Genealogia bada stosunki pokrewie┼ästwa i powinowactwa mi─Ödzy lud┼║mi. Podstawowymi ┼║r├│d┼éami wykorzystywanymi przez genealogi─Ö s─ů: ksi─Ögi parafialne, akta s─ůdowe i stanu cywilnego, a tak┼╝e inne dokumenty, pomniki nagrobne.┬á

Genealogia

Genealogia ÔÇô nauka pomocnicza historii badaj─ůca stosunki pokrewie┼ästwa i powinowactwa mi─Ödzy lud┼║mi, ustalaj─ůca stopie┼ä filiacji (wzajemny stosunek dwojga os├│b, z kt├│rych jedna pochodzi od drugiej, tzw. pokrewie┼ästwo wst─Öpne lub zst─Öpne) i koicji (zwi─ůzek dwojga os├│b p┼éci odmiennej, zawarty dla wydania potomstwa) oraz okre┼Ťlaj─ůca daty narodzin, ┼Ťlub├│w i zgon├│w. Wyniki poszukiwa┼ä przedstawiane s─ů w formie opisowej lub w postaci tablic genealogicznych: przodk├│w (ascendet├│w) ÔÇô w formie tzw. wywodu, oraz potomk├│w (descendent├│w) ÔÇô w formie tzw. drzewa genealogicznego. Podstawowymi ┼║r├│d┼éami wykorzystywanymi przez genealogi─Ö s─ů: ksi─Ögi parafialne, akta s─ůdowe i stanu cywilnego, a tak┼╝e inne dokumenty, pomniki nagrobne itp. W XIX w. wzros┼éo zainteresowanie genealogi─ů, doprowadzaj─ůc do wypracowania metod badawczych spe┼éniaj─ůcych wymagania krytyki naukowej. Do rozwoju genealogii polskiej przyczynili si─Ö m.in.: B. Paprocki, K. Niesiecki, A. Boniecki, O. Balzer, F. Piekosi┼äski, W. Semkowicz, W. Dworzaczek.

Drzewo genealogiczne ÔÇô drzewo rodowe, drzewo filogenetyczne, plastyczne przedstawienie pokrewie┼ästwa pomi─Ödzy protoplastami rodu i ich potomkami (rozw├│j rodowy) w formie rozga┼é─Özionego drzewa z imionami i datami ┼╝ycia lub wizerunkami cz┼éonk├│w rodziny. Starannie przechowywane z pokolenia na pokolenie.

Funkcje patriotyczne

Genealogia spe┼énia funkcje patriotyczne ÔÇô ukazuje powi─ůzania z r├│┼╝nymi miejscami, wi─ů┼╝e ludzi ze sob─ů oraz wskazuje zwi─ůzki: wsp├│lna praca, walka, wiara, Ojczyzna. Genealogia pozwala nam odpowiedzie─ç na pytanie: w jaki spos├│b b─Öd─ůc przez wiele lat pozbawionymi pa┼ästwowo┼Ťci potrafili┼Ťmy zachowa─ç to┼╝samo┼Ť─ç narodow─ů? Odpowiedzi nie daje nam historia ale poznanie serc naszych przodk├│w. To dzi─Öki ich sercom jeste┼Ťmy dzisiaj Polakami.
Oczywi┼Ťcie ÔÇô jako dziedzina nauki ÔÇô genealogia wprowadza w┼éasne poj─Öcia i instrumenty -Genealogia og├│lnie.

Prawda historyczna

Jako ÔÇ×nowoodkrytaÔÇŁ nauka sta┼éa si─Ö genealogia ostatnimi laty popularna. Pojawi┼éo si─Ö wielu badaczy amator├│w oraz ÔÇ×profesjonalist├│wÔÇŁ, powsta┼éo wiele serwis├│w internetowych po┼Ťwi─Öconych genealogii i heraldyce. Wiele os├│b uwa┼╝a swoje dzie┼éa za naukowe podczas gdy nie posiadaj─ů fachowego przygotowania a efekty ich pracy nie spe┼éniaja wymaga┼ä warsztatowych tej dyscypliny. Wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b zajmuj─ůcych si─Ö genealogi─ů nie jest historykami i nie nauczy┼éa si─Ö warsztatu historyka. W szczeg├│lno┼Ťci obecne ÔÇ×dzie┼éaÔÇŁ (biogramy, strony www, wyniki poszukiwa┼ä genealogicznych, wywodzenie szlachectwa czy nawet przedstawianie wizerunk├│w herb├│w) s─ů wyrazem czy to radosnej tw├│rczo┼Ťci i powinny zosta─ç zaliczone do literatury czy te┼╝ s┼éu┼╝─ů do wybielania swojej historii lub te┼╝ do rozprawienia si─Ö z histori─ů i stanowi─ů wyraz nieko┼äcz─ůcych si─Ö spor├│w, wa┼Ťni i nieprzemijaj─ůcej zawi┼Ťci. Niestety, brakuje im podstawowego warsztatu jakim powinien charakteryzowa─ç si─Ö historyk: poszukiwania ┼║r├│de┼é, ich oceny oraz budowania wniosk├│w wy┼é─ůcznie w oparciu o zweryfikowane ┼║r├│d┼éa. NiestetyÔÇŽ

