Genealog naukowcem – poszukiwania a badania genealogiczne

2995
genealog naukowcem

Genealogia jest dziedzin膮 nauki, jest nauk膮 pomocnicz膮 historii. Celem genealogii jest okre艣lanie powi膮za艅 o charakterze rodzinnym. To co wiemy, zwykle nas nie interesuje. Zainteresowanie budzi odkrywanie nowych powi膮za艅. Zatem genealodzy poszukuj膮 nowych cz艂onk贸w swoich drzew genealogicznych. Ale samo szukanie nie jest jeszcze dzia艂aniem naukowym a genealogia to przecie偶 nauka. Jak to jest zatem z t膮 鈥瀗auk膮鈥 w genealogii?

Genealog naukowcem – poszukiwania a badania genealogiczne

Poszukiwania genealogiczne

Cz臋艣膰 os贸b po prostu szuka. Szuka 鈥瀗a 艣lepo鈥 licz膮c na szcz臋艣cie. To przegl膮dnie jakie艣 ksi膮偶ki, to zapyta rodzic贸w o ich rodzic贸w i dziadk贸w a to wpisze w wyszukiwark臋 internetow膮 nazwisko. Niekt贸re osoby maj膮 szcz臋艣cie i co艣 znajduj膮, czego艣 dowiaduj膮 si臋 cho膰 najcz臋艣ciej nie wiadomo co z tymi danymi zrobi膰 bo zwykle nie pasuj膮 do naszej uk艂adanki. Nie mo偶na jednak zaprzeczy膰 偶e wiele os贸b mia艂o to szcz臋艣cie trafi膰 na inne osoby kt贸re mia艂y bogate informacje o przodkach. Sam na takie osoby trafi艂em i sam mia艂em takie szcz臋艣cie. Jednak takie szukanie przodk贸w trudno nazwa膰 badaniem pochodzenia.

Badania genealogiczne naukowe

Badanie przodk贸w to w istocie jest proces naukowy. Wielu z nas takie badania bliskie naukowym prowadzi. Badania naukowe podejmowane s膮 w celu uzyskania post臋pu wiedzy, odkrycia relacji dotychczas nieznanych. Dlatego przeczytanie czyjej艣 biografii – cho膰by艣my jej wcze艣niej nie znali – nie stanowi badania bo ta wiedza ju偶 zosta艂a zebrana przez kogo艣 kto stworzy艂 dan膮 biografi臋. Czytaj膮c biografi臋 (lub czyje艣 drzewo genealogiczne) nie badamy naszych przodk贸w a jedynie zapoznajemy si臋 z obecnym stanem wiedzy, czyli tylko szukamy.

Jako wyr贸偶nik bada艅 genealogicznych (odr贸偶niaj膮cy je od poszukiwa艅) chcia艂bym poda膰 stawianie tez i ich weryfikowanie. Praktyczne etapy bada艅 przodk贸w s膮 nast臋puj膮ce:

