyk┼éad nie podlegaj─ů poboru do rekrut├│w. Jednak sytuacja zacz─Ö┼éa si─Ö zmienia─ç po powstaniu Listopadowym (1830). Jedn─ů z reakcj─ů oficjalnego Petersburgu na polski ruch wolno┼Ťciowy by┼éa decyzja do surowego przegl─ůdu wi─Ökszo┼Ťci decyzji podj─Ötych przez Szlacheckie Zgromadzenia o uznaniu godno┼Ťci szlacheckiej. W tym celu stworzono gubernialne komisji rewizyjne.

Skutkiem tego dla Toporowskich stała deklasacja i pozbawienie przywilejów szlacheckich, dla dwóch wylegitymowanych rodzin, w dniu:

ÔÇô 7 grudnia 1838 roku;
ÔÇô 24 sierpnia 1840 roku.

W tym miejscu podkre┼Ťli─ç trzeba wyra┼║nie, i┼╝ nie zaliczenie do szlachty rosyjskiej dworianstwa nie odbiera┼éo szlachectwa polskiego, jednak┼╝e brak przywilej├│w tego stanu w ┼Ťwietle rosyjskiego prawodawstwa, prowadzi┼é nieuchronnie do deklasacji. Trzeba pami─Öta─ç, i┼╝ system rosyjski zrobi┼é wszystko, aby oddzieli─ç w┼éa┼Ťcicieli ziemskich od reszty Polak├│w. Tylko ci pierwsi byli uznawani za szlacht─Ö i mo┼╝na stwierdzi─ç jednoznacznie, ┼╝e oko┼éo 1846 roku, po zako┼äczeniu prac Kijowskiej Komisji Rewizyjnej zr├│wnanie: szlachta dworjanstwo = w┼éa┼Ťcicieli ziemscy zosta┼éo oficjalnie zrealizowane.

W drugiej po┼éowie wieku XIX Toporowscy na Wo┼éyniu, wi─Öcej w dokumentach nie wyst─Öpuj─ů jako szlachta lecz zapisani mieszczanami i ch┼éopami z przyczyn powy┼╝ej opisanych.

Na Kresach Toporowscy s─ů rodzin─ů patriotyczn─ů, ┼Ťwiadczy o tym zachowany protok├│┼é przes┼éuchania przez Kijowsk─ů wojsko ÔÇô ┼Ťledcz─ů komisj─Ö w roku 1864 uczestnika powstania Styczniowego Wojciecha Toporowskiego.

Źródła

Państwowe archiwom obwodu żytomierskiego, miasto Żytomierz, Ukraina. Fond 146 opis 1 sprawa 337-A karty akt 112, 112 zw, 113.

Wpis do ksi─ůg szlachty, za┼é─ůcznik├│w 5. Pa┼ästwowe archiwom obwodu ┼╝ytomierskiego, miasto ┼╗ytomierz, Ukraina. Fond 146 opis 1 sprawa 454 karty akt 25 zw, 26, 27, 28, 29.

Wpis do ksi─ůg szlachty II, za┼é─ůcznik├│w 4. Pa┼ästwowe archiwom obwodu ┼╝ytomierskiego, miasto ┼╗ytomierz, Ukraina. Fond 146 opis 1 sprawa 454 karty akt 227 zw, 228, 229, 230.

Jan Toporowski, ul. Fiołkowa 2, 20-834 Lublin