Archiwa ZUS

5092
archiwa zus

Zak艂ad Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych ZUS dysponuje bardzo cennymi informacjami dla os贸b buduj膮cych swoje drzewo genealogiczne. Archiwa ZUS posiadaj膮 i udost臋pniaj膮 informacje o naszych najbli偶szych niedost臋pne w innych miejscach.

Drzewo genealogiczne z ZUS

Karta ewidencyjna z przebiegiem ubezpieczenia to podstawowy dokument ubezpieczonego jaki znajduje si臋 w teczce emerytalno-rentowej. W teczce znajduje si臋 zwykle du偶o r贸偶norodnych dokument贸w dotycz膮cych przebiegu pracy oraz chor贸b b膮d藕 wypadk贸w kt贸re uprawnia艂y do uzyskania renty, mog膮 by膰 nawet 偶yciorys, akt 艣lubu i akty urodzenia dzieci. Dokumenty s膮 szczeg贸艂owe wraz z danymi adresowymi.

Z archiwum ZUS mo偶na uzyska膰 dokumenty dotycz膮ce os贸b zmar艂ych, wobec kt贸rych nie obowi膮zuje ustawa o ochronie danych osobowych. Podobnie jak w innych archiwach (np. w archiwach wojskowych) dokumenty operacyjne otrzymuj膮 kategori臋 B-50. Oznacza to 偶e dokumenty ubezpieczonych s膮 przechowywane przez 50 lat od daty 艣mierci ubezpieczonego. Po tym terminie dokumenty s膮 brakowane i niszczone.

Podsumowuj膮c – w tej chwili mo偶na uzyska膰 informacje dotycz膮ce przodk贸w kt贸rzy zmarli w latach 1967 – 2017. Dane os贸b zmar艂ych przed 1967 rokiem zosta艂y przeznaczone do zniszczenia lub ju偶 zniszczone. Oznacza to 偶e mo偶emy uzyska膰 szczeg贸艂owe informacje o naszych przodkach urodzonych nawet przed 1900 rokiem, co oznacza 偶e archiwa ZUS stanowi膮 niezwykle cenne 藕r贸d艂o informacji. Informacje dotycz膮ce聽os贸b 偶ywych nie s膮 udost臋pniane.

Archiwa ZUS

Niestety, archiwa ZUS s膮 obecnie w fazie porz膮dkowania i nie jest znany ich kompletny zas贸b. Zespo艂y akt uzyskuj膮 tymczasowe sygnatury kt贸re w przysz艂o艣ci mog膮 ulec zmianom. Przyk艂adowe zespo艂y akt w archiwach:

Zasoby Archiwum Pa艅stwowego w Krakowie

Zesp贸艂 akt: Zak艂ad Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych Oddzia艂y Obwodowe woj. krakowskiego (sygnatury akt tymczasowe):

  • Dane odno艣nie leczenia rencist贸w i dzieci w sanatoriach, sygnatura akt 139.
  • Informatory dotycz膮ce uprawnie艅 do 艣wiadcze艅 ubezpieczeniowych, sygnatura 70.
  • Wykazy rencist贸w zarejestrowanych w Zak艂adzie Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych w roku 1948, sygnatura akt 167.

Zesp贸艂 akt: Starostwo Grodzkie Krakowskie (StGKr):

  • Zwi膮zek Emeryt贸w(tek) Cywilnych, Polak贸w Obywateli RP Oddzia艂 w Krakowie, 1924-1930, sygnatura akt StGKr 226.

