Szczęście mi przypisało i jesienią 2006 znalazłem się na cały, długi miesiąc w samej Polsce, pod Krakowem jako konsultant dla szwajcarskiej fabryki. Miesiąc jadłem hotelowe śniadanie „2-gi zestaw, proszę Pani” przy jazgocie porannego radia RMF: Radio-Muzyka-Fakty. Wcześniej rano, przy goleniu, dosłuchiwałem z TV urywki z „Kawa czy herbata?” Jadąc już do zakładu wsłuchiwałem się w radio – uznałem, że stacje co puszczają samą muzykę - to zwykłe nieroby. Słuchałem więc przede wszystkim radia gadane.

W pracy pośród 100 osób aktywnie pouczających emigranta o polskiej realności „ co pan tam wie” - tematów nie brakowało. Przy obiedzie „Wprost” czy „Rzeczpospolita” zawsze zamoczyły o zupę. Wieczorem, mimo że zmachany jeszcze: TV, dzienniki, dyskusje, wygłupy tych czy innych polityków. I będąc już po Baltonie, na krakowskim lotnisku oczekując na On Boarding zdałem sobie straszną sprawę: oto ja 25 letni emigrant wracam Do Siebie. Ale w tym jeszcze nic w tym specjalnego. Ale ja podczas 30 dni listopada nie usłyszałem w polskich mediach ani razu słowa „Polonia”. Skłamałbym - około 28 listopada przeleciało kilka razy przymiotnikowo „polonijny biznesmen Mazur”. I tyle. Żeby Polska kochała swoich emigrantów choćby 5% tego jak oni kochają swoją ojczyznę!

Jak naiwniak czekałem 18 listopada, że TV Polska pokaże w dzienniku odsłonięcie pomnika Sienkiewcza w Vevey/Szwajcaria. Choćby minutkę. A pojechała tam nawet Orkiestra Reprezentacyjna WP, tam gdzie zmarł Sienkiewicz. Nie, dla Polonii jest tylko skanalizowana TV Polonia. Wy nie jesteście nawet województwem... A ilu w zasadzie was tam jest? Eh... nie wiadomo po co niektórzy tam wyjechali... A może musieli wyjechać, bo tu narozrabiali? A czy wy mówicie jeszcze po polsku? Słyszałem, ze jesteście bardzo przewrażliwieni na swoim punkcie...

Redakcja "Pro Polonicum" otrzymuje tygodniowo z Polski ok. 5-10 apeli kulturalno-oświatowonarodowo-patriotyczno-rozwojowo-fundacyjnych. Jest to na pewno sytuacja wszystkich organizacji polonijnych. Na pewno jesteśmy wtedy łatwi do odnalezienia.

PS. Podejrzliwie, ale nie nazywa się Polonią tych w Irlandii i Anglii. Przemiła kelnerka z hotelu mówi, że po świętach jedzie do męża do Leeds, na stałe, z dzieckiem, bo on jest tam od 2 miesięcy, a do Polski nigdy już nie wróci. Bo tam stolarze zarabiają dobrze i dopiero tam da się żyć!

Stan Mach

Powstały we wrześniu 2005, polonijny Instytut Polonicum we Fryburgu/Szwajcaria w ramach swojego statutowego celu ewidencjonuje wszystkie Polonika trwałe w świecie, w następujących kategoriach:

• historyczno-kulturowe
• groby wybitnych Polaków
• oznakowania miejsc walk
• groby żołnierskie i cmentarze wojskowe
• upamiętnienie męczeństwa Polaków we wszelkich formach materialnych
• tablice pamiątkowe, pomniki, krzyże
• obeliski, kamienie pamiątkowe,
• kapliczki, freski
• groby, kwatery, cmentarze wojskowe, etc.

Na rzecz ewidencji ubiegamy się o współpracę Polaków mieszkających za granicą i instytucji polskich w świecie, jak i władz gmin rożnych krajów, na terenie których znajduje się dany Polonik. Większość zebranych materiałów udostępniamy w Internecie, inne są publikowane na bogato ilustrowanych CD-ROM-ach. Współpraca Państwa na rzecz ewidencji może polegać na: - zgłoszeniu istnienia Polonika - nadesłaniu jego fotografii - opracowaniu monografii Polonika. Inną forma jest dostarczanie informacji nt. już istniejących opracowań dot. Poloników albo wskazanie na inne materiały źródłowe, w tym znajdujące się na Internecie. Nawet tzw. Polonika trwale (pomniki, tablice, nagrobki, ...) nie są jednak wieczne! By je ratować albo odnowić, Instytut zamierza stworzyć Fundusz Renowacji Poloników w Europie. Każdy projekt zastosowania tego Funduszu będzie poddany glosowaniu wszystkich darczyńców. Jest wiele grup Poloników, którymi trzeba się zaopiekować, a najczęściej wymagają one opracowania o nich rzetelnej informacji, by zaistniećw świadomości Rodaków. Spotykane są Polonica:

• „co jeszcze pachną polską krwią...”,
• te co mówią po prostu: „Tu przyjechały polskie chłopskie rodziny specjalistów, by wprowadzić uprawę buraka cukrowego",
• te co się same modlą „Boże coś Polskę...”,
• i takie zwykłych ludzi, co na swoich grobach, nie kazali nic pisać, tylko „naszym Orłem oznaczyć”...

Redakcja „Pro Polonicum” - Polonicum Machindex® Institut
Qualisan Institut GmbH
Edyta & Stan MACH
case postale 1012
CH-1701 Fribourg
Szwajcaria
e-mail: polonicum@romandie.com
polonicum@swisspass.ch
Tel. ++ 41 26 684 23 24
Fax ++ 41 26 684 27 26