Archiwa wojskowe

1968

Akta w archiwach wojskowych stanowią cenne źródło do badań historii wojskowości, nauk społecznych, gospodarczych czy też poszukiwań genealogicznych podczas budowania własnego drzewa genealogicznego.

Zasoby archiwów wojskowych

Zgodnie z obecnymi przepisami archiwa wojskowe przyjmować powinny od jednostek organizacyjnych materiały wieczystego przechowywania (kategorii A). Materiały te powinny być przekazywane do archiwum z jednostek i instytucji wojskowych w okresie do 10 lat od ich wytworzenia. W praktyce materiały archiwalne dostarczane są wcześniej. Ze względu na zmiany na przestrzeni lat przepisów i funkcji, jakie archiwa wojskowe spełniały, na obecne zasoby składają się:

  • materiały archiwalne wieczystego przechowywania (akta kategorii A),
  • dokumentacja podlegająca brakowaniu (niszczeniu) po upływie określonego okresu przechowywania (akta kategorii B).

Podstawowym źródłem akt kategorii B jest WKU (Wojskowa Komisja Uzupełnień). Warto mieć na uwadze że różne akta kategorii B są brakowane (niszczone) po upływie różnych okresów. Orientacyjnie brakowanie akt kategorii B przeprowadza się w odniesieniu do akt dotyczących oficerów po upływie 80 lat od daty ich urodzenia, pozostałych żołnierzy po upływie 70 lat od daty ich urodzenia. Inne akta archiwa wojskowe niszczą po 50 latach.

Zasoby archiwów wojskowych są nieopracowane, ich ewidencja jest oparta o spisy akt (spisy zdawczo-odbiorcze) obejmujące akta zarówno kategorii A, jak i B.

Akta kategorii B udostępniane są na bieżąco do celów służbowych, dla potrzeb bieżącego funkcjonowania Sił Zbrojnych. Przykładem jest dokumentowanie przebiegu służby w celu wystąpienia o odznaczenia wojskowe. Na stale wysokim poziomie pozostaje również zainteresowanie zasobem wśród osób poszukujących informacji na temat przebiegu swojej służby wojskowej czy zatrudnienia w strukturach wojska (cele emerytalno-rentowe).

Archiwa wojskowe

Główne instytucje posiadające akta Wojska Polskiego:

  • Centralne Archiwum Wojskowe (CAW)
  • Archiwa Wojskowe (różne miejscowości)
  • Wojskowe Biuro Historyczne (BPH)
  • Instytut Pamięci Narodowej (IPN)
  • Wojskowe Biuro Badań Historycznych Wojskowego Centrum Edukacji Obywatelskiej

Drzewo genealogiczne z wojskowymi

W określonych przypadkach z zachowaniem ustawy o ochronie danych osobowych (czyli na pisemny wniosek ze wskazaniem celu i powiązania) archiwa wykonują kwerendy dla genealogów tworzących swoje drzewo genealogiczne.

Zobacz również: Archiwa II Wojny Światowej.