Warto zwr贸ci膰 uwag臋 偶e na zasoby archiw贸w ZUS sk艂adaj膮 si臋 nie tylko teczki emerytalno-rentowe czy karty ubezpieczenia b臋d膮ce dokumentami operacyjnymi, ale r贸wnie偶 szereg dokument贸w kt贸re nie mia艂y znaczenia operacyjnego. Owe inne materia艂y to dokumentacja historyczna dzia艂alno艣ci ZUS na przestrzeni ca艂ego okresu funkcjonowania, w tym np. wykazy uczestnik贸w spotka艅 czy cz艂onk贸w zwi膮zk贸w. Te materia艂y o charakterze historycznym, dokumentacyjnym nie podlegaj膮 brakowaniu i niszczeniu po 50 latach, s膮 materia艂ami trwale archiwizowanymi. Tak wi臋c je偶eli kto艣 z naszych bardziej odleg艂ych przodk贸w mia艂 jaki艣 zwi膮zek z ZUS to istnieje du偶a szansa 偶e po pe艂nej inwentaryzacji zasob贸w i te informacje zostan膮 udost臋pnione bez ram czasowych.

Jak uzyska膰 dokumenty z ZUS?

Zasady uzyskiwania dokument贸w s膮 podobne jak w przypadku USC – powinien zosta膰 wykazany interes zainteresowanego (cel wykorzystania uzyskanych informacji) oraz wi臋zy pokrewie艅stwa. Jak pokazuje praktyka, archiwa ZUS jeszcze nie dzia艂aj膮 ca艂kiem formalnie i udost臋pniaj膮 informacje o osobach co do kt贸rych nie wyst臋puj膮 oczywiste zwi膮zki (np. to samo nazwisko). Jak napisa艂 o tym Patryk 艁ukasik z Jas艂a: „Mnie interesowa艂y dokumenty emerytalno-rentowe. Prosi艂em o dokumenty os贸b z lini bocznej i nigdy nie pytali o pokrewie艅stwo.鈥

O co prosi膰 ZUS?

We wniosku prosimy o udost臋pnienie dokumentacji do wgl膮du. To u艂atwia uzyskanie zgody gdy偶 gdyby艣my prosili o kopie to cz臋sto archiwa nie maj膮 sprz臋tu lub organizacji pozwalaj膮cej na wycenianie pracy i kopiowania a przy tym pojawiaj膮 si臋 w膮tpliwo艣ci czy osoba wnioskuj膮ca jest rzeczywi艣cie uprawniona i na jakiej podstawie? Wniosek o wgl膮d daje najwi臋ksze szanse na uzyskanie zgody. Po uzyskaniu zgody zabierz ze sob膮 aparat fotograficzny do wykonania fotokopii. Notes i przybory do pisania oczywi艣cie nale偶y mie膰 ze sob膮 jak i na wszelki wypadek kilkana艣cie-kilkadziesi膮t z艂otych gdyby w archiwum by艂a kopiarka, temat kopiowania ustalisz z osob膮 udost臋pniaj膮c膮 dokumenty.

Wskazany jest po艣piech

Pami臋taj! Po pi臋膰dziesi臋ciu latach od 艣mierci naszego przodka jego teczka ulegnie zniszczeniu. Obecnie archiwa przechowuj膮 informacje o osobach zmar艂ych po 1967 roku. Zatem je偶eli poszukujemy informacji o bliskich przodkach lub chcemy poszerzy膰 wiedz臋 o nich warto si臋 pospieszy膰.

Gdzie mo偶na uzyska膰 informacje o poszukiwanych dokumentach osobowych i聽p艂acowych?

Oddzia艂 lub inspektorat ZUS – w艂a艣ciwy ze wzgl臋du na miejsce wykonywania pracy (siedzib臋 firmy) lub miejsce wykonywania pracy przodka –聽osoby o kt贸rej poszukujemy informacji – posiada dokumentacj臋 tych firm, kt贸re przed 1999 r. rozlicza艂y sk艂adki na ubezpieczenie spo艂eczne za zatrudnionych pracownik贸w w deklaracjach imiennych. O informacje聽nale偶y wyst臋powa膰 do tego oddzia艂u lub inspektoratu ZUS, na terenie kt贸rego mia艂 siedzib臋 zak艂ad pracy (firma) lub zamieszkiwa艂a osoba prowadz膮ca, je偶eli w miejscu zamieszkania prowadzi艂a dzia艂alno艣膰 gospodarcz膮.