  1. Okre艣lamy obszar zainteresowania czyli tematyk臋 badania – hipotetycznego przodka b臋d膮cego w okre艣lonej relacji z innym lub innymi przodkami. Zbieramy informacje o naszym najodleglejszym przodku, dowiadujemy si臋 gdzie 偶y艂, gdzie zmar艂, gdzie urodzi艂 si臋, jak mia艂 na imi臋, kim byli jego rodzice. Najcz臋艣ciej wszystkiego nie wiemy. Poszukujemy dodatkowych informacji o miejscu w kt贸rym przodek 偶y艂, o warunkach w jego czasach panuj膮cych, co go sk艂oni艂o do ewentualnej zmiany zamieszkania, czym zajmowa艂 si臋, co posiada艂. Cz臋sto poszukujemy informacji o szko艂ach, miejscach pracy, topografii i nawet historii regionu. Zebrane materia艂y poddajemy analizie i krytyce – zastanawiamy si臋 kt贸re z posiadanych informacji mog膮 zaprowadzi膰 nas do naszego przodka a kt贸re nic nie wnosz膮. W wyniku analizy i krytycznego podej艣cia definiujemy r贸偶ne przypuszczenia co do tego gdzie m贸g艂 by膰 nasz przodek ochrzczony, sk膮d przyjecha艂 czy za kogo wyszed艂. Te pomys艂y to nasze tezy kt贸re w kolejnych krokach b臋dziemy weryfikowa膰. Ten etap to w艂a艣nie pierwszy etap bada艅 naukowych – poszukiwania i krytyka 藕r贸de艂 oraz postawienie tezy.
  2. Maj膮c tez臋 (lub tezy) przyst臋pujemy do ich weryfikowania.
    Przyk艂adowo postawili艣my tez臋 偶e dany przodek zosta艂 ochrzczony w danej miejscowo艣ci w okre艣lonym przedziale lat. Dla weryfikacji tej tezy prowadzimy okre艣lone badania – okre艣lamy dla danej miejscowo艣ci parafi臋 w艂a艣ciw膮 dla poszukiwanego przedzia艂u lat, poszukujemy informacji o dost臋pno艣ci archiwali贸w – czy s膮 dost臋pne w parafii, w okre艣lonym archiwum czy mo偶e nawet w internecie. Organizujemy samo badanie czyli dost臋p do danych. Albo pobieramy je z internetu albo piszemy do archiwum albo wybieramy si臋 tam osobi艣cie. Czasem zlecamy komu艣 poszukiwanie archiwalne. W efekcie spodziewamy si臋 uzyska膰 informacje o naszym przodku. Zbieramy wyniki prowadzonych bada艅 kt贸re czasem mog膮 pochodzi膰 niezale偶nie z r贸偶nych 藕r贸de艂, w ka偶dym przypadku dokumentuj膮c dane informacje 藕r贸d艂ami. To w艂a艣nie by艂 drugi etap bada艅 naukowych – prowadzenia bada艅 stosuj膮c okre艣lone metody uzyskiwania danych.
  3. Opracowujemy uzyskane efekty bada艅.
    Weryfikujemy ich wiarygodno艣膰, rzetelno艣膰, sprawdzamy czy nie wyst膮pi艂y oczywiste b艂臋dy czy to w trakcie pozyskiwania danych czy te偶 w samych 藕r贸d艂ach. Nast臋pnie oceniamy w jakim stopniu potwierdzaj膮 nasz膮 tez臋. Nie zawsze uzyskane informacje s膮 precyzyjne, np. wyst臋puj膮 r贸偶nice w pisowni nazwiska lub nie zgadzaj膮 si臋 daty. Opracowuj膮c wyniki bada艅 wyja艣niamy braki i r贸偶nice oraz oceniamy czy uzyskane informacje potwierdzaj膮 tez臋 wprost b膮d藕 tylko poszlakowo. To wa偶ny moment w kt贸rym powinni艣my okre艣li膰 prawdopobobie艅stwo potwierdzenia naszej tezy i przyj膮膰 偶e zosta艂a potwierdzona b膮d藕 te偶 wykluczy膰 t臋 tez臋. Wykluczenie tezy jest z punktu widzenia badania naukowego tak samo wa偶ne jak i potwierdzenie – jest to nowa wiedza o tym czy kto艣 jest lub nie jest w zak艂adanej relacji z naszym przodkiem. Uzyskali艣my wynik naszego badania przodk贸w. Warto ten wynik zapisa膰 w spos贸b jednoznaczny wraz z uzasadnieniem naszej decyzji.

Taki proces mo偶emy powtarza膰 wielokrotnie weryfikuj膮c kolejne tezy dotycz膮ce tego lub innego przodka.

To wr臋cz oczywiste i naturalne dla genealoga post臋powanie o ile jest prowadzone systematycznie, rzetelnie w spos贸b udokumentowany pozwalaj膮cy na weryfikacj臋 聽jest w istocie procesem badania naukowego a genealog – naukowcem. W tym miejscu chcia艂bym jeszcze wspomnie膰 偶e nasze badania przodk贸w s膮 badaniami naukowymi stosowanymi, o praktycznym zastosowaniu w celu budowy drzewa genealogicznego poszerzaj膮cego nasz膮 wiedz臋 o powi膮zaniach rodzinnych.

Jeste艣my naukowcami!

Bez w膮tpienia wielu genealog贸w-amator贸w buduje swoje drzewa genealogiczne prowadz膮c naukowe badania genealogiczne. Nawet gdy nie s膮 w pe艂ni sformalizowane to stanowi膮 wk艂ad w wiedz臋 o danej rodzinie. Podej艣cie naukowe sprawia 偶e nie tak 艂atwo poddamy si臋 gdy nie uzyskamy kolejnego przodka w naszym drzewie genealogicznym. Podobnie jak Edison kt贸ry powiedzia艂 偶e zna ju偶 1000 sposob贸w jak nie robi膰 偶ar贸wki i szuka艂 kolejnego, tak i my zyskujemy do艣wiadczenie i wiedz臋 mog膮c膮 pom贸c w przysz艂ych badaniach.
Niekt贸rzy genealodzy jako efekty swoich wieloletnich prac tworz膮 ksi膮偶ki, opracowania drukowane. W im wi臋kszym stopniu ich prace by艂y systematyczne i udokumentowane tym 艂atwiej by艂o im podj膮膰 decyzj臋 o wydaniu ksi膮偶ki.

Genealodzy wk艂adaj膮 olbrzymi wk艂ad pracy, czasu i pieni臋dzy w swoje dzia艂anie. 艢wiadomo艣膰 偶e dzia艂aj膮 profesjonalnie jest wa偶na, poczucie 偶e s膮 naukowcami podnosi jako艣膰 ich pracy wznosz膮c j膮 na wy偶szy poziom i sprawiaj膮c 偶e z ich dorobku mog膮 skorzysta膰 inni. Warto by膰 genealogiem badaczem poniewa偶 pozostanie po nas spu艣cizna. Bior膮c pod uwag臋 wielko艣膰 zainteresowania genealogi膮 i por贸wnuj膮c j膮 z ilo艣ci膮 publikacji mamy jeszcze bardzo du偶o do zrobienia. Ci膮gle jeszcze wiele rod贸w nie doczeka艂o si臋 monografii. Opisz sw贸j r贸d!