Wiele os├│b zarzuty i uwagi do swoich dzie┼é odbiera jako ataki, przejawy dyskryminacji czy zazdro┼Ťci a nawet antypolsko┼Ťci, antyniemiecko┼Ťci czy antyjudaizmowi. Postawy dalekie od rzetelno┼Ťci nie s─ů cech─ů wsp├│┼éczesno┼Ťci. S┼éynne dzie┼éo Waleriana Nakandy Trepki ÔÇ×Liber generationis plebanorumÔÇŁ (zwane te┼╝ ÔÇ×Liber chamorumÔÇŁ) okaza┼éo si─Ö dzie┼éem k┼éamliwym. Praca kt├│ra w za┼éo┼╝eniu mia┼éa oczy┼Ťci─ç ┼Ťrodowisko szlachty z uzurpator├│w w rzeczywisto┼Ťci jest zbiorem niezweryfikowanych pom├│wie┼ä. Trepka obje┼╝d┼╝aj─ůc szlacht─Ö zbiera┼é opinie o s─ůsiadach, kt├│rzy wykorzystywali Trepk─Ö do walki z s─ůsiadami-szlachcicami.

Ka┼╝de ┼║r├│d┼éo informacji powinno by─ç weryfikowane, w szczeg├│lno┼Ťci zawarto┼Ť─ç serwis├│w internetowych, przekaz├│w ustnych i efekty pracy p┼éatnych poszukiwaczy. Wobec pozornej dost─Öpno┼Ťci danych genealogicznych (internet, poszukiwacze, bazy danych, elektroniczne wydania ksi─ů┼╝ek) genealog staje przed problemem wiarygodno┼Ťci i ostatecznie cz─Ö┼Ť─ç danych musi odrzuci─ç. Niezwykle skomplikowana natura cz┼éowieka sprawia ┼╝e badania nie zako┼äcz─ů si─Ö nigdy. Nawet tak oczekiwane przeniesienie danych archiwalnych na posta─ç cyfrow─ů i pe┼éna dost─Öpno┼Ť─ç nie zmieni sytuacji. Problemem pozostan─ů: niepi┼Ťmienno┼Ť─ç opisywanych os├│b kt├│rzy nie potrafili zweryfikowa─ç poprawno┼Ťci zapisu nawet nazwiska, zapisy w obcych j─Özykach, b┼é─Ödy pope┼éniane przy przepisywaniu lub t┼éumaczeniu, luki w danych, podawanie nieprawdziwych danych itp. Ostatecznie docieranie do prawdy jest bardzo interesuj─ůce, stanowi prace trudna, ┼╝mudn─ů lecz bardzo satysfakcjonuj─ůc─ů. Cz─Östo bardzo ciekawe jest nawet odkrycie przyczyny braku informacjiÔÇŽ

Ka┼╝dy cz┼éowiek ma prawo do prywatno┼Ťci tak dzisiaj jak i kiedy┼Ť. Niekt├│rzy w przesz┼éo┼Ťci z wa┼╝nych dla siebie powod├│w podejmowali bardzo trudne decyzje takie jak zmiana nazwiska, adopcja lub porzucenie, rozw├│d czyÔÇŽ bigamia (zw┼éaszcza po wielkich wojnach gdy przez d┼éugi czas wsp├│┼éma┼é┼╝onek nie wraca┼é dochodzi┼éo do kolejnego ma┼é┼╝e┼ästwa) lub ma┼é┼╝e┼ästwa pomi─Ödzy krewnymi, ukrywanie pochodzenia i narodowo┼Ťci itp. Jest nierozwi─ůzanym problemem moralnym czy w imi─Ö swojej satysfakcji powinni┼Ťmy odkry─ç i upubliczni─ç niekt├│re fakty zmieniaj─ůc w ten spos├│b ┼╝ycie nam wsp├│┼éczesnych? Czy mo┼╝e powinni┼Ťmy napotykaj─ůc tajemnic─Ö uszanowa─ç j─ů jako w┼éasno┼Ť─ç naszego przodka? Czy docieranie do prawdy historycznej usprawiedliwia nasze dzia┼éanie?

Starajmy si─Ö aby w naszym dzia┼éaniu dominowa┼éa patriotyczna funkcja genealogii, aby genealogia zamiast ┼é─ůczy─ç ludzi nie sta┼éa si─Ö narz─Ödziem walki. Bro┼ämy si─Ö przed ubarwianiem w┼éasnej przesz┼éo┼Ťci.

Kalendarium

Wiele dat zwi─ůzanych z heraldyk─ů znajdziesz na stronie Kalendarium szlacheckie. Daty te s─ů przydatne przy pr├│bie zrozumienia kontekstu dzia┼éania naszych przodk├│w.

Archiwa

Miejsca w Internecie, gdzie uzyskasz dostęp do baz danych on-line polskich archiwów oraz listę archiwów znajdziesz na stronie Archiwa i Biblioteki cyfrowe.

Literatura

Genealogia jako nauka, ┼║r├│d┼éa genealogiczne, herbarze, atlasy, kroniki. Oczywi┼Ťcie ÔÇô jako dziedzina nauki ÔÇô genealogia wprowadza w┼éasne poj─Öcia i instrumenty. Zapoznaj si─Ö z genealogi─ů, zapoznaj si─Ö z dotychczasowymi efektami prac genealog├│w. Najwi─Ökszy zbi├│r warto┼Ťciowej literatury jest na stronie Literatura genealogiczna.