Zak艂ad Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych opracowa艂 (na podstawie informacji z urz臋d贸w wojew贸dzkich, ministerstw, urz臋d贸w centralnych i archiw贸w pa艅stwowych) 鈥濨az臋 zlikwidowanych lub przekszta艂conych zak艂ad贸w pracy鈥. Zawiera on alfabetyczny spis zlikwidowanych lub zniesionych zak艂ad贸w pracy oraz informacj臋 obecnego miejsca przechowywania dokumentacji osobowej i p艂acowej by艂ych pracownik贸w. W spisie tym zamieszczone s膮 r贸偶ne jednostki organizacyjne: przedsi臋biorstwa, organizacje zwi膮zkowe i partyjne, sp贸艂dzielnie, PGR i inne. Spis ten jest wci膮偶 aktualizowany. Jest dost臋pny do wgl膮du w ka偶dym organie rentowym, jak r贸wnie偶 na stronie internetowej ZUS.

Informacji o miejscach przechowywania dokument贸w osobowych i p艂acowych naszego przodka udziela Archiwum Dokumentacji Osobowej i P艂acowej w Milan贸wku (05-822 Milan贸wek, ul. St. Okrzei 1), kt贸re od pa藕dziernika 2013 r. jest oddzia艂em Archiwum Pa艅stwowego w Warszawie. W archiwum tym – pod numerem telefonu (22) 635 68 22 – dzia艂a punkt konsultacyjno-informacyjny. Archiwum prowadzi tak偶e najwi臋ksz膮 w Polsce internetow膮 baz臋聽danych o miejscach przechowywania dokumentacji osobowej i p艂acowej. Jej adres to: https://ewidencja.apdop.gov.pl/miejsca.php

Obecnie baza wskazuje miejsca przechowywania dokumentacji ponad 29 tys. zlikwidowanych firm oraz adresy 1680 instytucji i firm, kt贸re przechowuj膮 tak膮 dokumentacj臋 dotycz膮c膮 pracownik贸w.

Ponadto o pomoc w uzyskaniu informacji o miejscach przechowywania dokumentacji osobowej i p艂acowej naszego przodka mo偶na zwr贸ci膰 si臋 do w艂a艣ciwego terytorialnie archiwum pa艅stwowego.
1. Archiwum G艂贸wne Akt Dawnych, adres: 00-263 Warszawa, ul. D艂uga 7, e-mail: sekretariat@agad.gov.pl
2. Archiwum Akt Nowych, adres: 02-103 Warszawa, ul. Hankiewicza 1, e-mail: sekretariat@aan.gov.pl
3. Archiwum Pa艅stwowe Dokumentacji Osobowej i P艂acowej, adres: Archiwum Pa艅stwowe Dokumentacji Osobowej i P艂acowej, 05-822 Milan贸wek, ul. Stefana Okrzei 1, skrytka pocztowa 164
4. Archiwum Pa艅stwowe w Bia艂ymstoku, adres: 15-426 Bia艂ystok, Rynek Ko艣ciuszki 4, e-mail: sekretariat_ap@bialystok.ap.gov.pl
5. Archiwum Pa艅stwowe w Bydgoszczy, adres: 85-009 Bydgoszcz, ul. Dworcowa 65, e-mail: dz.info@archiwum.bydgoszcz.pl
6 Archiwum Pa艅stwowe w Gda艅sku, adres: 80-958 Gda艅sk, skr. poczt. 401, ul. Wa艂y Piastowskie 5,聽e-mail: apgda@gdan sk.ap.gov.pl
7. Archiwum Pa艅stwowe w Elbl膮gu, adres: Archiwum Pa艅stwowe w Elbl膮gu z siedzib膮 w Malborku, 82-200 Malbork, ul. Staro艣ci艅ska 1,
e-mail: archiwum@elblag.ap.gov.pl
8. Archiwum Pa艅stwowe w Kaliszu, adres: 62-800 Kalisz, ul. Pozna艅ska 207,
e-mail: sekretariat@kalisz.ap.gov.pl
9. Archiwum Pa艅stwowe w Katowicach, adres: 40-145 Katowice, ul. J贸zefowska 104,
e-mail: kancelaria@katowice.ap.gov.pl
10. Archiwum Pa艅stwowe w Kielcach, adres: 25-512 Kielce, ul. Warszawska 17,
e-mail:kancelaria@kielce.ap.gov.pl
11. Archiwum Pa艅stwowe w Koszalinie, adres: 75-950 Koszalin, ul. Marii Sk艂odowskiej- Curie 2,聽e-mail: sekretariat@koszalin.ap.gov.pl
12. Archiwum Pa艅stwowe w Krakowie, adres: 30-960 Krak贸w, ul. Sienna 16, e-mail: sekretariat@archiwum.krakow.pl
13. Archiwum Pa艅stwowe w Lesznie, adres: 64-100 Leszno, ul. Solskiego 71, e-mail: info@archiwum.leszno.pl
14. Archiwum Pa艅stwowe w Lublinie, adres: 20-950 Lublin, ul. Jezuicka 13 (wej艣cie od Pl. Katedralnego),聽e-mail: kanc@lublin.ap.gov.pl
15. Archiwum Pa艅stwowe w 艁odzi, adres: 91-415 艁贸d藕, pl. Wolno艣ci 1, e-mail: kancelaria@lodz.ap.gov.pl
16. Archiwum Pa艅stwowe w Olsztynie, adres: 10-521 Olsztyn, ul. Partyzant贸w 18, skr. pocztowa 412,
e-mail: sekretariat@olsztyn.ap.gov.pl
17. Archiwum Pa艅stwowe w Opolu, adres: 45-016 Opole, ul. Zamkowa 2, skr. poczt. 356, e-mail: sekretariat@archiwum.opole.pl
18. Archiwum Pa艅stwowe w Piotrkowie Trybunalskim, adres: 97-300 Piotrk贸w Trybunalski, ul. Toru艅ska 4,聽e-mail: kancelaria@piotrkow-tryb.ap.gov.pl
19. Archiwum Pa艅stwowe w P艂ocku, adres: 09-400 P艂ock, ul. Kazimierza Wielkiego 9b, e-mail: archiwum@plock.com
20. Archiwum Pa艅stwowe w Poznaniu, adres: 60-967 Pozna艅, ul. 23 Lutego 41/43, skr. poczt. 546,聽e-mail: archiwum@poznan.ap.gov.pl
21. Archiwum Pa艅stwowe w Przemy艣lu, adres: 37-700 Przemy艣l, ul. Lelewela 4, e-mail: archiwum@przemysl.ap.gov.pl
22. Archiwum Pa艅stwowe w Radomiu, adres: 26-610 Radom, ul. Rynek 1, e-mail: kancelaria@radom.ap.gov.pl
23. Archiwum Pa艅stwowe w Rzeszowie, adres: 35-612 Rzesz贸w, ul. Warme艅czyka 57 tel. 17 230 48 08, e-mail: sekretar@rzeszow.ap.gov.pl
24. Archiwum Pa艅stwowe w Siedlcach, adres: 08-110 Siedlce, ul. T. Ko艣ciuszki 7, e-mail: archiw@siedlce.com
25. Archiwum Pa艅stwowe w Suwa艂kach, adres: 16-400 Suwa艂ki, ul. Ko艣ciuszki 69, e-mail: archiwum@suwalki.ap.gov.pl
26. Archiwum Pa艅stwowe w Szczecinie, adres: 70-410 Szczecin, ul. 艢w. Wojciecha 13, e-mail: sekretariat@szczecin.ap.gov.pl
27. Archiwum Pa艅stwowe w Toruniu, adres: 87-100 Toru艅, Plac Rapackiego 4, e-mail: archiwum@torun.ap.gov.pl
28. Archiwum Pa艅stwowe m.st. Warszawy, adres: 00-270 Warszawa, ul. Krzywe Ko艂o 7, e-mail: archiwum@warszawa.ap.gov.pl
29. Archiwum Pa艅stwowe we Wroc艂awiu, adres: 50-215 Wroc艂aw, ul. Pomorska 2,
e-mail: wroclaw@ap.wroc.pl
30. Archiwum Pa艅stwowe we Wroc艂awiu. Oddzia艂 w Jeleniej G贸rze, adres: 58-500 Jelenia G贸ra,聽ul. Podchor膮偶ych 2,聽e-mail: jgora@ap.wroc.pl
31. Archiwum Pa艅stwowe we Wroc艂awiu. Oddzia艂 w Kamie艅cu Z膮bkowickim, adres: 57- 230 Kamieniec Z膮bkowicki, Plac Ko艣cielny 4,
32. Archiwum Pa艅stwowe we Wroc艂awiu. Oddzia艂 w Legnicy, adres: 59-220 Legnica, ul. Pi艂sudskiego 1,聽e-mail: legnica@ap.wroc.pl
33. Archiwum Pa艅stwowe we Wroc艂awiu. Oddzia艂 w Lubaniu, adres: 59-800 Luba艅, ul. Bankowa 6,聽e-mail: luban@ap.wroc.pl
34. Archiwum Pa艅stwowe w Zamo艣ciu, adres: 22-400 Zamo艣膰, ul. Hrubieszowska 69A , e-mail: archiwum@zam.pl
35. Archiwum Pa艅stwowe w Zielonej G贸rze z siedzib膮 w Starym Kisielinie, adres: 66-002 Stary Kisielin, ul. Pionier贸w Lubuskich 53,聽e-mail: archiwzg@poczta.onet.pl

O miejscu przechowywania dokument贸w zlikwidowanego przedsi臋biorstwa prywatnego, pa艅stwowego lub sp贸艂dzielczego, likwidator jednostki lub syndyk masy upad艂o艣ciowej informuje w艂a艣ciwy terytorialnie s膮d rejonowy lub inny organ prowadz膮cy rejestr dzia艂alno艣ci gospodarczej oraz urz膮d skarbowy.
Adresy i telefony do wy偶ej wymienionych instytucji mo偶na znale藕膰 na stronach internetowych:
鈥 ministerstwa, urz臋dy wojew贸dzkie
鈥 Krajowa Rada Sp贸艂dzielcza
鈥 Stowarzyszenie Archiwist贸w Polskich
鈥 Agencja Nieruchomo艣ci Rolnych

Gdzie jeszcze mo偶na poszukiwa膰 dokument贸w o zatrudnieniu i wynagrodzeniu naszego przodka?

W Internecie s膮 dost臋pne nast臋puj膮ce bazy informuj膮ce o zlikwidowanych zak艂adach pracy:
鈥 Zak艂ad Ubezpiecze艅 Spo艂ecznych;
鈥 Zwi膮zek Lustracyjny Sp贸艂dzielni Pracy;
鈥 Zak艂ad Obs艂ugi Mazowieckiego Urz臋du Wojew贸dzkiego w Warszawie;
鈥 portal przeznaczony dla os贸b poszukuj膮cych danych o upad艂o艣ciach, likwidacjach oraz informacji o przechowywanych aktach;
鈥 strona sp贸艂ki Archiwa Opolskie zajmuj膮cej si臋 przechowywaniem akt osobowych zlikwidowanych przedsi臋biorstw;
鈥 strona sp贸艂ki „Archiwa 艢l膮skie” zajmuj膮cej si臋 przechowywaniem akt osobowych zlikwidowanych przedsi臋biorstw;
鈥 strona sp贸艂ki Zak艂ad Us艂ug Archiwalnych Sk艂adnica zajmuj膮cej si臋 przechowywaniem akt osobowych zlikwidowanych przedsi臋biorstw;
鈥 strona firmy Emiks zajmuj膮cej si臋 przechowywaniem akt osobowych zlikwidowanych przedsi臋biorstw;
鈥 Stowarzyszenie Archiwist贸w Polskich, Oddzia艂 w Szczecinie;
鈥 Sp贸艂dzielczy Zwi膮zek Rewizyjny „Sp贸lnota Pracy”.

Informacji o miejscach przechowywania dokumentacji pracowniczej udziela tak偶e
Archiwum Pa艅stwowe Dokumentacji Osobowej i P艂acowej, Oddzia艂 Informacji i Udost臋pniania, adres: 05-822 Milan贸wek, ul. Stefana Okrzei 1, skr. poczt. 164. Telefon (022) 724 78 72, fax (022) 724 82 61 wewn. 400; e-mail: informacje@milanowek.ap.gov.pl

Pracownicy sp贸艂dzielni

W przypadku likwidacji sp贸艂dzielni lub organizacji sp贸艂dzielczych likwidator sp贸艂dzielni przekazuje uporz膮dkowan膮 dokumentacj臋 niearchiwaln膮 zwi膮zkowi rewizyjnemu, w kt贸rym by艂a zrzeszona sp贸艂dzielnia, a je艣li takiego zwi膮zku nie ma lub zosta艂 zlikwidowany – Krajowej Radzie Sp贸艂dzielczej (adres: Warszawa, ul. Jasna 1, tel. 022 626-72-21).

Pracownicy by艂ych pa艅stwowych przedsi臋biorstw gospodarki rolnej, w tym pracownicy by艂ych pa艅stwowych gospodarstw rolnych (PGR)

Dokumentacj臋 osobow膮 i p艂acow膮 pracownik贸w by艂ych pa艅stwowych przedsi臋biorstw gospodarki rolnej, w tym pracownik贸w PGR鈥撁硍 przej臋艂a i przechowuje Agencja Nieruchomo艣ci Rolnych.

Pisemne wnioski o wydanie potrzebnych za艣wiadcze艅 nale偶y kierowa膰 bezpo艣rednio do oddzia艂贸w terenowych Agencji Nieruchomo艣ci Rolnych.

Dokumentowanie okres贸w s艂u偶by w wojsku oraz otrzymywanego uposa偶enia

Przodkowie, kt贸rzy posiadali okresy czynnej s艂u偶by w wojsku lub zast臋pczej s艂u偶by wojskowej, mog膮 mie膰 udokumentowany聽okres pe艂nienia tej s艂u偶by wpisem w ksi膮偶eczce wojskowej albo mo偶na wyst膮pi膰 o potwierdzenie okresu s艂u偶by do Wojskowej Komendy Uzupe艂nie艅 (WKU). Natomiast wobec przodk贸w, kt贸rzy zawodowo pozostawali w wojsku, o wydanie dokumentu potwierdzaj膮cego okres s艂u偶by oraz o wysoko艣膰 uposa偶enia otrzymywanego w okresie s艂u偶by nale偶y聽wyst臋powa膰 do archiwum wojskowego w艂a艣ciwego ze wzgl臋du na rodzaj si艂 zbrojnych (wojska l膮dowe, si艂y powietrzne, marynarka wojenna) oraz miejsce postoju.
Archiwa wyodr臋bnione wojskowej sie膰 archiwalnej stanowi膮 nast臋puj膮ce plac贸wki:

1. Centralne Archiwum Wojskowe,
2. Archiwum Instytucji Ministerstwa Obrony Narodowej,
3. Archiwum Wojsk L膮dowych (b. Archiwum Warszawskiego Okr臋gu Wojskowego),
4. Filia Nr 1 Archiwum Wojsk L膮dowych (b. Archiwum Pomorskiego Okr臋gu Wojskowego),
5. Filia Nr 2 Archiwum Wojsk L膮dowych (b. Archiwum 艢l膮skiego Okr臋gu Wojskowego),
6. Filia Nr 3 Archiwum Wojsk L膮dowych (b. Archiwum Krakowskiego Okr臋gu Wojskowego),
7. Archiwum Marynarki Wojennej,
8. Archiwum Si艂 Powietrznych.

Dodatkowe informacje o organizacji zasob贸w ZUS聽znajdziesz na stronie: dokumenty ZUS.